Xem Nhiều 12/2022 #️ 4 Bài Thơ Hay Nhất Của Tố Hữu Trong Tập Thơ ‘Gió Lộng’ / 2023 # Top 16 Trend | Anhngucongdong.com

Xem Nhiều 12/2022 # 4 Bài Thơ Hay Nhất Của Tố Hữu Trong Tập Thơ ‘Gió Lộng’ / 2023 # Top 16 Trend

Cập nhật thông tin chi tiết về 4 Bài Thơ Hay Nhất Của Tố Hữu Trong Tập Thơ ‘Gió Lộng’ / 2023 mới nhất trên website Anhngucongdong.com. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

Nhắc đến thơ cách mạng Việt Nam, không thể không nhắc tới nhà thơ Tố Hữu. Ông là một tượng đài, một ngôi sao sáng trong giới thi sĩ giai đoạn này.

Không chỉ sáng tác thơ, thi hào Tố Hữu cũng được biết đến như một chính trị gia. Ông từng đảm nhận những chức vụ quan trọng như Ủy viên Bộ Chính Trị, Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Nhà thơ Tố Hữu cũng chính là Phó chủ tịch thứ nhất của Hội đồng Bộ trưởng nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. (theo wikipedia)

Tập thơ ‘Gió Lộng’

Gồm 25 bài, sáng tác trong 6 năm (1955-1961), thời kỳ tập trung vào hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh chống Mỹ Nguỵ, thống nhất đất nước ở miền Nam.

Tập thơ mở ra niềm vui lớn vì nửa nước được giải phóng, nhưng là niềm vui chưa trọn vẹn vì:

Ðường giải phóng mới đi một nửa Nửa mình còn trong nước lửa sôi … (Ba mươi năm đời ta có Ðảng)

Cái tôi trữ tình sôi nổi được bộc lộ trên nền hiện thực hoành tráng của cuộc sống mới. Gió lộng còn là thơ của lòng tri ân, nghĩa tình đối với Ðảng, Bác Hồ, với nhân dân. Tinh thần quốc tế vô sản cũng được đề cập (qua tình cảm đối với Liên Xô, Lê Nin). Giọng anh hùng ca ngày càng khẳng định, đề tài có sức bao quát hiện thực, ý thơ mang tầm tư tưởng cao.

Những bài thơ tiêu biểu: Trên miền Bắc mùa xuân, Với Lê Nin, Người con gái Việt Nam, Thù muôn đời muôn kiếp không tan, Em ơi… Ba Lan, Ba mươi năm đời ta có Ðảng, Tiếng ru, Bài ca xuân 1961, Mẹ Tơm.

‘Gió Lộng’ ra đời sau sự thành công vang dội của tập thơ Việt Bắc của Tố Hữu.

4 bài thơ hay nhất của Tố Hữu trong tập thơ ‘Gió Lộng’

1. Xưa… Nay

(Mừng ngày lịch sử Hồ Chủ tịch và Chính phủ về Thủ đô)

2. Chị là người mẹ

3. Ba bài thơ trăng

I (Lao Thừa Thiên – 1940) II (Dakgley 1942) III

4. Tiếng chổi tre

chúng tôi

Top Những Bài Thơ Hay Nhất Của Tố Hữu / 2023

Tố Hữu có những bài thơ nào hay?

Top những bài thơ hay nhất của Tố Hữu

Thơ Tố Hữu 1: Từ Ấy

Từ ấy trong tôi bừngnắnghạ Mặt trời chân lý chói qua tim Hồn tôi là một vườn hoa lá Rất đậm hương và rộn tiếng chim… Tôi buộc lòng tôi với mọi người Để tình trang trải với trăm nơi Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời Tôi đã là con của vạn nhà Là em của vạn kiếp phôi pha Là anh của vạn đầu em nhỏ Không áo cơm, cù bất cù bơ…

Bài thơ đã thể hiện được một cách sâu sắc, tinh tế sự thay đổi nhận thức, tư tưởng, tình cảm của một thanh niên ưu tú khi được giác ngộ lí tưởng cách mạng và được vinh dự đứng trong hàng ngũ lãnh đạo của Đảng. Bài thơ cũng thể hiện những nhận thức mới về lẽ sống, đó là lẽ sống gắn bó hài hòa giữa cái tôi riêng với cái ta chung của mọi người.

Thơ Tố Hữu 2: Khi Con Tu Hú

Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín trái cây ngọt dần Vườn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao Đôi con diều sáo lộn nhào từng không… Ta nghe hè dậy bên lòng Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi. Ngột làm sao, chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Nhan dề “khi con tu hú” của bài thơ không chỉ nói đến thời gian mà còn ẩn ý là một thời điểm bừng lên của thiên nhiên tạo vật bên cạch đó chỉ khát khao hoạt động cách mạng cảu con người. Tiếng chim tu hú có tác động mạnh mẽ đến nhà thơ bởi lẽ nó báo hiệu một mùa hè đến và là biểu tượng cho sự bay nhảy được tự do , do đó có ảnh hưởng lớn đến nhà thơ khi đang bị giam cầm.

Thơ Tố Hữu 3: Lượm

Ngày Huế đổ máu, Chú Hà Nội về, Tình cờ chú cháu, Gặp nhau Hàng Bè. Chú bé loắt choắt, Cái xắc xinh xinh, Cái chân thoăn thoắt, Cái đầu nghênh nghênh, Ca-lô đội lệch, Mồm huýt sáo vang, Như con chim chích, Nhảy trên đường vàng… – “Cháu đi liên lạc, Vui lắm chú à. Ở đồn Mang Cá, Thích hơn ở nhà!” Cháu cười híp mí, Má đỏ bồ quân: – “Thôi, chào đồng chí!” Cháu đi xa dần… Cháu đi đường cháu, Chú lên đường ra, Ðến naytháng sáu, Chợt nghe tin nhà. Ra thế, Lượm ơi! Một hôm nào đó, Như bao hôm nào, Chú đồng chí nhỏ, Bỏ thư vào bao, Vụt qua mặt trận, Ðạn bay vèo vèo, Thư đề “Thượng khẩn”, Sợ chi hiểm nghèo! Ðường quê vắng vẻ, Lúa trổ đòng đòng, Ca-lô chú bé, Nhấp nhô trên đồng… Bỗng loè chớp đỏ, Thôi rồi, Lượm ơi! Chú đồng chí nhỏ, Một dòng máu tươi! Cháu nằm trên lúa, Tay nắm chặt bông, Lúa thơm mùi sữa, Hồn bay giữa đồng. Lượm ơi, còn không? Chú bé loắt choắt, Cái xắc xinh xinh, Cái chân thoăn thoắt, Cái đầu nghênh nghênh. Ca-lô đội lệch, Mồm huýt sáo vang, Như con chim chích, Nhảy trên đường vàng…

Hình ảnh Lượm trong thơ Tố Hữu thật đáng tự hào. Lượm đã cho kẻ thù thấy được trong cuộc kháng chiến ác liệt của dân tộc, toàn thể dân tộc ta đều đứng lên chiến đấu, những người nhỏ tuổi cũng có thể góp phần làm nên chiến thắng của dân tộc. Thật đáng tự hào biết bao với những người con dũng cảm ấy. Thế hệ trẻ chúng ta được sống trong một xã hội hòa bình, xã hội mà cha ông ta đã đánh đổi bằng xương máu để có được chúng ta phải sống sao cho xứng đáng với công lao đó.

Thơ Tố Hữu 4:Việt Bắc

– Mình về mình có nhớ ta? Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng. Mình về mình có nhớ không? Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn. – Tiếng ai tha thiết bên cồn Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi Áo chàm đưa buổi phân ly Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay… – Mình đi, có nhớ những ngày Mưanguồn suối lũ, những mây cùng mù? Mình về, có nhớ chiến khu Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai? Mình về, rừng núi nhớ ai Trám bùi để rụng, măng mai để già Mình đi, có nhớ những nhà Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son Mình về, còn nhớ núi non Nhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh Mình đi, mình có nhớ mình Tân Trào, Hồng Thái, mái đình cây đa? – Ta với mình, mình với ta Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh Mình đi, mình lại nhớ mình Nguồn bao nhiêu nước nghĩa tình bấy nhiêu… Nhớ gì như nhớ người yêu Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương Nhớ từng bản khói cùng sương Sớm khuya bếp lửa người thương đi về. Nhớ từng rừng nứa bờ tre Ngòi Thia sông Ðáy, suối Lê vơi đầy Ta đi, ta nhớ những ngày Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi… Thương nhau, chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng Nhớ người mẹ nắng cháy lưng Ðịu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô Nhớ sao lớp học i tờ Ðồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan Nhớ sao ngày tháng cơ quan Gian nan đời vẫn ca vang núi đèo. Nhớ sao tiếng mõ rừng chiều Chàyđêmnện cối đều đều suối xa… Ta về, mình có nhớ ta Ta về ta nhớ những hoa cùng người Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi Ðèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng. Ngày xuân mơ nở trắng rừng Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng một mình Rừng thu trăng rọi hoà bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung. Nhớ khi giặc đến giặc lùng Rừng cây núi đá ta cùng đánh Tây Núi giăng thành luỹ sắt dày Rừng che bộ đội rừng vây quân thù Mênh mông bốn mặt sương mù Ðất trời ta cả chiến khu một lòng. Ai về ai có nhớ không? Ta về ta nhớ Phủ Thông, đèo Giàng Nhớ sông Lô, nhớ phố Ràng Nhớ từ Cao-Lạng nhớ sang Nhị Hà… Những đường Việt Bắc của ta Ðêm đêm rầm rập như là đất rung Quân đi điệp điệp trùng trùng Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan Dân công đỏ đuốc từng đoàn Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay. Nghìn đêm thăm thẳm sương dày Ðèn pha bật sáng như ngày mai lên. Tin vui chiến thắng trăm miềm Hoà Bình, Tây Bắc, Ðiện Biên vui về Vui từ Ðồng Tháp, An Khê Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng. Ai về ai có nhớ không? Ngọn cờ đỏ thắmgiólồng cửa hang. Nắng trưa rực rỡ sao vàng Trung ương, Chính phủ luận bàn việc công Ðiều quân chiến dịch thu đông Nông thôn phát động, giao thông mở đường Giữ đê, phòng hạn, thu lương Gửi dao miền ngược, thêm trường các khu… Ở đâu u ám quân thù Nhìn lên Việt Bắc: Cụ Hồ sáng soi Ở đâu đau đớn giống nòi Trông về Việt Bắc mà nuôi chí bền. Mười lăm năm ấy ai quên Quê hươngcách mạng dựng nên Cộng hoà Mình về mình lại nhớ ta Mái đình Hồng Thái cây đa Tân Trào. – Nước trôi nước có về nguồn Mây đi mây có cùng non trở về? Mình về, ta gửi về quê Thuyền nâu trâu mộng với bè nứa mai Nâu này nhuộm áo không phai Cho lòng thêm đậm cho ai nhớ mình Trâu về, xanh lại Thái Bình Nứa mai gài chặt mối tình ngược xuôi. – Nước trôi, lòng suối chẳng trôi Mây đi mây vẫn nhớ hồi về non Ðá mòn nhưng dạ chẳng mòn Chàm nâu thêm đậm, phấn son chẳng nhoà. Nứa mai mình gửi quê nhà Nước non đâu cũng là ta với mình Thái Bình đồng lại tươi xanh Phên nhà lại ấm, mái đình lại vui… – Mình về thành thị xa xôi Nhà cao, còn thấy núi đồi nữa chăng? Phố đông, còn nhớ bản làng Sáng đèn, còn nhớ mảnh trăng giữa rừng? Mình đi, ta hỏi thăm chừng Bao giờ Việt Bắc tưng bừng thêm vui? – Ðường về, đây đó gần thôi! Hôm nay rời bản về nơi thị thành Nhà cao chẳng khuất non xanh Phố đông, càng giục chân nhanh bước đường. Ngày mai về lại thôn hương Rừng xưa núi cũ yêu thương lại về Ngày mai rộn rã sơn khê Ngược xuôi tàu chạy, bốn bề lưới giăng. Than Phấn Mễ, thiếc Cao Bằng Phố phường như nấm như măng giữa trời Mái trường ngói mới đỏ tươi. Chợ vui trăm nẻo về khơi luồng hàng Muối Thái Bình ngược Hà Giang Cày bừa Ðông Xuất, mía đường tỉnh Thanh Ai về mua vại Hương Canh Ai lên mình gửi cho anh với nàng Chiếu Nga Sơn, gạch Bát Tràng Vải tơ Nam Ðịnh, lụa hàng Hà Ðông Áo em thêu chỉ biếc hồng Mùa xuânngày hội lùng tùng thêm tươi Còn non, còn nước, còn trời Bác Hồ thêm khoẻ, cuộc đời càng vui! – Mình về với Bác đường xuôi Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người Nhớ ông Cụ mắt sáng ngời Áo nâu túi vải đẹp tươi lạ thường! Nhớ Người những sáng tinh sương Ung dung yên ngựa trên đường suối reo Nhớ chân Người bước lên đèo Người đi rừng núi trông theo bóng Người… – Lòng ta ơn Ðảng đời đời Ngược xuôi đôi mặt một lời song song. Ngàn năm xưa nước non Hồng Còn đây ơn Ðảng nối dòng dài lâu Ngàn năm non nước mai sau Ðời đời ơn Ðảng càng sâu càng nồng. Cầm tay nhau hát vui chung

“Việt Bắc” là bài thơ kiệt tác của Tố Hữu, là một trong những thành tựu xuất sắc của thơ ca Việt Nam thời kháng chiến chống Pháp. “Việt Bắc” là khúc tình ca cũng là bản anh hùng ca về cách mạng, về cuộc kháng chiến và con người kháng chiến. Nó đã nâng cao tình yêu nước và niềm tự hào dân tộc. Tình ân nghĩa thủy chung là bài học sâu sắc đối với mỗi chúng ta, mãi mãi là hành trang của mỗi chúng ta.

Bài thơ của Tố Hữu 5:Bầm Ơi!

Ai về thăm mẹ quê ta Chiều nay có đứa con xa nhớ thầm… Bầm ơi có rét không bầm! Heo heo gió núi, lâm thâm mưa phùn Bầm ra ruộng cấy bầm run Chân lội dưới bùn, tay cấy mạ non Mạ non bầm cấy mấy đon Ruột gan bầm lại thương con mấy lần. Mưa phùn ướt áo tứ thân Mưa bao nhiêu hạt, thương bầm bấy nhiêu! Bầm ơi, sớm sớm chiều chiều Thương con, bầm chớ lo nhiều bầm nghe! Con đi trăm núi ngàn khe Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm Con đi đánh giặc mười năm Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi. Con ra tiền tuyến xa xôi Yêu bầm yêu nước, cả đôi mẹ hiền. Bầm của con, mẹ Vệ quốc quân. Con đi xa cũng như gần Anh em đồng chí quây quần là con. Bầm yêu con, yêu luôn đồng chí Bầm quý con, bầm quý anh em. Bầm ơi, liền khúc ruột mềm Có con có mẹ, còn thêm đồng bào Con đi mỗi bước gian lao Xa bầm nhưng lại có bao nhiêu bầm! Bao bà cụ từ tâm như mẹ Yêu quý con như đẻ con ra. Cho con nào áo nào quà Cho củi con sưởi, cho nhà con ngơi. Con đi, con lớn lên rồi Chỉ thương bầm ở nhà ngồi nhớ con! Giặc tan, con lại sớm hôm cùng bầm. Mẹ già tóc bạc hoa râm Chiều nay chắc cũng nghe thầm tiếng con…

Bài thơ kết thúc bằng hình ảnh bầm hết sức chân thực và gần gũi: “Mẹ già tóc bạc hoa râm/Chiều nay chắc cũng nghe thầm tiếng con…”. Đó là một biểu tượng đẹp không thể nào phai mờ trong tâm hồn người chiến sỹ dù ở phương trời nào.

Bài thơ của Tố Hữu 6: Một Tiếng Đờn

Mới bình minh đó đãhoàng hôn Đang nụ cười tươi lệ bỗng tuôn Đời thường sớm nắng chiều mưa vậy Khuấy động lòng ta biết mấy buồn. Ôi kiếp trăm năm được mấy ngày Trời xanh không gợn áng mây bay Thủy chung son sắt nên tình bạn Êm ấm lòng ta mỗi phút giây. Còn khổ đau nào đau khổ hơn Trái tim luôn sát muối oán hờn Còn đây một chút trong đêm lạnh Đầm ấm bên em một tiếng đờn.

Có ý kiến tập thơ “Một tiếng đờn” có nhiều nỗi buồn và sự cô đơn không còn giữ được phong độ như các tập trước đó. Nhưng không hẳn là hoàn toàn như vậy, Tố Hữu đang tự bổ sung và tự hoàn thiện một phong cách một sự nghiệp thơ. Nếu anh không có lúc nào buồn và cô đơn thì đó là điều đáng tiếc hơn là đáng trách vì nguy cơ của sự đơn điệu.

Bài thơ của Tố Hữu 7: Tạm Biệt

Tạm biệt đời ta yêu quý nhất, Còn mấy dòng thơ, một nắm tro. Thơ gửi bạn đường. Tro bón đất, Sống là cho. Chết cũng là cho.

Tố hữu rất yêu đời, yêu thiên nhiên và yêu cuộc sống, đặc biệt là yêu nước, yêu nhân dân.Có lẽ tài sản của ông còn lại khi chết chỉ là mấy vần thơ và một nắm cho, nhưng chỉ bấy nhiêu thôi vẫn đủ ý nghĩa rồi, chỉ bấy nhiêu thôi ông vẫn dành cho nhân dân cho thiên nhiên, cho cuộc sống, thơ thì để lại cho người đời, còn tro thì bón cho đất cho cây mãi xanh tốt.Câu cuối cùng ông đã nói sống là cho và chết cũng là cho, đây không chỉ là chân lí của ông mà còn là chân lí của cuộc sống, của hạnh phúc, bởi hạnh phúc là được cho đi.Ông đã có một cuộc sống thật sự hạnh phúc khi ông dành cả cuộc đời để cho đất nước, cho nhân dân, cho cách mạng và cho cả thiên nhiên.

Bài thơ của Tố Hữu 8: Bác Ơi!

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa… Chiều nay con chạy về thăm Bác Ướt lạnh vườn cau, mấy gốc dừa! Con lại lần theo lối sỏi quen Đến bên thang gác, đứng nhìn lên Chuông ôi chuông nhỏ còn reo nữa? Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn! Bác đã đi rồi sao, Bác ơi! Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời Miền Nam đang thắng, mơ ngày hội Rước Bác vào thăm, thấy Bác cười! Trái bưởi kia vàng ngọt với ai Thơm cho ai nữa, hỡi hoa nhài! Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm Quanh mặt hồ in mây trắng bay… Ôi, phải chi lòng được thảnh thơi Năm canh bớt nặng nỗi thương đời Bác ơi, tim Bác mênh mông thế Ôm cả non sông, mọi kiếp người. Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau Nỗi đau dân nước, nỗi năm châu Chỉ lo muôn mối như lòng mẹ Cho hôm nay và cho mai sau… Bác sống như trời đất của ta Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa Tự do cho mỗi đời nô lệ Sữa để em thơ, lụa tặng già Bác nhớ miền Nam, nỗi nhớ nhà Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha Bác nghe từng bước trên tiền tuyến Lắng mỗi tin mừng tiếng súng xa. Bác vui như ánh buổi bình minh Vui mỗi mầm non, trái chín cành Vui tiếng ca chung hoà bốnbiển Nâng niu tất cả chỉ quên mình. Bác để tình thương cho chúng con Một đời thanh bạch, chẳng vàng son Mong manh áo vải hồn muôn trượng Hơn tượng đồng phơi những lối mòn. Ôi Bác Hồ ơi, những xế chiều Nghìn thu nhớ Bác biết bao nhiêu? Ra đi, Bác dặn: “Còn non nước…” Nghĩa nặng, lòng không dám khóc nhiều Bác đã lên đường theo tổ tiên Mác – Lênin, thế giới Người hiền Ánh hào quang đỏ thêm sông núi Dắt chúng con cùng nhau tiến lên! Nhớ đôi dép cũ nặng công ơn Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn.

Tố Hữu đã thay mặt chúng ta dựng tượng đá Bác bằng thơ trong lòng mỗi người dân nước Việt. Chúng ta hứa nguyện xứng đáng với Bác, quyết tâm làm theo Di chúc của Bác, tiến bước theo con đường của Người. Tác giả muốn đúc tượng đồng bia đá để trở thành bất tử. Sinh thời, Bác không thích tượng đồng bia đá, không nhận bất cứ huân huy chương nào. Nhưng “mong manh áo vải hồn muôn trượng”, Người sẽ sống mãi trong lòng dân tộc.

Bài thơ của Tố Hữu 9: Hoan Hô Chiến Sĩ Điện Biên

I Tin về nửa đêm Hoả tốc hoả tốc Ngựa bay lên dốc Đuốc chạy sáng rừng Chuông reo tin mừng Loa kêu từng cửa Làng bản đỏ đèn, đỏ lửa… Hoan hô chiến sĩ Điện Biên Hoan hô đồng chí Võ Nguyên Giáp! Sét đánh ngày đêm xuống đầu giặc Pháp! Vinh quang Tổ quốc chúng ta Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà Vinh quang Hồ Chí Minh, Cha của chúng ta ngàn năm sống mãi Quyết chiến quyết thắng, cờ đỏ sao vàng vĩ đại Kháng chiến ba nghìn ngày Không đêm nào vui bằng đêm nay Đêm lịch sử Điện Biên sáng rực Trên đất nước, như Huân chương trên ngực Dân tộc ta dân tộc anh hùng! Điện Biên vời vợi nghìn trùng Mà lòng bốn biển nhịp cùng lòng ta Đêm nay bè bạn gần xa Tin về chắc cũng chan hoà vui chung. II Hoan hô chiến sĩ Điện Biên Chiến sĩ anh hùng Đầu nung lửa sắt Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt Máu trộn bùn non Gan không núng Chí không mòn! Những đồng chí thân chôn làm giá súng Đầu bịt lỗ châu mai Băng mình qua núi thép gai Ào ào vũ bão, Những đồng chí chèn lưng cứu pháo Nát thân, nhắm mắt, còn ôm… Những bàn tay xẻ núi lăn bom Nhất định mở đường cho xe ta lên chiến trường tiếp viện Và những chị, những anh ngày đêm ra tiền tuyến Mấy tầng mây gió lớn mưa to Dốc Pha Đin, chị gánh anh thồ Đèo Lũng Lô, anh hò chị hát Dù bom đạn xương tan, thịt nát Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh… Hỡi các chị, các anh Trên chiến trường ngã xuống Máu của anh chị, của chúng ta không uổng Sẽ xanh tươi đồng ruộng Việt Nam Mường Thanh, Hồng Cúm, Him Lam Hoa mơ lại trắng, vườn cam lại vàng… III Lũ chúng nó phải hàng, phải chết Quyết trận này quét sạch Điện Biên! Quân giặc điên Chúng bay chui xuống đất Chúng bay chạy đằng trời? Trời không của chúng bay Đạn ta rào lưới sắt! Đất không của chúng bay Đai thép ta thắt chặt! Của ta trời đất đêm ngày Núi kia, đồi nọ, sông này của ta Chúng bay chỉ một đường ra Một là tử địa, hai là tù binh Hạ súng xuống rùng mình run rẩy Nghe pháo ta lừng lẫy thét gầm! Nghe trưa naytháng năm, mùng bảy Trên đầu bay thác lửa hờn căm Trông: Bốn mặt luỹ hầm sụp đổ Tướng quân bay lố nhố cờ hàng Trông: Chúng ta cờ đỏ sao vàng Rực trời đất Điện Biên toàn thắng! Hoan hô chiến sĩ Điện Biên! Tiếng reo núi vọng sông rền Đêm nay chắc cũng về bên Bác Hồ Bác đang cúi xuống bản đồ Chắc là nghe tiếng quân hò quân reo… Từ khi vượt núi qua đèo Ta đi, Bác vẫn nhìn theo từng ngày Tin về mừng thọ đêm nay Chắc vui lòng Bác giờ này đợi trông! IV Đồng chí Phạm Văn Đồng Ở bên đó, chắc đêm nay không ngủ Tin đây Anh, Điện Biên Phủ hoàn thành Ngày mai, vào cuộc đấu tranh Nhìn xuống mặt bọn Bi-đôn, Smít Anh sẽ nói: “Thực dân, phát xít Đã tàn rồi! Tổ quốc chúng tôi Muốn độc lập hoà bình trở lại Không muốn lửa bom đổ xuống đầu con cái Nước chúng tôi và nước các anh Nếu còn say máu chiến tranh Ở Việt Nam, các anh nên nhớ Tre đã thành chông, sông là sông lửa Và trận thắng Điện Biên Cũng mới là bài học đầu tiên!” Có thể nói, cùng với chiến thắng Điện Biên lịch sử, vang dội địa cầu, bài thơ Hoan hô chiến sĩ Điện Biên của nhà thơ Tố Hữu đã làm nên bức tượng đài sừng sững tạc vào năm tháng, tạo một mốc son trong tiến trình lịch sử văn học dân tộc nói chung và trong tiến trình thơ Tố Hữu nói riêng.

Bài thơ của Tố Hữu 10: Việt Nam Máu Và Hoa

Khao khát trăm năm, mãi đợi chờ Hôm nay vui đến, ngỡ trong mơ Một trời êm ả, xanh không tưởng Mặt đấtbình yêngiấc trẻ thơ Đây cuộc hồi sinh, buổi hoá thân Mùa đôngthế kỷ chuyển sang xuân Ôi Việt Nam! Từ trong biển máu Người vươn lên, như một thiên thần! Thế này chăng? Thuở xưa hoang dã Chàng Sơn Tinh thắng giặc Thuỷ Tinh Càng dâng nước, càng cao ngọn núi Chân Trường Sơn, đạp sóng Thái Bình, Chúng muốn đốt ta thành tro bụi Ta hoá vàng nhân phẩm, lương tâm Chúng muốn ta bán mình ô nhục Ta làm sen thơm ngát giữa đầm. Ta sẵn sàng xé trái tim ta Cho Tổ quốc, và cho tất cả Lá cờ này là máu là da Của ta, của con người, vô giá. Trắng khăn tang, em chẳng khóc đâu Hỡi em gái mất cha mất mẹ Nước mắt rơi, làm nhoà mặt quân thù Em phải bắn, trúng đầu giặc Mỹ. Tình thương lớn, mạnh hơn lửa thép Trận địa đây xây giữa lòng người Dầu mưa nắng, trái đất tròn vẫn đẹp Đời yêu ta, ta phải thắng cho Đời. * Cút sạch đi, bầy sói hôi tanh! Đã đến buổi cuối cùng phán quyết Trả về ta đất rộng trời xanh Cho bay, những hố bom làm huyệt. Lịch sử muốn bay cúi đầu tội lỗi Dưới gươm thiêng hùng khí Thủ đô Cả bốn biển hoan hô Hà Nội Pháo đài bay rụng đỏ mặt hồ. Ngọc Hà em! Lộng lẫy hoa tươi Xin thơm khắp miền Nam, miền Bắc Chắc Bác Hồ vui, xin kính dâng Người Và tặng cả anh em cùng ta đánh giặc. Không nỗi đau nào của riêng ai Của chung nhân loại chiến công này. Việt Nam ơi, máu và hoa ấy Có đủ mai sau, thắm những ngày? * Chưa dễ lành đâu, những vết thương Nửa mình còn nhức, hỡi quê hương! Song mùa vui đã mang xuân tới Đã tắt hôm nay lửa chiến trường. Rừng núi đã xanh màu giải phóng Hãy trào lên, ơi sóng Cửu Long Quét phăng những rác bùn ứ đọng Những thép gai ngăn mặt, cắt lòng. Ta lại về ta, những đứa con Máu hoà trong máu, đỏ như son Sài Gòn ơi, Huế ơi! Xin đợi Tái hợp, huy hoàng, cả Nước non!

Bài thơ “Việt Nam máu và hoa” để ca ngợi Tổ quốc, trong đó có những câu thơ thật sâu sắc và xúc động, thể hiện ý chí, tinh thần và sức sống bất khuất của dân tộc mà không kẻ thù nào có thể khuất phục được.

Thơ hay của Tố Hữu 11: Nước Non Ngàn Dặm

Nước non ngàn dặm Ra đi Cái tình chi… (Câu ca Nam Bình) Nửa đời tóc ngả màu sương Nhớ quê, anh lại tìm đường thăm quê Đường vào như tỉnh như mê Đường ra phía trước, đường về tuổi xuân Đã đi muôn dặm xa gần Nay về Nam cũng bước chân bồi hồi! Sông Bến Hải bên bồi bên lở Cầu Hiền Lương bên nhớ bên thương Cách ngăn mười tám năm trường Khi mô mới được nối đường vô ra? Bây giờ cầu lại bắc qua Ván thơm gỗ mới cho ta gặp mình… Anh về Quảng Trị… Gio Linh Trèo lên dốc Miếu, lặng nhìn Quán Ngang Bời bời cỏ lút đồng hoang Chim kêu cành cụt, chang chang nắng cồn Tả tơi mấy ấp khu khu dồn Mái tôn, rào kẽm, tháp đồn chơ vơ! Thương em chín đợi mười chờ Con thuyền nay đã đỏ cờ sang sông Em vui em mặc áo hồng Máy reo máy đẩy, mênh mông biển trời Thuyền về Cửa Việt ra khơi Thuyền lên Ái Tử, thuyền bơi Đông Hà… Anh còn lặn lội đường xa Sông Hương đành nhớ, chưa qua sông Bồ Phù lai ba bến con đò Thanh Lương quê ngoại câu hò còn chăng? Êm dòng Thạch Hãn đêm trăng Những lo ngược gió Tan Giang nặng chèo! Xe lên đường 9 cheo leo Hố bom đỏ mắt, trắng đèo bông lau Cây khô, chết chẳng nghiêng đầu Nghìn tay than cháy rạch màu trời xanh Trưa nồng, gà gáy Khe Sanh Tà Cơn dứa mật, hoa chanh ngát đồi. Chợt nghe… từ tuổi hai mươi Tiếng xiềng Lao Bảo gọi người bạn xưa Ngỡ ngàng rẽ lối le thưa Vông đồng mấy cội, xác xơ lá cành Hoang tàn hầm đá, đồn canh Bâng khuâng nhớ bóng các anh những ngày! Nhìn quanh, núi đứng mây bay Võng anh giải phóng, rừng lay nắng chiều… Thương nhau, đừng khóc, em yêu Tự do, phải trả bao nhiêu máu này! Có qua những bước đi đày Càng thêm ấm những bàn tay giữa đời. Sáng hè đẹp lắm, em ơi Đầu non cỏ lục, mặt trời vừa lên Da trời xanh ngát, thần tiên Đỏ au đường lớn mang tên Bác Hồ Trường Sơn mây núi lô xô Quân đi, sóng lượn nhấp nhô, bụi hồng… Ai trông, lên đó mà trông Cha Ki oanh liệt, Bản Đông anh hùng Mỹ thua, nguỵ chạy đường cùng Xác tăng như xác bọ hung đen bờ Mấy chàng lính trẻ măng tơ Nghêu ngao gõ bát hát chờ cơm sôi. * Xe lao qua dốc qua đồi Gió tây giội lửa ồi ồi sau lưng Bụi bay, bụi đỏ lá rừng Mịt mù lối kín, cát bưng đường hầm Nóng nung vạt áo ướt đầm Thương con bướm trắng quạt ngầm suối khô. Con sông Xê Noong ai dò Mà dòng nước mát hẹn hò cùng ta? Tới đây, tre nứa là nhà Giỏ phong lan nở nhành hoa nhuỵ vàng Trưa nằm đưa võng, thoảng sang Một làn hương mỏng, mênh mang nghĩa tình. Lán đêm, ghé tạm trạm binh Giường cây lót lá cho mình đỡ đau Nghĩ người, thăm thẳm rừng sâu mười năm bom đạn, măng rau, sốt ngàn. Xê Công, Xê Nọi, Chà Vàn Mở đường, bao nỗi gian nan với đường! Trường Sơn, xẻ dọc, rọc ngang. Xẻng tay mà viết nên trang sử hồng. Trường Sơn, vượt núi, băng sông Xe đi trăm ngả, chiến công bốn mùa. Trường Sơn, đông nắng, tây mưa Ai chưa đến đó, như chưa rõ mình. Vui sao buổi bình minh, gặp cháu Nhớ ngày nào cháu mới lên ba Gác canh cho chú trong nhà… Nay giữa Phi Hà, D trưởng công binh Trên đường lớn Hồ Chí Minh Gác ba biên giới… mối tình Đông Dương! * Tả Ngâu, trong vắt mắt gương Xốn xang trông lửa chiến trường, mà cay Xê Xan, tan nát đạn cày Trống trơ rừng khộp, khô gầy rừng le Bằng lăng bạc nắng trưa hè Nghe như cưa xẻ, tiếng ve rít dài. Cỏ vàng lạc bước hươu nai Sóc buôn thấp thoáng bóng xoài đu đưa Vườn ai, cháy trụi ngọn dừa Mái chùa cong, gãy nét xưa diệu huyền Voi đi lững thững, bình yên Bỗng ngơ ngác đứng, Bom rền xa xa… Anh vào tuyến lửa, đêm qua Bất ngờ một trận như là bão rơi Lại đi… “phấn khởi tơi bời” Còn non, còn nước, còn người, cứ đi! Rừng khuya, không ngủ, mơ gì Sao hôm lấp lánh cũng vì miền Nam… Chào anh du kích đất Cam Đẹp như pho tượng Đam San thuở nào Ngực anh đỏ tựa đồng thau Vui tình đồng chí, trắng phau răng cười AK nòng thép xanh ngời Hôn anh một cái, hỡi người bạn thân! Đường qua biên giới tới gần Nghe lòng rạo rực, nghe chân bồn chồn. Đơn xơ một khúc cầu con Một khe suối nhỏ, cũng hồn quê ta. Ôi, gò đất mịn son pha Thắm tươi dòng máu ông cha bao đời… Bình Long, Nam Bộ ta ơi! Buổi đầu mới gặp mặt Người sáng nay. Cầm hòn đất đỏ trong tay Trái tim bỗng nghẹn như say rượu nồng Ôm anh Giải phóng vào lòng Đã mơ chạy khắp cánh đồng Cà Mau… Chú lái trước, anh ngồi sau Rừng cao su mát một màu lá xanh Xe bay, nghiêng gió dạt cành Đã quen lối tắt đường quanh hiểm nghèo Đến đâu, anh cũng bám theo Áo bà ba, mũ tai bèo chú em! Câu thơ cũ, ai đem tới đó? “Anh chạy vào đất đỏ làm phu Bán thân đổi mấy đồng xu Thịt xương vùi gốc cao su mấy từng!” Nao nao nhìn mỗi góc rừng Cuối hàng cây thẳng, sáng bừng trời cao. Hầm tăng, ụ pháo, chiến hào Dấu răng vuốt Mỹ cắn cào, còn đau! Chị em tù những nơi đâu Côn Lôn, Phú Quốc, dìu nhau trở về Lá buông trắng vách lều tre Bài ca hy vọng hát nghe ấm lòng. Lộc Ninh xinh một cụm hồng Ai hay đất lửa, máu nồng đơm hoa! Cái vui sinh nở chan hoà Nghe rừng căng sữa, nhựa ra đầu mùa Lao xao phố thợ, chợ trưa Sầu riêng, măng cụt cũng vừa ngọt thanh Lá cờ nửa đỏ nửa xanh Màu đỏ của đất, màu xanh của trời Ngôi sao, chân lý của đời Việt Nam, vàng của lòng người hôm nay. Càng nhìn ta, lại càng say Biển Đông lồng lộng gió lay ngọn cờ… Ôi, bà mẹ tóc bạc phơ Vườn riêng, mẹ hái trái dừa cho con Má già với trái dừa non Bởi thơm lòng má, nên ngon lòng dừa Dẫu còn cay đắng, nắng mưa Miền Nam mát ngọt, hồn ta vẫn đầy Trăng còn che nửa bóng mây Mà rừng lá nón đêm nay ngời ngời Gặp nhau, đồng chí đây rồi! Xôn xao hết đứng lại ngồi bên nhau Chuyện nhà, Nam Bắc, trước sau Mừng ra nước mắt, nên đau lại cười Phải chi còn Bác vô chơi! Bỗng nghe cháu nói… đất trời lặng thinh Trông vời Đồng Tháp mông mênh Mấy con thuyền ngược dòng kênh, nặng hàng Sóng Tiền Giang gọi Hậu Giang Có ai về đó, ta sang cùng về! Hỡi người chị của Bến Tre Cửu Long đồng khởi bốn bề đó chăng? Miền Nam gan dạ ai bằng Đội quân đầu tóc, khăn rằn vắt vai Khăn rằn ai dệt cho ai Sợ chi súng đạn, rào gai quân thù! Ánh đèn soi giữa chiến khu Mái đầu tóc bạc, võng dù hoa râm Nhà anh lợp mái trung quân Quan thềm sương nắng, đêm xuân ngày hè Ngoài vườn reo một tiếng xe Tiếng reo se sẽ, mà nghe rộn ràng… Chân nhanh qua ấp qua làng Đất còn nóng lửa Tràng Bàng, Củ Chi Dang tay một với, xa gì Sài Gòn ơi, lại phải đi bao ngày? Lưới nào vây nổi chim bay Chắc trong ấy nhớ ngoài này, chẳng yên! Chia tay lưu luyến mắt nhìn Sầu riêng bịn rịn nhớ miền Nam xa Ta về mở rộng đường ta Cho Nam với Bắc vào ra thêm gần Hành quân nhẹ bước sang xuân Chè xanh hoa nở trắng ngần đường xe… Vượt Bù-gia-mập, Cao Lê Qua Xê-rê-pôk, lại về Tây Nguyên Tây Nguyên ơi! Bước truân chuyên Tuổi trai ta đã từng quen chốn này Ban-mê ngục sắt những ngày Cũng con đường máu đi đầy năm nao! “Đường lên Đak Sút, Đak Pao…” Ngẩng trông núi dựng trời cao lạ lùng Bao la đất mới một vùng Dọc ngang thế trận, quân hùng là đây! Thác Gia-ly trắng tầng mây Ào ào, tưởng máy điện quay tưng bừng… Gặp anh, mừng thiệt là mừng Chào anh Núp của núi rừng tự do! Rằng: Qua gió lớn mưa to Lòng dân như nước Pa-cô càng đầy Tây Nguyên gan góc, dạn dày Như cây lim đứng, chẳng lay giữa ngàn. Hỏi đâu giặc đóng, giặc càn? – Nó như kiến lửa, kiến đàn chạy quanh Nó leo lên ngon lên cành Mình ôm lấy gốc, nó giành thử coi! Một lời, nghe vút tiếng roi Nghe sông gọi suối, nghe voi gọi bầy… “Đường lên đỉnh núi Đak Lay Heo heo gió lạnh, sương dày vắng chim” Biết ai mà hỏi mà tìm Con đường xưa của trái tim, đường này Đường đi từ tuổi thơ ngây Nửa vòng thế kỷ, hôm nay đường về… Hương đâu thơm lựng rừng hè Nhặt cành lá quế mà tê tái lòng Trà My đấy, hỡi Trà Bồng Có hay cây quế đợi trông tháng ngày? Nâng cành quế héo trên tay Càng thương quế ngọt quế cay cùng người! Hội An, Đà Nẵng xa khơi Ấy nơi mẹ ắm, ấy nơi mẹ nằm Nhớ cồn cát trắng giăng giăng Nhớ thuyền Bàn Thạch, nhớ trăng biển Hàn Hẳn còn sóng gió gian nan Bên vui rồi lại Đại An. Sơn Trà. Sông Trà, sông Lại, sông Ba Khu Năm dằng dặc lòng ta mọi miền Vạn ngày, có buổi nào yên? Cá ăn phải máu, chim quên lối vườn Con người, như dãy Trường Sơn Vững chân bám trụ, chẳng sờn óc gan. Đạn bom, bão lụt, cơ hàn Chết đi lại sống, hết tàn lại tươi Thuỷ chung, vẫn đậm tình người Cắn đôi hạt muối, chung đời cháo rau Uống cùng viên thuốc chia đau Quên mình chia lửa, cứu nhau chia hầm. Hỡi em, dũng sĩ mười lăm Trẻ thơ mà đã ngang tầm nước non Hỡi ông, tuổi tám mươi tròn Ngực phanh mĩ súng, tra đòn chẳng nao Sống hiên ngang, sống thanh cao Quê hương, biết mấy tự hào lòng ta! * Đường đi, như sự tình cờ Con sông My, lại bây giờ lần theo Vượt từ xưa, bước gieo neo Cùng dòng thác ấy, ngủ treo đầu cành Đọt lau, rau má vả xanh Đói lòng, hát khúc quân hành vẫn vui. Nhớ thương bạn, lại bùi ngùi Nhớ làng Rô, nhớ người nuôi năm nào Ghé thăm, lòng xót xa sao! Bến sông lửa cháy, bom đào bãi lau Hỏi Già, Già mất, còn đâu Hỏi em, em đã từ lâu chết rồi! Ôi! Làng Rô nhỏ của tôi Cao cao ngọn núi, chiếc nôi đại bàng Trăm năm ta nhớ ơn làng Cánh tay che chở bước đường gian nguy Thương em, cô gái sông My Nắm xôi đưa tiễn anh đi qua rừng. Anh đi, làng hỏi thăm chừng Làng xưa, anh vẫn nhớ từng người xa Hôm nay như trở lại nhà Bữa cơm dưa muối cũng là liên hoan Non cao rực rỡ ánh vàng Đêm rằm vằng vặc bến Giàng trăng lên… Con thuyền rời bến sang Hiên Xuôi dòng sông Cái, ngược triền sông Bung Chập chùng thác Lửa, thác Chông Thác Đài, thác Khó, thác Ông, thác Bà Thác bao nhiêu thác, cũng qua Thênh thênh là chiếc thuyền ta trên đời. Nỗi niềm chi rứa, Huế ơi! Mà mưa xối xả trắng trời Thừa Thiên Mưa từ biển nhớ mưa lên Hay mưa từ núi vui trên A Sầu? Nặng lòng xưa giọt mưa đau Mát lòng nay trận mưa mau quê nhà Mưa rào cho đất tươi da Hố bom lấp loáng như là gương soi Bãi sim, tà áo tím phơi Con sông A Sá, tóc dài làm duyên Rộn ràng tiếng hát thanh niên Mải mê xếp đá mà quên ướt mình… Hỡi anh lái trẻ vô tình Dừng chân một chút mà nhìn quê tôi! Có đâu đẹp vậy tuyệt vời Trường Sơn lượn xuống hàng đồi thông reo Dòng Hương nước biếc, trong veo Gió khơi Bạch Mã, sóng đèo Hải Vân Huế mình đẹp nhất lòng dân Mùa Thu khởi nghĩa, mùa Xuân dậy thành Ngày đi tóc hãy còn xanh Mai về, dù bạc tóc anh cũng về Nhớ ai khắc khoải chiều hè Con chim cu gáy dốc Chè, nôn nao * Bàng hoàng… như giữa chiêm bao Trắng mây Tam Đảo tuôn vào Trường Sơn Dốc quanh sườn núi mưa trơn Tưởng miền Nam đó, chập chờn hôm mai. Đường đi… hay giấc mơ dài? Nước non ngàn dặm nên bài thơ quê.

Cảm nhận của em về đoạn thơ trong bài Nước non ngàn dặm của Tố Hữu Con thuyền rời bến sang Hiên Xuôi dòng sông Cái, ngược triền sông Bung Chập chùng, thác Lửa, thác Chông Thác Dài, thác Khó, thác ông, thác Bà. Thác, bao nhiêu thác cũng qua Thênh thênh là chiếc thuyền ta trên đời

Thơ hay của Tố Hữu 12: Mưa Rơi

Mưa rơi đầm lá cỏ Mái tóc em ướt rồi, Đôi má em bừng đỏ Muốn hôn quá… mà thôi Sợ em mình xấu hổ Cầm hai bàn tay nhỏ Xa nhau, chẳng muốn rời. Em đi, đường đất mưa rơi Bùn non son quánh chân đồi Phù Ninh Em đi anh nhớ dáng hình Cái khăn mỏ quạ, cái mình áo nâu Chiều nay heo hút rừng sâu Mưa nguồn suối lũ biết đâu mà tìm? Ước gì anh hoá thành chim Bay theo em, hót cho tim đỡ buồn!

Ở bài thơ “mưa rơi”, “mưa nguồn suối lũ” là biểu tượng cho sự cách trở của tình yêu có thể mới bộc lộ hết tình cảm khi yêu của Tố Hữu. Đó là khao khát muốn vượt qua khó khăn để tìm đến với tình yêu…

Thơ hay của Tố Hữu 13: Ly Rượu Thọ

Mã Chiếm Sơn buông cương và ngẫm nghĩ Ngựa rung đầu hí lạnh giữa tàn quân Đồi phong xa bốc khói, đỉnh non gần Đã khuất phục dưới lá cờ binh Nhật. Trán kiêu hãnh lần đầu trông xuống đất Mã nghẹn ngào: “Thôi hết, Mãn Châu ơi!” Và quân binh cúi lặng chẳng nên lời… Rồi từ đó, và gươm vàng võ phục Và cừu hận và lòng sôi rửa nhục Mã chôn sâu trong một cõi trời riêng Buông hồn đau, liễu rủ suối ưu phiền. Cốt oanh liệt đã khoác màu ẩn sĩ Rượu cứ rót cho say sưa lạc hỉ Đàn ca lên cho át tiếng đầu rơi Dưới gươm bay vun vút loáng xanh trời. Mãn Châu quốc đang những giờ hấp hối Gượng kêu lên, hỡi ôi lời trăn trối: “Chiếm Sơn đâu, cứu nước, Chiếm Sơn ơi!” Thì nơi kia Mã vén trướng, tươi cười Cúi lạy mẹ chúc mừng ly rượu thọ. Đào xuân thắm dâng hương vào cửa sổ Bạc xuân trong rắc trắng mái hành lang. Mẹ ngồi yên, như cốc nước e tràn Không dám động – và nhìn con lặng lẽ Nhưng mắt yếu bỗng rưng rưng ngấn lệ Trán nhăn nheo bỗng ửng máu tim già Và bàn tay run rẩy đỡ ly ngà Bỗng quật xuống nền hoa: ly rượu vỡ! Ly rượu vỡ tan tành. Ôi bỡ ngỡ Ôi hãi hùng. Mã tướng run toàn thân! Lần đầu tiên, Mã tướng run toàn thân! Ngoài chiến địa, Chiếm Sơn hằng ngạo nghễ Trông lửa đạn là trò chơi con trẻ Mà hôm nay Mã tướng run toàn thân Mà hôm nay Mã tướng chết hai phần! Nét nghiêm khắc cong vòng cung môi mỏng Nghe sôi sục cả linh hồn nóng bỏng. Người mẹ già thét lớn: “Mã Chiếm Sơn!” (Mã run lên) “Đâu giọt rượu căm hờn? Mãn Châu quốc nghe không mày, rên rỉ Dưới gót sắt của Phù Tang ích kỷ Đang mang quân giày xéo cả Trung Hoa Nước Trung Hoa yêu dấu của lòng ta Đã thống khổ bởi bao xiềng ngoại quốc! Chưa vừa ư những tai ương thảm khốc Đã đè trên dân tộc nước non mày! Có chi vui sông núi đỏ tràn thây Mà Mã tướng ngày nay dâng rượu cúc? Rượu cúc ấy, Chiếm Sơn, là rượu nhục!” Rừng phương xa loáng bạc nắng lung lay Hoa đào bay, trước cửa, hoa đào bay Trong hoa tuyết trắng ngần rơi lả tả… Và xuân ấy năm nghìn quân của Mã Đánh tan xương của Nhật, một sư đoàn.

Đọc thơ Tố Hữu không thấy (hoặc rất hiếm có) hình ảnh ước lệ của cổ thi và Hán ngữ. Thơ ông chỉ thấy phong cách thơ hiện đại, hoặc nếu không thì là từ ca dao hay dân ca chứ không phải phong cách cổ thi Đường-Tống.Thơ Tố Hữu thường nặng về tình cảm hơn, từ ngữ mượt mà chứ không bao giờ thấy cái bi tráng, lành lạnh như bài thơ này. Hơn nữa đọc có thể thấy giọng thơ này chịu ảnh hưởng nhiều của cổ thi.

Thơ hay của Tố Hữu 14: Một Khúc Ca

Có đêm mãi chập chờn mơ ước Lại buâng khuâng… Tự hỏi, mình sau trước Cho cuộc đời, cho Tổ quốc thương yêu Ta đã làm gì? Và được bao nhiêu? Nước độc lập, tự do, dân no ấm học hành Một đời Bác, chỉ lòng ham muốn ấy Có lẽ hôm nay, giữa giấc yên lành Người vẫn nghĩ… Như Người hằng sống vậy. Nhớ buổi sáng Sài Gòn giải phóng Người anh xuống sân bay, giang hai tay ôm cả miền Nam Mắt cười tươi mà giọng trầm nóng bỏng: Chớ say sưa… Nhiều việc phải làm! Trưa tháng Năm, vừa nắng vừa mưa Đường phố hát, nửa mừng nửa tủi Một ngày vui đổi bao nỗi đau xưa Hỡi em bé lang thang tóc vàng gió bụi! Nhớ buổi chiều về thăm quê đồng khởi Sông rạch Mỏ Cày, xúm xít thuyền ghe Các má già Bến Tre cứ cầm tay, hờn dỗi: Tưởng tụi bay quên lối xóm, không về!… Đêm Vĩnh Kim, anh tìm em, Hồng Gấm Đường vào thôn, cỏ lấp bom mìn Người cha kể chuyện con, bữa cơm đèn đầm ấm Tấm ảnh em đây, hai con mắt đang nhìn… Vâng, anh hiểu, đang nói gì, đôi mắt Mắt những người đã nhắm, vì ta Cả bàn tay của những mẹ già Bàn tay đã cho ta, tất cả. Nếu là con chim, chiếc lá, Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh. Lẽ nào vay mà không có trả Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình? * Tôi lại đi, như buổi đầu, tươi trẻ Sức căng đầy máu thịt Việt Nam Như có cánh bay, lên rừng, xuống bể A! Biết bao công việc phải làm! Nổi trống lên! Ta hát bài ca Kẻ Gỗ. Cho nước hồ dâng, đẹp nước Hồng Lam Tội nghiệp ông cha truyền kiếp hãi hùng những quyền ma, oai hổ Con cháu lớn rồi, sắp xếp lại giang san! Chặn sông Đà, ta làm ra thác điện Cho sáng núi rừng, sáng đến mai sau. Sắt Thái Nguyên, hãy làm ra thép luyện Cho tay ta vươn tới mạnh giàu! Lại hành quân như năm nào đánh Mỹ Những sư đoàn, không súng, lại xung phong Ta sẽ thắng, như những chàng dũng sĩ Biến hoang vu thành cơm áo, hoa hồng, Và biển gọi… Đã bao giờ biển gọi? Thương Nguyễn Du xưa mỏi mắt buồn trông Ta sẽ ra giữa đại dương, đường đường bờ cõi Cho con cá, con tôm được trở về với sóng biển Đông! Ta sẽ xây, phải không nhà kiến trúc Đất nước ta rất to đẹp, đàng hoàng. Làng phố sáng như gương. Mặt trời soihạnh phúc Soi cả tâm hồn ta trong trẻo, nhẹ nhàng. Ôi! Sống đẹp là thế nào hỡi bạn? Bữa cơm dù dưa muối đầy vơi Chân lý chẳng bao giờ đổi bán Tình thương vô hạn để cho đời. Mẹ Suốt ơi! Giữa bom rơi, đạn nổ Giữa sóng lớn, gió to Ngực huân chương, mẹ vẫn chèo đò Không chịu nghỉ. Ai ngăn cứ nói: Tui già rồi, có chết khỏi lo Bọn trẻ sống, còn tay bắn giỏi! Và mẹ ngã Bên bờ sông khói lửa. Và em nữa Lưng đèo Mụ Giạ. Ai biết tên em? Chỉ biết cô gái nhỏ anh hùng Sống chết từng đêm Mà lòng thanh thản lạ: Đâu phải hy sinh. Em vinh dự vô cùng! * Tổ quốc ta! Muôn nghìn sức mạnh, Như hôm qua lao vào trận đánh Ta sẽ đi. Đi tới những ngày mai Như một đoàn quân Bước thẳng, bước dai. Như một khúc ca xuân Của một mùa xuân lớn.

Bài thơ Một Khúc Ca của Tố Hữu đã nói lên được ý nghĩa của cuộc sống, một cuộc sống có ý nghĩa, phải giúp ích được cho đời dù nhỏ bé. Tất cả vạn vật trong thế giới đều có một cuộc sống, ta phải sống như thế nào để không uổng phí, một cuộc sống có ích,

Thơ hay của Tố Hữu 15: Hãy Nhớ Lấy Lời Tôi

Có những phút làm nên lịch sử Có cái chết hoá thành bất tử Có những lời hơn mọi bài ca Có con người từ chân lý sinh ra. Nguyễn Văn Trỗi! Anh đã chết rồi Anh còn sống mãi Chết như sống, anh hùng, vĩ đại. Hỡi người Anh, đã khép chặt đôi môi Tiếng Anh hô: “Hãy nhớ lấy lời tôi!” Đã vang dội. Và ánh đôi mắt sáng Của Anh đã chói ngời trên báo Đảng. * Nghìn năm sau sẽ nhớ lại hôm qua Một sáng mùa thu, giữa khám Chí Hoà Anh đi giữa hai tên gác ngục Và sau chúng, một người linh mục. Anh bước lên, nhức nhói chân đau. Dáng hiên ngang vẫn ngẩng cao đầu Quần áo trắng một màu thanh khiết Thân gầy yếu mạnh hơn cái chết Bầy giết thuê là lũ viết thuê Hai hàng đen, súng cắm lưỡi lê Anh bước tới, mắt nhìn, bình thản Như chính Anh là người xử án. Cỏ trong vườn mát dưới chân Anh Đời vẫn tươi màu lá rau xanh Đây miếng đất của Anh đòi giải phóng Đây máu thịt của Anh đòicuộc sống. Anh thét to: “Ta có tội gì đây?” Chúng trói Anh vào cọc mấy vòng dây. Mười họng súng. Một băng đen bịt mắt Anh thét lên: “Chính Mỹ kia là giặc!” Và tay Anh giật phắt mảnh băng đen Anh muốn thiêu, bằng mắt, lũ đê hèn Với cái chết. Anh muốn nhìn giáp mặt Như ngọn lửa không bao giờ dập tắt! Chúng run lên, xông trói chặt Anh hơn Đôi mắt Anh đã khô cháy căm hờn: Phải chiến đấu như một người cộng sản Trái tim lớn không sợ gì súng đạn! Lệnh: Hàng đầu quỳ xuống! Một giây thôi Anh thét lớn: “Hãy nhớ lấy lời tôi: Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!” Phút giây thiêng, Anh gọi Bác ba lần! Súng đã nổ. Mười viên đạn Mỹ Anh gục xuống. Không, Anh thẳng dậy Anh hãy còn hô: “Việt Nam muôn năm!” Máu tim Anh nhuộm đỏ đất Anh nằm! Mắt đã nhắm, không một lời rên rỉ Anh chết vậy, như thiên thần yên nghỉ. Chẳng cần đâu, cây thánh giá sắt tây Của tay người linh mục ném bên thây! * Anh đã chết, Anh Trỗi ơi, có biết Máu kêu máu, ở trên đời, tha thiết! Du kích quân Ca-ra-cát đã vì Anh Bắt một tên giặc Mỹ giữa đô thành Anh đã chết, Anh chẳng còn thấy nữa Lửa kêu lửa, giữa miền Nam rực lửa Như trái tim Anh, ôi lửa nào bằng Phút cuối cùng, chói lọi khối sao băng… “Hãy nhớ lấy lời tôi!” Nguyễn Văn Trỗi Lời Anh dặn, chúng tôi xin nhớ: Hãy sống chết quang vinh Trước kẻ thù không sợ Vì Tổ quốc hy sinh Như lời anh, người thợ. Một bài thơ thật tuyêt vời nó làm cho chúng ta nóng lên mỗi khi đọc bài thơ này.giúp tôi thấu hiểu dược nhưng cái chết thật anh hung. Bài thơ giúp chúng ta hiểu thêm về tinh thần chiến dấu bất khuất của các đoàn viên trẻ , làm chúng ta phải nhớ về hình ảnh của anh hùng Nguyễn Văn Trỗi

Thơ hay của Tố Hữu 16: Dửng Dưng

Du khách bảo đây vườn kín đáo Với hương dìu dịu, ý ngàn xưa Thời mây xanh nhạt màu hư ảo Đây xứ mơ màng, đây xứ thơ… Cô gái thẫn thờ vê áo mỏng, Nghiêng nghiêng vành nón dáng chờ ai Ven bờ sông phẳng con đò mộng Lả lướt đi về trong gió mai… Thành quách trăm năm sầm mặt lạnh Ngọn cờ uể oải vật vờ lay Lâu đài đường bệ màu kiêu hãnh Áo gấm hài nhung cánh phượng bay. Ta nện gót trên đường phố Huế Dửng dưng không một cảm tình chi Không gian sặc sụa mùi ô uế Mà nước dòng Hương mãi cuốn đi… Ý chết đã phơi vàng héo úa Mùa thulá sắp rụng trên đường Mơ chi ảo mộng ngàn xưa nữa ? Cây hết thời xanh đến tiết vàng! Ai tưởng ngàn năm nương đất ấy Mầm non thêm nhựa, lá thêm tươi Ôi mỉa mai hồn ta chỉ thấy Rêu hèn sống gửi nhánh khô thôi. Ai tưởng thiên đường sao nhấp nhánh Tài hoa tinh kết, ngọc long lanh Ta chỉ thấy nơi đây mồ lạnh Chôn linh hồn đắm đuối hư danh.

Thơ hay của Tố Hữu 17: Mồ Côi

Con chim non rũ cánh Đi tìm tổ bơ vơ Quanh nẻo rừng hiu quạnh Lướt mướt dưới dòng mưa.

Con chim non chiu chít Lá động khóc tràn trề Chao ôi buồn da diết Chim ơi biết đâu về.

Gió lùa mưa rơi rơi Trên nẻo đường sương lạnh Đi về đâu em ơi Phơi thân tàn cô quạnh!

Em sưởi trong bàn tay Cho lòng băng giá ấm Lìa cành lá bay bay Như mảnh đời u thảm!

Con chim non không tổ Trẻ mồ côi không nhà Hai đứa cùng đau khổ Cùng vất vưởng bê tha

Rồi ngày kia rã cánh Rụi chết bên đường đi… Thờ ơ con mắt lạnh Nhìn chúng: “Có hề chi!”.

Thơ hay của Tố Hữu 18: Hai Đứa Trẻ

Tôi không dám mời anh đi xa lạ Tìm đau thương trong xã hội điêu tàn Kể làm sao cho hết cảnh lầm than Lúc trái ngược đã tràn đầy tất cả!

Này đây anh một bức tranh gần gũi: Nó thô sơ? Có lẽ. Nhưng trung thành. Nó tầm thường? Nhưng chính bởi hồn anh Chê chán kẻ bị đời vui hắt hủi.

Hai đứa bé cùng chung nhà một tuổi Cùng ngây thơ, khờ dại, như chim con Bụi đời dơ chưa vẩn đục hồn non Cùng trinh tiết như hai tờ giấy mới.

Ồ lạ chửa! Đứa xinh tròn mũm mĩm Cười trong chăn và nũng nịu nhìn me. Đứa ngoài sân, trong cát bẩn bò lê Ghèn nhầy nhụa, ruồi bu trên môi tím!

Đứa chồm chập vồ ôm li sữa trắng Rồi cau mày: “Nhạt lắm! Em không ăn!”. Đứa ôm đầu, trước cổng đứng treo chân Chờ mẹ nó mua về cho củ sắn!

Đứa ngây ngất trong phòng xanh mát rượi Đây ngựa nga, đây lính thổi kèn Tây. Đứa kia thèm, giương mắt đứng nhìn ngây Không dám tới, e đòn roi, tiếng chưởi!

Vẫn chưa hết những cảnh đời đau khổ Nhưng kể làm chi nữa, bạn lòng ơi! Hai đứa kia như sống dưới hai trời Chỉ khác bởi không cùng chung một tổ:

Đứa vui sướng là đứa con nhà chủ Và đứa buồn, con mụ ở làm thuê.

Thơ hay của Tố Hữu 19: Tháp Đổ

Ai lẩn thẩn đem màu tươi hoa lá Rắc trên cành khô chết nhựa trong cây ? Ai khờ dại nhặt từng viên gạch rã Băng bó sườn cổ tháp đã lung lay ?

Cây dù gượng xanh lại ngày xuân cũ Tháp dù mong hàn lại vết phong sương Mộng ảo tất! Gió lùa cây xiêu đổ Tháp chênh vênh tan sập dưới chân tường

Thi sĩ hỡi! Đi tìm chi vơ vẩn Trong hồn già đã chết những yêu mơ ? Có lành đâu vết thương đầy oán hận Có tan đâu khi uất tự bao giờ ?

Này hãy nghe cả lâu đài xã hội Chuyển rung trong biển máu ngập tràn trề. Này hãy nghe một thời đang hấp hối Trong mồ đêm dĩ vãng sắp lui về.

Hãy cắt đứt những dây đàn ca hát Những sắc tàn vị nhạt của ngày qua Nâng đón lấy màu xanh hương bát ngát Của ngày mai muôn thuở với muôn hoa.

Thơ hay của Tố Hữu 20: Hãy đứng dậy

Người ta lớn bởi vì ngươi cúi xuống Hỡi nhân dân hãy đứng thẳng lên! (Ma-rat)

Người ta lớn bởi vì ngươi quỳ xuống Có gì đâu ta cầu khẩn van lơn? Có gì đâu ta ôm mối căm hờn? Hãy đứng dậy, ta có quyền vui sống!

Ai đi gõ vào cửa lòng lạnh ngắt Và thiết tha năn nỉ với hồn say Trên muôn thây, tiệc rượu máu tràn đầy? Không! Không thề sống như bầy hành khất!

Hãy đứng dậy! Ta có quyền vui sống! Cứ tan xương, cứ chảy tuỷ, cứ rơi đầu! Mỗi thây rơi sẽ là mỗi nhịp cầu Cho ta bước đến cõi đời cao rộng.

Thơ của Tố Hữu 21: Ly rượu thọ

Mã Chiếm Sơn buông cương và ngẫm nghĩ Ngựa rung đầu hí lạnh giữa tàn quân Đồi phong xa bốc khói, đỉnh non gần Đã khuất phục dưới lá cờ binh Nhật. Trán kiêu hãnh lần đầu trông xuống đất Mã nghẹn ngào: “Thôi hết, Mãn Châu ơi!” Và quân binh cúi lặng chẳng nên lời…

Rồi từ đó, và gươm vàng võ phục Và cừu hận và lòng sôi rửa nhục Mã chôn sâu trong một cõi trời riêng Buông hồn đau, liễu rủ suối ưu phiền. Cốt oanh liệt đã khoác màu ẩn sĩ Rượu cứ rót cho say sưa lạc hỉ Đàn ca lên cho át tiếng đầu rơi Dưới gươm bay vun vút loáng xanh trời. Mãn Châu quốc đang những giờ hấp hối Gượng kêu lên, hỡi ôi lời trăn trối: “Chiếm Sơn đâu, cứu nước, Chiếm Sơn ơi!” Thì nơi kia Mã vén trướng, tươi cười Cúi lạy mẹ chúc mừng ly rượu thọ. Đào xuân thắm dâng hương vào cửa sổ Bạc xuân trong rắc trắng mái hành lang.

Mẹ ngồi yên, như cốc nước e tràn Không dám động – và nhìn con lặng lẽ Nhưng mắt yếu bỗng rưng rưng ngấn lệ Trán nhăn nheo bỗng ửng máu tim già Và bàn tay run rẩy đỡ ly ngà Bỗng quật xuống nền hoa: ly rượu vỡ! Ly rượu vỡ tan tành. Ôi bỡ ngỡ Ôi hãi hùng. Mã tướng run toàn thân!

Lần đầu tiên, Mã tướng run toàn thân! Ngoài chiến địa, Chiếm Sơn hằng ngạo nghễ Trông lửa đạn là trò chơi con trẻ Mà hôm nay Mã tướng run toàn thân Mà hôm nay Mã tướng chết hai phần! Nét nghiêm khắc cong vòng cung môi mỏng Nghe sôi sục cả linh hồn nóng bỏng. Người mẹ già thét lớn: “Mã Chiếm Sơn!” (Mã run lên) “Đâu giọt rượu căm hờn? Mãn Châu quốc nghe không mày, rên rỉ Dưới gót sắt của Phù Tang ích kỷ Đang mang quân giày xéo cả Trung Hoa Nước Trung Hoa yêu dấu của lòng ta Đã thống khổ bởi bao xiềng ngoại quốc! Chưa vừa ư những tai ương thảm khốc Đã đè trên dân tộc nước non mày! Có chi vui sông núi đỏ tràn thây Mà Mã tướng ngày nay dâng rượu cúc? Rượu cúc ấy, Chiếm Sơn, là rượu nhục!”

Rừng phương xa loáng bạc nắng lung lay Hoa đào bay, trước cửa, hoa đào bay Trong hoa tuyết trắng ngần rơi lả tả… Và xuân ấy năm nghìn quân của Mã Đánh tan xương của Nhật, một sư đoàn.

Thơ của Tố Hữu 22: Hồn chiến sĩ

Em hãy vặn dây đàn lên tí nữa Và hãy cao giọng hát khúc sầu bi Đưa ngón tay nhỏ mềm, em hãy lựa Tiếng đàn sao cho nức nở, lâm ly!

Em không khóc, nhưng sao anh muốn khóc Em không than, anh lại những buồn đau Con chim non không đợi chờ cánh mọc Cơ khổ em mới ngần ấy tuổi đầu!

Vui sao được, hở em, thân gầy gõ Ôm đàn đi chưa vững trên đường mòn Trí vẩn vơ nghĩ đến đàn em nhỏ Vây quan giường mẹ ốm ngóng chờ con.

Trẻ nhà sang nô đùa trong bóng mát Em lạnh lùng nhìn chúng, bước chân qua Em mạnh bạo chống bất công, tàn ác Không cầu xin, không cất tiếng kêu ca

Em sẵn có linh hồn người chiến sĩ Ngạo nghễ cười với nắng sớm sương đêm Buông tiếng dây não nùng em mai mỉa Cả một thời dưới ách nặng, nằm im!

Thơ của Tố Hữu 23: Xuân lòng

Nắng xuân tưới trên thân dừa xanh dịu Tàu cau non lấp loáng muôn gươm xanh Ánh nhởn nhơ đùa quả non trắng phếu Và chảy tan qua kẽ lá vườn chanh.

Gió nhè nhẹ, hương cỏ cây nhè nhẹ Thoảng bay lên, hương mạ dưới đồng xa Tự đâu đó, hương muôn hoa mới hé Như khói trầm từ đỉnh rộng bao la.

Hơi xuân ấm trả cho trời đất lặng Tiếng reo ca nhí nhảnh và ngây thơ Của đàn sáo say phơi mình dưới nắng Chim nghệ vàng rỉa cánh trên nhành tơ…

Xuân trong sáng, xuân thơm, xuân ríu rít Nhưng xuân đâu tươi đẹp, không xuân lòng ? Ôi xuân nay chỉ là xuân lạnh chết Trong buồn đau phẫn uất của công nông!

Xuân nay chỉ một mùa tang đẫm máu Lòng người đang thét nỗi bi ai Đứng phắt dậy ? Hỡi muôn hồn phấn đấu Phá bất bình, mưu sống cho ngày mai…

Rồi xuân ấy, cả nhân quần vui vẻ Nắm tay nhau, tuy khác tiếng, màu da Giẩm chân lên những núi sông chia rẽ Và ôm nhau thân ái cùng vang ca.

Thơ của Tố Hữu 24: Vú em

Nàng gửi con về nương xóm cũ Nghẹn ngào trở lại đẩy xe nôi Rồi từ hôm ấy, ôm con chủ Trong cánh tay êm, luống ngậm ngùi

Nàng nhớ con nằm trong tổ lạnh Không chăn, không nệm ấm, không màn Biết đâu trong những giờ hiu quạnh Nó gọi tên nàng tiếng đã khan!

Rồi từ hôm ấy, dưới đêm sâu Hồi hộp nàng ra vịn cửa lầu Nhìn xuống ven trời dày bóng nặng Tìm nghe trong gió tiếng con đâu

Gió vẫn vô tình lơ đãng bay Những tàu cau yếu sẽ lung lay Xạc xào động cánh đau lòng mẹ Nghe tiếng lòng con vẳng tới đây!

Ta thấy nàng nghiêng mình rũ rượi Gục đầu thổn thức trong bàn tay… Bạn ơi, nguồn thảm sầu kia bởi Số phận hay do chế độ này?

Thơ của Tố Hữu 25: Tình thương với chiến tranh

Hỡi những bà mẹ hiền Hỡi những bà đáng kính Đang não nuột ưu phiền Nỗi chồng con đi lính!

Các bà đã từng trải Biết bao nhiêu ngày đêm Trong một trời sợ hãi Riết chặt những bầu tim.

Các bà đã từng trông Qua tình thương vô hạn Bao nhiêu cảnh đau lòng Sặc nồng hơi khói đạn!

Đây những thành quách đổ Đây những tháp đền tan Tất cả, xưa, đồ sộ Tất cả, nay, điêu tàn!

Đây, cời đống gạch lên Phải chăng các bà hỡi Những thi thể non mềm Hồng tươi như nắng mới

Ngày xưa trong tay mẹ Nằm ngủ giấc mơ êm Ngày xưa còn thơ bé Ríu rít như đàn chim

Ngày xưa của tình yêu Hai trái tim nồng ấm Ca hát những ban chiều Hai đầu xuân đằm thắm

Ngày xưa là hy vọng Của bao mẹ hiền từ Ngày xưa là tiên động Của nỗi lòng ưu tư

Nhìn sâu xuống vào đây Hỡi những bà yêu nước! Phải chăng những hình hài Của chồng con hôm trước?

Nếu đôi nơi, chưa phải Thì trong cõi mênh mông Hỡi linh hồn rộng rãi Để giây phút mà trông!

Phải không, bờ bên kia Hàng muôn người đi lại Trên mộ địa, tìm bia Như các bà ban nãy!

Rồi u sầu, rũ rượi Họ sẽ tới tìm đây Nước mắt trào như tưới Nức nở, ôm ngàn thây!

Vì cũng như các bà Họ thương chồng con chết Cũng yêu nước, yêu nhà Cũng giận loài quân phiệt.

Như các bà đau đớn! Sông núi có biên cương Biển trời dầu giới hạn Đâu cản được tình thương!

Ôi tình thương muôn năm Trong cõi lòng dào dạt Sao lại hoá tình câm Để thêm dày tội ác?

Các bà không bom đạn Diệt loài buôn máu xương Thì sao không ngăn cản Binh lính với tình thương?

Sao không bảo chồng con: – Về thôi! Quay mũi súng Bắn chết cho kinh hồn Cả một phường lợi dụng.

Thơ của Tố Hữu 26: Tiếng hát sông Hương

Trên dòng Hương Giang Em buông mái chèo Trời trong veo Nước trong veo Em buông mái chèo Trên dòng Hương Giang

Trăng lên trăng đứng trăng tàn Đời em ôm chiếc thuyền nan xuôi dòng Thuyền em rách nát Mà em chưa chồng Em đi với chiếc thuyền không Khi mô vô bến rời dòng dâm ô!

Trời ôi, em biết khi mô Thân em hết nhục giày vò năm canh Tình ôi gian dối là tình Thuyền em rách nát còn lành được không?

– Răng không, cô gái trên sông Ngày mai cô sẽ từ trong ra ngoài Thơm như hương nhụy hoa lài Trong như nước suối ban mai giữa rừng. Ngày mai gió mới ngàn phương Sẽ đưa cô tới một vườn đầy xuân Ngày mai trong nắng trắng ngần Cô thôi sống kiếp đày thân giang hồ Ngày mai bao lớp đời dơ Sẽ tan như đám mây mờ đêm nay Cô ơi tháng rộng ngày dài Mỏ lòng ra đón ngày mai huy hoàng

Trên dòng Hương Giang…

Thơ của Tố Hữu 27: Nhớ người

Khi con hổ thênh thang trong rú rậm Say hương cây bỗng mắc cạn giăng thầm Nằm dài lưng trong cũi sắt trăm năm Nó có nhớ buôn chăng: xa bóng núi ? Cũng như nó, sa chân vào ngục tối Sao mà ta tha thiết nhớ rừng nguờ! Nhớ bạn đời trai trẻ dậy xuân tươi Trong nét rắn của thân hình vạm vỡ Nhớ những mắt thơ ngây nhìn bỡ ngỡ Dưới hàng mi mở rộng chân trời hồng…

Nhớ những lời mong ước toả lên không: Ôi đẹp đẽ, những linh hồn hăm hở Săn đón bạn không cần chi mặc cả Nhọc bao nhiêu và giá bạn bao nhiêu Miễn thêm đông, thiệt mấy cũng lời nhiều Ôi ngạo mạn là lòng người tuổi trẻ! Tiêu hoang thế vẫn dồi dào sức khoẻ Giàu đức tin nên vẫn thấy đời vui Cả tương lai ngào ngạt vị thơm bùi, Bước một bước, tưởng thêm gần thế giới Của Bình đẳng, Tự do và Bác ái Ồ những trái tim trong tựa thuỷ tinh Giống nhau sao những gương mặt hiền lành

Ta nhớ lắm, hởi bạn đời yêu dấu Con muôn thủa của tinh thần chiến đấu Kiến trúc sư của xã hội ngày mai! Cháy lòng ta nỗi nhớ, bạn đời ơi! Chim trên mái kêu nhau về tổ ở Chờ đây một mình ta sau cánh cửa Đi vẫn vơ theo bốn vách xà lim Ôi cô đơn thấm lạnh cả tâm tình Nghe bên cạnh tiếng ngáp dài ngao ngán…

Thơ của Tố Hữu 28: Tâm tư trong tù

Cô đơn thay là cảnh thân tù! Tai mở rộng và lòng sôi rạo rực Tôi lắng nghe tiếng đời lăn náo nức Ở ngoài kia vui sướng biết bao nhiêu! Đây âm u đôi ánh lạt ban chiều Len nhè nhẹ qua rào ô cửa nhỏ Đây lạnh lẽo bốn tường vôi khắc khổ Đây sàn lim, manh ván ghép sầm u…

Cô đơn thay là cảnh thân tù! Tai mở rộng và lòng sôi rạo rực Tôi lắng nghe tiếng đời lăn náo nức Ở kia vui sướng biết bao nhiêu! Nghe chim reo trong gió mạnh lên triều Nghe vội vã tiếng dơi chiều đập cánh Nghe lạc ngựa rùng chân bên giếng lạnh Dưới đường xa nghe tiếng guốc đi về…

Ôi! Hôm nay sao nhựa sống tràn trề Trong những tiếng nghe chừng quen thuộc quá! Nghe gió xối trên cành cây ngọn lá Nghe mênh mang sức khoẻ của trăm loài Tôi mơ hồ nghe tất cả bên ngoài Đang ríu rít giữa một trời rộng rãi Đang hút mật của đời sây hoa trái Hương tự do thơm ngát cả ngàn ngày…

Ôi! Bao nhiêu ảo tưởng của hồn ngây Tôi phút bỗng như quên đời thê thảm Ở ngoài kia… biết bao thân tù hãm Đoạ đầy trong những hố thẳm không cùng Tôi chiều nay giam cấm hận trong lòng Chỉ là một giữa loài người đau khổ Tôi chỉ một con chim bé nhỏ Vứt trong lồng con giữa một lồng to Chuyển đời quay theo tiếng gọi tự do Tôi chỉ một giữa muôn người chiến đấu Vẫn đứng thẳng trên đường đầy lửa máu Chân kiêu căng không thoái bộ bao giờ! Tôi, hôm nay, dầu xa tạm ngọn cờ Hồn tranh đấu vẫn còn thôi thúc não! Nơi đày ải là Đắc Pao, Lao Bảo Là Côn Lôn thế giới của ưu phiền?

Tôi sẽ cười như kẻ sẵn lòng tin Giữ trinh bạch linh hồn trong bụi bẩn: Tôi chưa chết, nghĩa là chưa hết hận Nghĩa là chưa hết nhục của muôn đời Nghĩa là còn tranh đấu mãi không thôi Còn trừ diệt cả một loài thú độc!

Có một tiếng còi xa trong gió rúc…

Thơ của Tố Hữu 29: Con Chim Của Tôi

Nó chết rồi, con chim của tôi Con chim sẻ sẻ mới ra đời Hôm qua nó hãy còn bay nhảy Chỉ một ngày giam, đã chết rồi!

Tôi muốn cô đơn dịu bớt sầu Nên tôi yêu nó có gì đâu! Tình thương vô ý gây nên tội Tôi đã tù, sao bắt nó tù?

Sao nỡ dù trong giây phút thôi Bắt con chim nhỏ hận câm lời Sao không trả nó về mây gió Cho nó say sưa uống ánh trời?

Tôi dẫu dành cơm mớm nó ăn Đủ làm sao được: thiếu không gian! Sao tôi không hiểu, sao không hiểu? Để tội tình chưa, nó chết oan!

Thơ của Tố Hữu 30: Trưa Tù

Đây thu gọn giữa thành cao bưng bít Một mùa hé vây riết một hồn thơ Mặt trời lên trên những ngọn bàng tơ Bóng thưa thớt từ từ thu ngắn lại Ngườihàng xứvề lao đi lải rải Áo quần lam rách rưới dáng bơ phờ Múc gió vàng trong những nón vàng khô Và uể oải hắt vào lưng khét cháy Mồ hôi. Mệt. Môi không buồn mấp máy Mắt đờ cay sợ nắng khép lim dim Mà ngoài sân, tất cả cũng im lìm: Buồn không gió, hai hàng cây đứng ngủ Đàn vịt nhỏ nằm ngây trên liếp cỏ Đôi bồ câu trốn nắng dưới bờ mương Đằng xa kia, nắng gắt dọc chông tường Người lính đứng, gục đầu trên vọng gác.

Thơ của Tố Hữu 31: Đông

Đêm nay gió biển đông về Mùa thu chừng đã tái tê đất trời Non quanh chừng đã lạnh rồi Rừng sâu run rẩy, xa vời tiếng rung

Sân lao mấy cội vông đồng Lá cành xao xác, buồn đông não nề Một mình nằm tựa đêm nghe Lạnh lùng gió lọt vào khe cửa buồng

Mền không mà chiếu cũng không Một mình trơ trọi giữa phòng xà linh Nằm nghe mình chuyện với mình Mênh mông nhớ bạn, gởi tình trăm phương…

Thơ của Tố Hữu 32: Đôi Bạn

Một đêm tối không mưa mà gió lạnh Thổi đìu hiu vào những chấn song dày Tôi nằm rên, đói lắm, đã năm ngày Đèn đợi tắt. Bỗng bên ngoài lặng lẽ Có tiếng bước chân ai, dặt dè, nhẹ nhẹ Rồi âm thầm hiện trước cửa xà lim Một bóng đen. Người lính gác đi rình? Tôi nghĩ thế, và làm thinh chỉ ngó.

Cái bóng sẽ nghiêng đầu qua cửa sổ Rồi kêu vô bằng giọng cổ: “Tường ơi!” Tiếng quen quen. À phải, bạn đây rồi! Tôi nhỏm dậy, tới gần se sẽ đáp: “Bác đấy bác? Tường đây, mai lại gặp Đêm lạnh rồi, cơ khổ bác mang tơi!” Cái tơi gà xích lại ngó vào tôi Rồi nức nở: “Tường ơi! Anh đói lắm? Tôi chỉ sợ qua đây đà quá chậm Mất anh rồi, tôi khổ biết bao nhiêu!”

Cả lòng tôi khi ấy rố trăm chiều! Tôi muốn nói một đôi lời an ủi Nhưng lại sợ động lòng anh quá vội Nên nghẹn ngào, chỉ ấp úng: “Bác ơi! Thôi bác đừng khóc nữa, khổ lòng tôi!” Người lính sẽ đưa tay, chùi nước mắt Tôi những tưởng nỗi lòng anh tạm tắt Nhưng mà không, anh mếu máo: “Tường nầy! Mới khi mai, cụ sứ tuốt lên đây Hắn nói rứa: “Chết thì cho manh chiếu!” Rồi không đợi tôi phân trần anh hiểu Người bạn già lại nức nở trong tơi… Biết làm sao ngăn cản được bằng lời Tiếng khóc của chân tình đau đớn ấy! Tôi chỉ đợi cơn buồn anh dịu lại Mới nên lời khuyên giải một vài câu: “Bác đừng nên khóc nữa, đã chi đâu Đói chỉ mới dăm ngày, chưa đến liệt Mà dẫu phải mai đây rồi sức kiệt Anh em tôi có chết một đôi người Chết đôi người nhưng để được ngày mai Quyền lợi cướp giành lui cho kẻ sống Thì chết đó có chi đâu là uổng? Dứt đời đi mà vẫn cứ yên lòng! Đời chúng ta còn lắm nỗi lao lung Mà muốn sống, phải xông vào cái chết Phải tranh đấu đến kì cùng, quyết liệt Còn một giây, còn một chút tàn hơi Là phải còn tranh đấu mãi không thôi Lấy xương máu mà chọi cùng sắt lửa!”

Người lính gác đứng im, không khóc nữa Chỉ nghẹn ngào kể lể với lòng tôi: “Rồi anh em nếu chết một đôi người Đau đớn thế, tôi sao cầm nước mắt?” Tôi chẳng nói, chuồi tay qua cửa sắt Và ngậm ngùi: “Bác cầm lấy tay cho!” Cái bàn tay lính riết cái tay tù Đôi cơ thể tưởng ôi hoà trộn máu. Với tất cả bao nhiêu tình ngọc báu Của đôi linh hồn khổ tối hôm nay Phút đậm đà, tôi sẽ kéo bàn tay Dày dạn đó, nghe chuyển đầy sức mạnh Và cúi xuống hôn nồng trong tay lạnh…

Rồi bâng khuâng đôi bạn dưới đêm mờ Trông lên trời le lói ánh sao sa Cùng im lặng để nghe lòng chung điệu.

Thơ của Tố Hữu 33: Người Lính Đêm

Đêm nay sương xuống phủ trăng mờ Anh lính ngoài kia đi vẩn vơ Lao ngủ mà anh còn thức đó Với sương từng giọt, gió từng tờ.

Thỉnh thoảng dừng chân giữa lối đêm Nghiêng nghiêng tai mỏng lắng im lìm Lá bàng nhẹ nhẹ gieo đôi tấm Như mảnh hồn qua, động vách thềm.

Anh tạm yên lòng trong phút giây Tréo chân đứng tựa góc tường đây Tì tay lên súng xuôi vai nặng Rồi gục đầu trong tiếng ngáp dài.

Không ngủ nhưng mà thứa với ai? Anh lim dim mắt rát cay hoài Nghĩ gì không biết sau đôi mí Anh có buồn không, anh lính ơi?

Có lẽ, nên anh mới dối mình Vờ vui lên huýt gió thanh thanh Nhưng lòng kia chỉ thêm ngao ngán Buồn lại thêm buồn, anh lặng thinh.

Rồi lại mênh mông tiếng ngáp dài Chán chường uể oải trút lên vai Vẩn vơ anh lại lê từng bước Chẳng biết mơ chi, lại ngó trời?

Thơ của Tố Hữu 34: Người Về

Rồi một hôm nào cởi áo xanh Hết cùm hết xích hết roi canh Nghiêng vai trút nhẹ đời giam cấm Anh trở về anh của gia đình

Đây nẻo làng quen tự bé thơ Tre thân ngoắt ngọn ý mong chờ Mái nhà ai khói lam lên đó Có phải nhà anh những thuở xưa?

Có lẽ con anh lớn lắm rồi Chúng cương đùa nghịch hét vangcươi Anh về, chắc chúng ngừng vui lại Bỡ ngỡ rồi la: “Cha! Cha ơi!”

Và vợ anh đương thổi lửa chiều Run mừng quẳng đũa bỏ nồi niêu Đôi hàng tóc xoã tung không búi Ôm lấy anh mà khóc giận yêu.

Nhưng ngõ nhà xưa đã tới đây Cột sơn đã đuổi liếp tre gầy Bảng mờ ai khắc tên lên đó? Anh thấy sao như kẻ lạc loài.

Chân muốn vô song lại ngập ngừng Chó nhà đâu đã sủa người dưng Anh nhìn len lét vườn cau mới Và tấm bình phong đứng lạnh lùng.

Không, chính xưa anh ở chốn này Tre già còn đó, miếu còn đây Lòng bâng khuâng mãi ôn ngày cũ Chợt tiếng người đâu: “Chú hỏi ai?”

Anh hỏi nhà anh – “Không phải đây!” Rồi thôi quay đóng cửa then gài Để ngoài sương gió chiều nghe lạnh Bên khóm tre già, khách đứng ngây…

Thơ của Tố Hữu 35: Tiếng chuông nhà thờ

Mỗi buổi mai lên Trên tường mái phố Chuông nhà thờ đổ Mỗi buổi hoàng hôn Rủ xuống linh hồn Chim hôm vê tổ Chuông nhà thờ đổ…

Tiếng đồng ngân nga Khoan thai bao la Bình yên uỷ mị Dịu dàng mang ý Muôn lời ngọt thương… Ai nằm trong sương Bên đường phố lạnh Áo tàn nửa cánh Cơm thừa nửa mo

Ai dưới đồng khô Buồn lo méo mặt. Thuế sưu chồng chất Nặng ách trâu cày Ai hai bàn tay Dầy chai lắm mỡ Hỡi người bạn thợ Đường đi bước cùng

Có lúc nào không Nghe hồi chuông đổ Mà lòng bớt khổ Mà môi nở cười ? Hay tiếng chuông rơi Buông lời an ủi Càng khua sầu tủi Càng rung oán hờn!

Thơ của Tố Hữu 36: Gió khét bụi nồng hè nắng gắt

Khách đường xa dưới mặt trời mưa Chân gõ nhịp đi lên bước nhật Miệng vang lừng huýt gió say sưa.

Bóng về cội, cây không rưới mát Nóng thiêu đầu, nóng rát chân trơn Đôi má đỏ, mồ hôi trán ướt Khách lau qua với vạt áo sờn.

Rải rác bên đường, đôi quán trọ Dừng chân uống ngụm nước bồi hồi Băn khăn khách lại lên đường cũ Không dám cầm lâu phút nghỉ ngơi.

Tình đã pân chia cùng đất rộng Lòng không vướng nợ, bén duyên gì Dầu ngăn lối đó, bao nhu cảm Chân vẫn bình yên vượt bước đi.

Và cứ tưng bừng theo lửa sống Đường xa vô hạn, đích vô cùng Chân trời lui mãi lan lan rộng Hy vọng tràn lên đồng mênh mông…

Thơ của Tố Hữu 37: Tương Thân

Tôi gặp bà con mới một lần Mà sao lòng đã thấy yêu thân Như quen biết tựa ngày xưa ấy Mỗi mặt phong trần, một nét nhăn.

Ở cũng bàn tay đã nắm qua Ngón tay gân guốc nhám chai da Cũng mùi lưng khét quen mưa nắng Cũng những lời quê ý thiệt thà.

Thôi kể làm chi nỗi đoạn trường Sau ruồng tre ấy, chốn quê hương Tháng ngày chát cổ cơm khoai sắn Rách rưới lều che tạm gió sương.

Hiều nhau rồi, hiểu lắm bạn ơi Chừ đây, không đợi nói lên lời Tay cầm tay với lòng chung một Mau xúm lưng nhau dựng lại đời.

Thơ của Tố Hữu 38: Đêm giao thừa

Đêm nay pháo nổ giao thừa Mà người chiến sĩ không nhà còn đi Truông dài, bãi rộng, đồng khuya Người đi như chẳng nhớ gì tết xuân Người đi quên hết gian truân Say mê như một dân quân trên đường Xóm làng phảng phất quê hương Nước non man mác tình thương mặn nồng Song trong mưa gió lạnh lùng Tái tê chân cũng ngại ngù bước gieo Nép lưng vào miếu tranh nghèo Nao nao lòng lại mơ theo cờ hồng.

Thơ của Tố Hữu 39: Tiếng hát trên đê

Thương chồng, em phải thay chồng Thay chồng đi đắp đê công suốt ngày Suốt ngày em lội dưới lầy Lùa bùn vác đất đắp dày đường cao Bụng em không hạt cơm nào Củ chuối em đào, ăn vớihổngxanh Trời ơi! Mưa gió còn hành Áo chiếu tan tành, em rét buốt xương! Thầy cai ông xếp không thương Ròi bò còn vụt còn tương lên đầu! Chem cha ba đứa đánh phu Choa đói choa rét, bay thù gì choa? Bay coi Tây – Nhật là cha Sướng chi bay hại nước nhà, bà con? Liệu hồn bỏ thói du côn Bằng không đòn lại trả đòn cho coi!

Thơ của Tố Hữu 40: Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh Người lính già Đã quyết chiến hy sinh Cho Việt Nam độc lập Cho thế giới hoà bình! Người đã sống năm mươi năm vũ bão Vì nhân loại Người quyết dâng xương máu Vì giang sơn Người quyết dứt gia đình!

Hồ Chí Minh Người đã quyết Mặc phong ba giá tuyết Mặc gươm súng xiềng gông Làm tên quân cảm tử đi tiên phong

Đánh trăm trận, thề trăm phen quyết thắng! Bao thất bại dẫu xát lòng cay đắng Hồn vẫn tươi vui, thơm ngát tình đời Bước trường chinh dầu mỏi gối khan hơi Tim gang thép vẫn bừng bừng lửa chiến Cờ đã phất, phải gương cao quyết tiến! Người xông lên Và cả đoàn quân, thừa huyết khí thanh niên Rập bước tiến bên người Cha anh dũng. Tiếng Người thét Mau lên gươm lắp súng! Và cả đoàn quân Đã bao nhiêu năm tháng trải phong trần Mắt sáng quắc tay xanh loè mã tấu Vụt ào lên quyết hy sinh chiến đấu Diệt cường quyền! Ôi sức mạnh vô biên! Hồ Chí Minh Hỡi ngọn đuốc thiêng liêng Trên đầu ta, ngọn cờ dân tộc Trăm thế kỷ trong tên Người: Ái Quốc Bạn muôn đời của thế giới đau thương! Chúng tôi đây Lớp con cháu trên đường Gươm tuốt vỏ, súng cầm tay, xốc tới Ngọn cờ đỏ sao vàng bay phấp phới Nước non Hồng vang dội Tiến quân ca

Hồ Chí Minh Người trẻ mãi không già!

Tập Thơ Gió Lộng – Tố Hữu / 2023

– GIÓ LỘNG –

Giới thiệu: Tập thơ Gió lộng (1955- 1961) khai thác những nguồn cảm hứng lớn, cũng là những tình cảm bao trùm trong đời sống tinh thần của con người Việt Nam đương thời: niềm vui và niềm tự hào, tin tưởng ở công cuộc xây dựng cuộc sống mới XHCN trên miền Bắc, tình cảm với miền Nam và ý chí thống nhất Tổ quốc, tình cảm quốc tế vô sản rộng mở với các nước anh em. Niềm vui chiến thắng được nhân lên cùng với niềm tự hào của con người làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình, vững tin vào tương lai đã đem đến cho tập thơ Gió lộng cảm hứng lãng mạn phơi phới cùng với khuynh hướng sử thi đậm nét.

BA BÀI THƠ TRĂNG

Trăng qua rào song Trăng nghiêng mặt cười Lâng lâng mây hồng Trăng lên khơi vơi

Trăng bằng vàng điệp Mây bằng thuỷ ngân Trời tung sắc đẹp Thơ bay lên vần

Rồi thôi trăng qua Trăng đi xa rồi Ôi vầng trăng xa Bao giờ luân hồi ?

Nguờì tù đứng lặng Nghe buồn tê da Rào song sắt nặng Tàn canh tiếng gà…

(Lao Thừa Thiên – 1940)

II

Trăng đi qua núi qua rừng Hỏi anh T.S “Có ưng nhắn gì ?” – Qua rừng qua núi trăng đi Nhắn giùm với bạn: “Có khi mình về”

(Dakgley 1942)

III

Đêm qua trăng sáng Cổ Ngư Trăng đầy mặt nước, trăng như mặt người Trăng tươi mặt ngọc trên trời Ngẩn ngơ trăng ngó mặt người như trăng.

(1959)

BÀI CA MÙA XUÂN 1961

Tôi viết bài thơ xuân Nghìn chín trăm sáu mốt Cành táo đầu hè rung rinh quả ngọt Nắng soi sương giọt long lanh… Rét nhiều nên ấm nắng hanh Đắng cay lắm mới ngọt lành đó chăng? Giã từ năm cũ bâng khuâng Đã nghe xuân mới lâng lâng lạ thường!

***

Chào xuân đẹp! Có gì vui đấy Hỡi em yêu? Mà má em đỏ dậy Như buổi đầu hò hẹn, say mê Anh nắm tay em, sôi nổi, vụng về Mà nói vậy: “Trái tim anh đó Rất chân thật chia ba phần tươi đỏ: Anh dành riêng cho Đảng phần nhiều Phần cho thơ, và phần để em yêu…” Em xấu hổ: “Thế cũng nhiều anh nhỉ!” Rồi hai đứa hôn nhau, hai người đồng chí Dắt nhau đi, cho đến sáng mai nay Anh đón em về, xuân cũng đến trong tay!

***

Ôi tiếng hót vui say con chim chiền chiện Trên đồng lúa chiêm xuân chao mình bay liệng Xuân ơi xuân, vui tới mông mênh Biển vui dâng sóng trắng đầu ghềnh Thơ đã hát, mát trong lời chúc: Đường lên hạnh phúc rộng thênh thênh Tam Đảo, Ba Vì vui núi xuân xanh… Chào 61! Đỉnh cao muôn trượng Ta đứng đây, mắt nhìn bốn hướng Trông lại nghìn xưa, trông tới mai sau Trông Bắc trông Nam, trông cả địa cầu! Trải qua một cuộc bể dâu Câu thơ còn đọng nỗi đau nhân tình Nổi chìm kiếp sống lênh đênh Tố Như ơi, lệ chảy quanh thân Kiều! Nghe hồn Nguyễn Trãi phiêu diêu Tiếng gươm khua, tiếng thơ kêu xé lòng… Ôi tiếng của cha ông thuở trước Xin hát mừng non nước hôm nay: Một vùng trời đất trong tay Dẫu chưa toàn vẹn, cũng bay cờ hồng! Việt Nam, dân tộc anh hùng Tay không mà đã thành công nên người! Có gì đẹp trên đời hơn thế Người yêu người sống để yêu nhau Đảng cho ta trái tim giàu Thẳng lưng mà bước, ngẩng đầu mà bay!

***

Đời vui đó, hôm nay mở cửa Như dãy hàng bách hóa của ta Hỡi những người yêu, hãy ghé mua hoa Và đến đó, sắm ít quà lễ cưới: Lụa Nam Định đẹp tươi mát rượi Lược Hàng Đào chải mái tóc xanh! Ta còn nghèo, phố chật nhà gianh Nhưng cũng đủ vài tranh treo Tết… Đời vui đó, tiếng ca Đoàn kết Ta nắm tay nhau xây lại đời ta Ruộng lúa, đồng khoai, nương sắn, vườn cà Chuồng lợn, bầy gà, đàn rau, ao cá Dọn tí phân rơi, nhặt từng ngọn lá Mỗi hòn than, mẩu sắn, cân ngô Ta nâng niu gom góp dựng cơ đồ!

***

Ồ thích thật, bài thơ miền Bắc Rất tự do nên tươi nhạc, tươi vần Cả không gian như xích lại gần Thời gian cũng quên tuần quên tháng. Đời trẻ lại. Tất cả đều cách mạng! Rũ sạch cô đơn, riêng lẻ, bần cùng Quê hương ta rộn rã cuộc vui chung Người hợp tác nên lúa dày thêm đó. Đường nở ngực. Những hàng dương liễu nhỏ Đã lên xanh như tóc tuổi mười lăm Xuân ơi Xuân, em mới đến dăm năm Mà cuộc sống đã tưng bừng ngày hội Như hôm nay, giữa công trường đỏ bụi Những đoàn xe vận tải nối nhau đi Hồng Quảng, Lào Cai, Thái Nguyên, Việt Trì Tên đất nước reo vui bao tiếng gọi…

***

Nào đi tới! Bác Hồ ta nói Phút giao thừa, tiếng hát đêm xuân Kế hoạch năm năm. Mời những đoàn quân Mời những bàn chân, tiến lên phía trước. Tất cả dưới cờ, hát lên và bước! Đi ta đi! Khai phá rừng hoang Hỏi núi non cao, đâu sắt đâu vàng ? Hỏi biển khơi xa, đâu luồng cá chạy ? Sông Đà, sông Lô, sông Hồng, sông Chảy Hỏi đâu thác nhảy, cho điện quay chiều ? Hỡi những người trai, những cô gái yêu Trên những đèo mây, những tầng núi đá Hai bàn tay ta hãy làm tất cả! Xuân đã đến rồi. Hối hả tương lai Khói những nhà máy mới ban mai…

***

Tôi viết cho ai bài thơ 61 ? Đêm đã khuya rồi, rét về tê buốt Hà Nội rì rầm… Còi thổi ngoài ga Một chuyến tàu chuyển bánh đi xa Tiếng xình xịch, chạy dọc đường Nam Bộ… Ôi đâu phải con tàu! Trái tim ta đó Tiếng đập thình thình, muốn vỡ làm đôi! Ta biết em rất khỏe, tim ơi Không khóc đấy. Nhưng sao mà nóng bỏng Như lửa cháy trong lòng ta gió lộng ? Mấy hôm nay, như đứa nhớ nhà Ta vẩn vơ hoài, rạo rực, vào ra Nghe tiếng mõ và nghe tiếng súng Miền Nam dậy, hò reo náo động! Ba con tôi đã ngủ lâu rồi Còn bao nhiêu chưa được ngủ trong nôi Miền Bắc thiên đường của các con tôi! Gà gáy sáng. Thơ ơi, mang cánh lửa Hãy bay đi! Con chim kêu trước cửa Thêm một ngày xuân đến. Bình minh Cành táo đầu hè quả ngọt rung rinh Như hạnh phúc đơn sơ, ước mơ nho nhỏ Treo trước mắt của loài người ta đó: Hòa bình Ấm no Cho Con người Sung sướng Tự do!

(24-1-1961)

CÁNH CHIM KHÔNG MỎI Chiều nay gió lặng, nắng hanh Mây hồng trắng nõn, trời xanh, Bác về Sông hồng nắng rực bờ đê Nắng thơm rơm mới, đồng quê gặt mùa

Bác đi, muôn dặm đường xa Hôm nay tuyết lạnh, nay vừa nắng lên Bác về, tóc có bạc thêm? Năm canh, bốn biển, có đêm nghĩ nhiều?

Hỡi Người, tim những thương yêu Cánh chim không mỏi sơm chiều vẫn bay Chim kêu tung cánh chim bay Ba mươi sáu triệu chim bầy gọi nhau

Chim kêu ríu rít trên đầu Mùa cam đương ngọt địa cầu của ta Giá sương đwogn hẹn mùa hoa Nắng xuân từ Mạc-tư-khoa đã về.

Sông hồng nắng rực bờ đê Nắng thơm rơm mới, đồng quê gặt mùa Hoa ơi, con gái của cha

Bác về, vui đó, con ơi! Bác hôn các cháu, bác cười với dân Ngày vui vui những hai lần: Bác về, mang cả mùa xuân lại nhà.

(12-1960)

EM ƠI…BA LAN

Em ơi, Ba Lan mùa tuyết tan Đường bạch dương sương trắng nắng tràn Anh đi, nghe tiếng người xưa vọng Một giọng thơ ngâm, một giọng đàn

Có phải Sô-panh tình chứa chan Nâng đàn ca Cô gái Ba Lan Có phải A-đam hồn vĩ đại Bay trên đầu thế kỷ nhân gian…

Em đi cùng anh lên thành xưa Vác-xa-va ấm nắng ban trưa Nét vàng lịch sử vừa tươi lại Trong cuộc hồi sinh, tạnh gió mưa

Hãy nghe em từng viên đá lát Những con đường, tiếng hát đau thương Ba Lan, Ba Lan Thịt da đã bao lần tan nát Nước mất, tim về vọng cố hương

Hãy nghe em từng viên ngói đỏ Những mái nhà phố cũ hồi xuân Máu đã quyện, em ơi, trong đó Máu Ba Lan và máu Hồng quân!

Ôi máu đọng mười lăm năm trước Bốn triệu hồn kêu Nước trong đêm Em ơi em, làm sao quên được Ốt-sơ-ven-xim, Ốt-sơ-ven-xim!

Nhớ nghe em, những đôi giày nhỏ Tưởng còn đi chập chững chân son Những mái tóc vàng tơ đóng bó Dệt thành chăn rợn bóng oan hồn!

Anh đã đến quê em Cra-cốp Như quê anh lộng lẫy cung đền Hồng quân cứu Va-ven xinh đẹp Như Thạch Sanh đánh ó cứu nàng tiên…

Anh đã đến quê em Ban-tích Sóng ngời xanh, ngọc bích biển khơi Đã xóa sạch những ngày Đăng-dích Màu Ba Lan trong trắng đỏ tươi

Khắp quê em, mùa xuân đến rồi – Dù đêm qua chút tuyết còn rơi – Hỡi người chị bên đường quét tuyết Xuân đến rồi, nắng đỏ trên môi.

Nắng trên cao cần trục xây nhà Nắng lưng tàu phấp phới đi xa Nắng đỏ ngực anh, người thủy thủ Đẹp như lò Nô-va Hu-ta

Khắp quê em, mùa xuân mang tên Những người con đẹp của trăm miền Hôm nay gọi nhau về Đại hội Mở thêm đường, đi lên, đi lên

Mùa xuân đó, quê em ấm áp Chân người đi, vào cuộc đời chung Ngựa đang kéo đồng lên hợp tác Đường ta đi tấp nập vô cùng!

Em ơi, Ba Lan mùa tuyết tan Đường bạch dương sương trắng nắng tràn Anh đi, nghe tiếng đàn xuân ấy Ca ngàn năm: Ba Lan, Ba Lan…

HOA TÍM

(Tặng Ng. T.)

Thuỷ chung tình bạn chùm hoa tím Hôn hít hoa thơm, tưởng Huế gần Bữa mô mời bạn vô chơi Huế Cồn Hến buồm giong ngược bến Tuần.

MẸ TƠM

Tôi lại về quê mẹ nuôi xưa Một buổi trưa, nắng dài bãi cát Gió lộng xôn xao, sóng biển đu đưa Mát rượi lòng ta ngân nga tiếng hát…

Mười chín năm rồi. Hôm nay lại bước Đoạn đường xưa, cát bỏng lưng đồi. Ôi có phải sóng bồi thêm bãi trước Hay biển đau xưa rút nước xa rồi ?

Hòn Nẹt ta ơi! Mảng về chưa đó Có nhiều không con nục con thu ? Chào những buồm nâu thuyền câu Diêm Phố! Nhớ nhau chăng, hỗi Hanh Cát, Hanh Cù ?

Tôi lại về đây, hỡi các anh Hỡi rừng sa mộc, khóm dừa xanh Hỡi đồi cát trắng rung rinh nắng Hỡi những vườn dưa đỏ ngọt lành!

Như đứa con đi, biệt xóm làng Nửa đời bỗng nhớ bóng quê hương Nhớ lều rơm ướt sương khuya sớm Bãi vắng đìu hiu lạc dấu đường…

Con đã về đây, ơi mẹ Tơm Hỡi người mẹ khổ đã dành cơm Cho con, cho Đảng ngày xưa ấy Không sợ tù gông, chấp súng gươm

Nhà ai mới nhỉ, tường vôi trắng Thơm nức mùi tôm nặng mấy nong Ngồn ngộn sân phơi khoai dát nắng Giếng vườn ai vậy, nước khơi trong ?

Ngơ ngác trông quanh, lạ mấy lần Hỏi thăm cô gái má bồ quân Mái đầu tóc xõa xanh bên giếng – Vâng đúng nhà em, bác nghỉ chân

– Ô kìa, cô bé nói hay sao! Nhà của tôi, ai lại hỏi chào Như thể khách đường xa gác lại Bố đi đâu, hĩm, mẹ đâu nào? Nhiều đấy ư em, mấy tuổi rồi? – Hai mươi – Ờ nhỉ, tháng năm trôi Sóng bồi thêm bãi, thuyền thêm bến Gió lộng đường khơi, rộng đất trời! – Ông mất năm nao, ngày độc lập Buồm cao đỏ sóng bóng cờ sao Bà “về” năm đói, làng treo lưới Biển động: Hòn Mê, giặc bắn vào…

Bâng khuâng chuyện cũ: Một chiều thu Mười chín năm xưa, mấy bạn tù Vượt ngục, băng rừng, tìm mối Đảng Duyên may, dây nối, đất Hanh Cù.

Đầu thôn, cồn vắng, túp lều rơm; Tổ ấm chim về. Có mẹ Tơm Hai đứa trai ngày đi cúp dạo Nồi khoai sớm tối lót thay cơm.

Thương người cộng sản, căm Tây – Nhật Buồng Mẹ – buồng tim – giấu chúng con Đêm đêm chó sủa… Làng bên động ? Bóng Mẹ ngồi canh lẫn bóng cồn…

Chợ xa, Mẹ gánh mớ rau xanh Thêm bó truyền đơn gọi đấu tranh Bãi cát vàng thau in bóng Mẹ Chiều về… Hòn Nẹ… Biển reo quanh…

Sóng hãy gầm lên, gió thét lên! Triều dâng. Chèo mạnh, thuyền ơi thuyền! Vui chăng, hỡi Mẹ, đời vui đó: Cờ đỏ ta lay động mọi miền!

Nhưng một đêm mưa, ướt bãi cồn Lính về, lính trói cả hai con Máu con đỏ cát đường thôn lạnh Bóng mẹ ngồi trông, vọng nước non!

Ôi bóng người xưa, đã khuất rồi Tròn đôi nắm đất trắng chân đồi. Sống trong cát, chết vùi trong cát Những trái tim như ngọc sáng ngời!

Đốt nén hương thơm, mát dạ Người Hãy về vui chút mẹ Tơm ơi! Nắng tươi xóm ngói, tường vôi mới Phấp phới buồm dong, nắng biển khơi…

(7-1961)

MÙA THU MỚI

Ngày mỗi ngày, từng chiếc lá tre xanh Đã mọc lên quanh những làng kháng chiến Ngày mỗi ngày từng miếng đất cỏ gianh Đã lật lên dưới lưỡi cày mới luyện

Vui cứ đến ngày mỗi ngày, nhỏ nhỏ Như từng cây cờ đỏ mọc trên đời. Vui cứ đến, tự bao giờ chẳng rõ Như suối ngầm trong đất chảy trăm nơi…

Bỗng hôm nay nghe mùa thu mới gọi Bao nhiêu vui chất chứa bấy nhiêu ngày Ùa cả dậy vui tràn đầy chói loi Những trái tim, những ánh mắt, bàn tay!

Ôi đâu phải, qua đêm dài lạnh cóng Mặt trời lên là hết bóng mù sương! Ôi đâu phải, qua đoạn đường lửa bỏng Cuộc đời ta bỗng chốc hoá thiên đường!

Nhưng sắc đẹp đã ửng hường đôi má Cộng hoà ta nay tuổi mới mười ba Sức đang lớn, chưa nở nang tất cả Đã vui rồi, môi đỏ nụ cười hoa!

Yêu biết mấy, những dòng sông bát ngát Giữa đôi bờ rào rạc lúa ngô non Yêu biết mấy, những con đường ca hát Qua công trường mới dựng mái nhà son!

Yêu biết mấy, những bước đi dáng đứng Của đời ta chập chững buổi đầu tiên Tập làm chủ, tập làm người xây dựng Dám vươn mình cai quản lại thiên nhiên!

Yêu biết mấy, những con người đi tới Hai cánh tay như hai cánh bay lên Ngực dám đón những phong ba dữ dội Chân đạp bùn không sợ các loài sên!

Thơ ta ơi! Hãy cất cao tiếng hót Ca ngợi trăm lần Tổ quốc chúng ta! Mùa thu đó, đá bắt đầu trái ngọt Và bất đầu nở rộ những vườn hoa…

(8-1958)

NGƯỜI CON GÁI VIỆT NAM

(Tặng chị Lý anh dũng)

Em là ai ? Cô gái hay nàng tiên Em có tuổi hay không có tuổi Mái tóc em đây, hay là mây là suối Đôi mắt em nhìn hay chớp lửa đêm giông Thịt da em hay là sắt là đồng ?

Cho tôi hôn bàn chân em lạnh ngắt Cho tôi nâng bàn tay em nắm chặt Ôi bàn tay như đôi lá còn xanh Trên mình em đau đớn cả thân cành

Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng Em đã sống lại rồi, em đã sống! Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung Không giết được em, người con gái anh hùng!

Ôi trái tim em trái tim vĩ đại Còn một giọt máu tươi còn đập mãi Không phải cho em. Cho lẽ phải trên đời Cho quê hương em. Cho Tổ quốc, loài người!

Từ cõi chết, em trở về, chói lọi Như buổi em đi, ngọn cờ đỏ gọi Em trở về, người con gái quang vinh Cả nước ôm em, khúc ruột của mình.

Em đã sống, bởi vì em đã thắng Cả Nước bên em, quanh giường nệm trắng Hát cho em nghe như tiếng mẹ ngày xưa Sông Thu Bồn giọng hát đò đưa…

Cả nước cho em, cho em tất cả Máu tiếp máu, cho lại hồng đôi má Cho mái tóc em xanh lại ngày xuân Cho thịt da em lại nở trắng ngần

Em sẽ đứng trên đôi chân tuổi trẻ Đôi gót đỏ lại trở về quê mẹ Em sẽ đi, trên đường ấy thênh thang Như những ngày xưa, rực rỡ sao vàng!

Ôi đôi mắt của em nhìn, rất đẹp Hãy sáng mãi niềm tin tươi ánh thép Như quê em Gò Nổi, Kỳ Lam Hỡi em, người con gái Việt Nam!

(7-12-1958)

NHÀ LÊ-NIN

Nhà Lê-nin, ở nước Goóc-ky Khi tôi đến Lê-nin như vừa đi Người rất bận: Ngày ngày Vô tận Nguời người nối bước trước Krem-lin Mong gặp Lê-nin Trong một phút giây im lặng

Lê-nin đi vắng Nhưng trong vườn sên đầy nắng Chiếc ghế sơn xanh còn ấm hơi Người Ba mươi bốn năm xưa Ngồi dưới mặt trời Viết những dòng Ánh sáng

*

Bâng khuâng nghe năm tháng Đẹp như người con gái nước Nga Hôm nay đưa tôi qua những căn nhà Kẻ lại từng chương sử đỏ Cách mạng tháng Mười Đảng Cộng sản Liên Xô từ đó Với Lê-nin, làm lại loài người Với Lê-nin, làm thế kỷ hai mươi Trong đêm tối, mở chân trời hừng hực Mẹ ơi, đẻ con ra trong khổ cực Mẹ chưa hay từ đó có Liên Xô Có Lê-nin hằng che chở con thơ Người nhắm mắt khi con vừa bốn tuổi. Người đã sống đến giây phút cuối: Chiếc gậy cầm tay còn gác cạnh bàn Bậc thang nhà còn ấm những lan can Và tấm lịch đứng lại ngày 21 Vẫn tươi sáng những con người: Sê-khốp

Ôi Lê-nin Có thể nào tin Thời đại ta đã mất Một Con Người đẹp nhất ? Vĩnh viễn Lê-nin sống giữa loài người Vầng trán mênh mông đôi mắt yêu đời Như trái đất vui mùa xuân mới dậy. Tôi đã đi Giữa mùa hè chín mẩy Xi-bê-ri hay Tbi-li-xi Đâu đâu tôi cũng thấy Lê-nin Mỗi công trường xưởng máy Lê-nin, ấy là lò thép chảy Thành những óc tim, lửa cháy bừng bừng Trên thảo nguyên, đồng nội, núi rừng Lê-nin, ấy là nguồn điện lực Với Xô Viết, làm thiên đường sáng rực! Khắp những nẻo đường náo nức tôi đi Hiển hiện Lê-nin phơi phới diệu kỳ Nhịp sống lớn trên dáng đi bay nhảy Những ánh mắt của thiên tài thức dậy… Rất tự do, nên rất tự hào. Mỗi con người nhấp nhánh một ngôi sao!

*

Lê-nin đó Muôn triệu lần nảy nở Giữa loài ta Muôn triệu lần rạng rỡ Như mặt trời chói giữa biển bao la Lê-nin đó Ngời ngời chân lý Như những ngày xưa Người là đồng chí Hồn nhiên giản dị Giữa công nông ngồi chật quanh Người Rất yêu thương, đôi mắt nheo cười. Như những ngày xưa Người là chiến sĩ Không sợ gian nguy, không giờ phút nghỉ Ghét mọi quân thù, ghét mọi nước sơn Suốt đời mang tấm áo dạ sờn Đôi dày ống gót mòn sỏi đá.

*

Đám tang ai Đi trong tuyết giá Mạc-tư-khoa trắng lạnh Muôn nghìn kim Đau buốt trái tim

Tôi vẫn thấy Lê-nin Bình thuờng khoẻ mạnh Giữa mùa đông nước Nga Cùng công nhân đi vác gỗ xây nhà. Và chiều nay trước phút vội đi xa Người còn nghe thánh thót Krup-skai-a Đọc trong sách “Tình yêu cuộc sống”.

(2-1958)

PHẠM HỒNG THÁI

Sống, chết, được như Anh Thù giặc, thương Nước mình Sống, làm quả bom nổ Chết, như dòng nước xanh.

(1956)

QUA LIỄU CHÂU

Tàu qua ga Liễu Châu Bác xưa tù nơi đâu? Đêm rét, tê xiềng xích Thương nước, dài tóc nâu.

(1956)

QUÊ MẸ

Huế ơi, quê mẹ của ta ơi! Nhớ tự ngày xưa , tuổi chín mười Mây núi hiu hiu, chiều lặng lặng Mưa nguồn gió biển, nắng xa khơi…

Tiếng hát đâu mà nghe nhớ thương! Mái nhì man mác nước sông Hương Hà ơi, tiếng mẹ ru nhè nhẹ Cay đắng bao nhiêu nổi đoạn trường!

Ôi những đêm xưa, tối mịt mùng Con nằm bên mẹ, ấm tròn lưng Ngoài hiên nghe tiếng giày đi rỏn Mẹ bấm con im: Chúng nó lùng

Con hỏi vì sao chúng nó tìm Tìm ai, con hỏi, mẹ rằng: Im! Mẹ ơi, đời mẹ buồn lo mãi Thắt ruột mòn gan, héo cả tim

*

Mẹ không còn nữa, còn đây Huế Con lớn lên, con biết lẽ rồi: Nước mất nhà tan, đời khổ thế Không làm nô lệ đứng lên thôi!

Con lớn lên, con tìm Cách mạng Anh Lưu, anh Diểu dạy con đi Mẹ không còn nữa, con còn Đảng Dìu dắt con khi chửa biết gì.

Huế không buồn nữa, Huế ta ơi Mắt ướt trăm năm đã hé cười Nghìn mảnh tương lai về phấp phới Truyền đơn cờ đỏ gió tung trời.

Roi điện cùm xai toé máu tươi Xà lim không thể khóa hồn người Bừng bừng tiếng hát rung song sắt Tiếng hát ta bay lộng giữa đời…

Tháng Tám vùng lên Huế của ta Quảng – Phong ơi, Hương Thủy, Hương Trà Phú Vang, Phú Lộc đò lên Huế Đỏ ngập dòng sông rộn tiếng ca.

* Từ ấy, xa quê mẹ đến rày Lắng nghe từng buổi, nhớ từng ngày Giặc về giặc chiếm đau xương máu Đau cả lòng sông, đau cỏ cây!

Cắn răng gian khổ tám năm trời Huế của ta không một bước lùi Huế của ta đây cầm vững súng Chúng bay không thể có đường vui

Chúng bay không thể có ngày mai Chết dưới chân bay vạn bẫy gài Chết xuống đầu bay từng hốc núi Hải Vân thăm thẳm huyệt đêm ngày!

Làng ta giặc đốt mấy lần qua Mà đất Phù Lai vẫn tốt cà Mà quít Hương Cần ta vẫn ngọt Nhớ anh du kích trấn Dương Hòa

Chí ta như núi Thiên Thai ấy Đỏ rực chiều hôm dậy cánh đồng Lòng ta như nước Hương Giang ấy Xanh biếc lòng sông những bóng thông…

*

Lửa chiến tranh nay đã tắt rồi Mà lòng ta vẫn cháy không nguôi Mẹ ơi dưới đất còn chua xót Những tiếng giày đinh đạp núi đồi!

Ôi Huế ngàn năm, Huế của ta Đường vào sẽ nối lại đường ra Như con của mẹ về quê mẹ Huế lại về đây giữa Cộng hòa.

(6-2-1955)

THÙ MUÔN ĐỜI MUÔN KIẾP KHÔNG TAN

Đồng bào ơi, anh chị em ơi! Hỡi lương tâm tất cả loài người Hãy nghe tiếng của nghìn người bị giết Không sống nữa, nhưng không chịu chết Nghìn hồn oan bay khắp nhân gian Thù muôn đời, muôn kiếp không tan!

Hãy nghe tiếng của nghìn xác chết Chết thê thảm, chết một ngày bi thiết Cả nghìn nguời, trong một trại giam Của một nhà tù lớn: Miền Nam! Hãy nghe tiếng của một nghìn cái xác Không chịu chết, vạch trời kêu tội ác!

Trong một ngày – Mồng một tháng mười hai – Nào ai ngờ không sống nữa ngày mai! Chúng tôi chết, chết quay lăn lóc Đứt ruột đứt gan, nắm cơm thuốc độc Chết mà chưa giết được lũ đê hèn Trái tim hồng chết uất máu bầm đen

Ôi chết hết, không thể nào chết được! Không thể chết, những người dân yêu nước Những con người không chịu ô danh Những người con không muốn chiến tranh Những người cha không muốn nhơ quốc thể Những người mẹ không muốn con nô lệ!

Đồng bào ơi, anh chị em ơi! Sống, chúng tôi mong được sống làm người Dù đã chết, mà còn trời còn đất Mà Tổ quốc ta hoà bình, thống nhất Chúng tôi không sợ máu chảy đầu rơi Thà chết không chịu khuất phục một lời!

Chúng đã giết, nhưng làm sao giết được Hồn chúng tôi quẩn quanh cùng đất nước Như bóng dừa ôm những xóm làng yêu Như bóng cò bay sớm sớm chiều chiều Như sông lạch vẫn tắm đồng xanh mát Như sóng biển vẫn dập dìu ca hát!

Đồng bào ơi, anh chị em ơi! Chúng tôi không thể sống lại rồi Những xác chết, không thể nào cứu nữa! Hãy cứu những anh em trong máu lửa Nhớ lấy: nắm cơm thuốc độc giết người Quân thù còn vương vãi khắp nơi!

Thuốc độc đó, trong tay bầy chó Mỹ Những “độc lập”, “quốc gia”, “nhân vị” Những đô-la và những súng gươm Miền Nam ơi! Thuốc độc giấu trong cơm Quăng xuống biển những thằng mang thuốc độc Những con chó giữ vàng cho Bạch ốc.

Đồng bào ơi, anh chị em ơi! Chúng tôi không thể thét nữa rồi! Lửa đã đốt những thây đen thuốc độc Súng đã bắn những đầu xanh gan góc Chết vẫn leo trên những mái nhà giam Kêu cả loài người: Cứu lấy Miền Nam!

Đồng bào ơi, anh chị em ơi! Chúng tôi không còn sống trên đời Chúng tôi chẳng còn trên mặt đất Nhưng miềnn Nam, những trại giam con chật Nghìn vạn chúng tôi, nghìn vạn con người Chết rục chết mòn, vắng bặt tăm hơi!

Hỡi tất cả những người đang sống Hãy thay chúng tôi, truyền đi vang động Tiếng vọng căm thù, tiếng vọng đau thương Của miền Nam bất khuất kiên cường: Hãy chặn lại những bàn tay đẫm máu Của Mỹ-Diệm! Và bền gan chiến đấu! Và chúng bay, Mỹ-Diệm giết người Hãy nghe đây, chúng ta nói một lời Hãy nghe tiếng của những người đã sống: Những thuốc độc, xiềng gông, gươm súng Đã giết ta, sẽ giết lại loài bay Bão ngày mai là giá nổi hôm nay! Trời chớp giật, tất đến ngày sét đánh!

(20-1-1959)

TIẾNG CHỔI TRE

Những đêm hè, Khi ve ve Đã ngủ! Tôi lắng nghe, Trên đường Trần Phú Tiếng chổi tre, Xao xác Hàng me Tiếng chổi tre, Đêm hè Quét rác.

Những đêm đông Khi cơn giông Vừa tắt Tôi đứng trông Trên đường Lặng ngắt Chị lao công Như sắt Như đồng Chị lao công Đêm đông Quét rác

Sáng mai ra Gánh hàng hoa Xuống chợ Hoa Ngọc Hà Trên đường Rực nở Hương bay xa Thơm mát Đường ta Nhớ nghe hoa Người quét Rác đêm qua.

Tiếng chổi tre Chị quét Những đêm hè Đêm đông Gió rét Tiếng chổi tre Sớm tối Đi về Giữ sạch lề Đẹp lối Em nghe.

6-1960

TIẾNG RU

Con ong làm mật, yêu hoa Con cá bơi, yêu nước; con chim ca, yêu đời Con người muốn sống, con ơi Phải yêu đồng chí, yêu người anh em.

Một ngôi sao, chẳng sáng đêm Một thân lúa chín, chẳng nên mùa vàng. Một người đâu phải nhân gian ? Sống chăng, một đống lửa tàn mà thôi!

Núi cao bởi có đất bồi Núi chê đắt thấp núi ngồi ở đâu ? Muôn dòng sông đổ biển sâu Biển chê sông nhỏ, biển đâu nước còn ?

Tre già yêu lấy măng non Chắt chiu như mẹ yêu con tháng ngày Mai sau con lớn hơn thày Các con ôm cả hai tay đất tròn

TRƯỚC KREM-LIN

Như giọt máu trong dòng nhiệt huyết Chảy về tim Tôi hoà trong dòng người bất tuyệt Đi lặng im Trên đá lát Hồng trường…

*

Ôi những ai về đến quê hương Có bâng khuâng ? Nghe những gì không rõ Trong im lặng. Nắng vừa lên ửng đỏ Thành Krem-lin Ở đó có Lê-nin Có cả đời ta trong đó Gửi Iòng tin Từ những ngày xưa đói cơm rách áo Từ bóng tối xà-lim Côn Đảo Ban Mê, Lao Bảo, Sơn La Viết lên tường đỏ máu: Mạc Tư Khoa! Ôi Việt Nam Tổ quốc chúng ta! Dưới gươm súng Bao nhiêu đầu đã rụng Bao nhiêu ngực đã thủng Cho tự do. Cho mỗi chúng ta. Cho loài người. Cho ngày mai hát ca! Mạc Tư Khoa yêu mến! Cảm ơn Người đã cho ta hãnh diện Làm những con người có đủ óc tim Thà mất đầu, không chịu cúi đầu im!

Tôi nhả mũ. Chào Lê-nin vĩ đại Người thấy đó – bởi vì Người sống mãi Chúng tôi đây, những đồng chí Việt Nam Đến bên Người, như đến với lương tâm Trong ánh sáng hồng tươi nét mặt Như mặt trời không bao giờ tắt Trên đất nước Liên Xô Lê-nin nằm nhắm mắt. Hơn mọi nhà thơ Có lẽ Người đang mải giấc mơ Để thấy trước những bước đường lịch sử…

Người không nói. Nhưng trán Người tư lự Lắng nghe nghìn câu hỏi từ xa Từ những phương trời còn những phong ba Những bà mẹ, những cụ già khắc khoải: Làm sao hết chiến tranh Đừng bao giờ trở lại! Làm sao cho nhân loại một nhà. Và làm sao cho tất cả màu da Hoà hợp lại như một vầng ráng đẹp! – Hãy rèn luyện những tâm hồn gang thép Và đứng lên Tin ở sức mình. Không sợ gian nan Không sợ thần linh Trời không có thiên thần Đất không có thánh nhân Chỉ có nhân dân – thần thánh Và chỉ Đảng làm nên sức mạnh Cho ta đôi cánh Bay tới chân trời.

*

Ôi Lê-nin Đứng bên Người Và đứng trước Krem-lin Mỗi con người lớn lên nghìn thước.

(1-1958)

XƯA…NAY

Xưa là rừng núi, là đêm Giờ thêm sông biển, lại thêm ban ngày Ta đi trên trái đất này Dang tay bè bạn, vui vầy bốn phương

Trên bãi Thái Bình dương sóng gió Phơi phới bay cờ đỏ sao vàng Chúng ta đứng thẳng hiên ngang Sáng ngời một ngọn hải đăng hòa bình.

Cảm ơn Người, Hồ Chí Minh vĩ đại Bốn nghìn năm, ta lại là ta. Việt Nam dân chủ cộng hòa Hôm nay mười tuổi cầm hoa tặng Người.

(Mừng ngày lịch sử Hồ Chủ tịch và Chính phủ về Thủ đô)

Dàn Ý Phân Tích Bài Thơ Việt Bắc Của Tố Hữu Hay Nhất / 2023

Dàn ý Phân tích bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu hay nhất

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Đề bài: Phân tích bài thơ Việt Bắc.

Dàn ý mẫu

– Giới thiệu khái quát về tác giả Tố Hữu: là một nhà thơ lớn, một nhà thơ trữ tình chính trị, thơ ông luôn phản ánh những chặng đường đấu tranh gian khổ song cũng nhiều thắng lợi của dân tộc.

– Giới thiệu bài thơ Việt Bắc: hoàn cảnh sáng tác, nội dung chính của bài thơ.

– Việt Bắc là một địa danh – là cái nôi của cách mạng Việt Nam tiền khởi nghĩa, là cơ quan đầu não của cuộc kháng chiến chống Pháp.

– Việt Bắc là nơi lưu giữ nhiều kỉ niệm giữa cán bộ cách mạng và đồng bào nơi đây.

Lời của người ở lại (20 câu thơ đầu)

– Tám câu thơ đầu là tâm trạng lưu luyến bịn rịn trong buổi chia tay:

+ Bốn câu trên, sử dụng điệp cấu trúc “mình về mình co nhớ” là lời ướm hỏi, khơi gợi lại những kỉ niệm về “mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng”, về thiên nhiên Việt Bắc nghĩa tình.

+ Cách xưng hô “mình – ta” như lời tâm tình của đôi lứa yêu nhau khiến cuộc chia tay trở nên thân mật, giản dị. Cách xưng hô còn gợi nhớ đến những câu đối đáp trong điệu hát giao duyên khiến những câu thơ nói về cách mạng không khô khan mà trở nên đằm thắm, sâu lắng.

+ Bốn câu thơ tiếp là nỗi lòng lưu luyến của cả người ở lại và ra đi thể hiện qua những từ ngữ diễn tả tâm trạng trực tiếp: “da diết”, “bâng khuâng”, “bồn chồn”; không khí buổi chia tay thân tình, gần gũi: “áo chàm”, “cầm tay nhau”.

– Mười hai câu tiếp theo, với việc sử dụng điệp từ “nhớ”, là lời nhắn nhủ dưới hình thức câu hỏi:

+ Nhớ đến thiên nhiên, núi rừng Việt Bắc trong những ngày kháng chiến: mưa nguồn, suối lũ, mây mù, trám bùi, măng mai.

+ Nhớ đến những ân tình trong khó khăn gian khổ: “miếng cơm chấm muối” nhưng vẫn “đậm đà lòng son”.

+ Nhớ đến quang thời gian hoạt động cách mạng: kháng Nhật, Việt Minh, Tân Trào, Hồng Thái, …

+ Đại từ xưng hô “mình” thể hiện sự gắn bó, thân thiết giữa kẻ ở, người đi. Nó giống như cách xưng hô tâm tình, thủ thỉ chân thành.

– Bốn câu thơ tiếp khẳng định nghĩa tình thủy chung, mặn mà, “ta với mình, mình với ta”: thể hiện sự gắn bó, thấu hiểu nhau giữ người đi, kẻ ở.

– Người đi bày tỏ nỗi nhớ đến thiên nhiên Việt Bắc: “Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương”, “bản khói cùng sương”, “rừng nứa bờ tre”, … thiên nhiên Việt Bắc qua bốn mùa xuân, hạ, thu, đông.

– Nhớ đến con người Việt Bắc:

+ Những con người dù gian khó, vất vả những vẫn có tâm lòng thủy chung, cùng chia sẻ mọi “đắng cay ngọt bùi” trong kháng chiến: “chia củ sắn lùi”, “bát cơm sẻ nửa chăn sui đắp cùng”.

+ Nhớ đến những kỉ niệm ấm áp giữa bộ đội và đồng bào Việt Bắc: “lớp họ i tờ”, “giờ liên hoan”, “ca vang núi đèo”.

+ Nhớ hình ảnh những con người mang vẻ đẹp mộc mạc, giản dị của người lao động: “người mẹ”, “cô em gái”.

– Nhớ hình ảnh quân dân Việt Bắc đoàn kết đánh giặc: “ta cùng đánh Tây”, “cả chiến khu một lòng”; khí thế hào hùng của quân dân ta trong các trận đánh: “rầm rập như là đất rung”, “quân đi điệp điệp trùng trùng”, “dân công đỏ đuốc từng đoàn”, …

– Nhớ những chiến công, những niềm vui thắng trận: “tin vui thắng trận trăm miền … núi Hồng”

– Nhận xét: nhịp thơ dồn dập như âm hưởng bước hành quân, hình ảnh kì vĩ… tất cả tạo nên một bức tranh sử thi hoành tráng để ca ngợi sức mạnh của nhân dân anh hùng.

Niềm tự hào, niềm tin gửi gắm Việt Bắc CM (16 câu thơ cuối)

– Nhớ hình ảnh tươi sáng nơi nguồn cội của cuộc cách mạng: ngọn cờ đỏ thắm, rực rỡ sao vàng, có trung ương Đảng, có chính phủ và có Bác Hồ.

– Đoạn thơ thể hiện niềm tin vào sức mạnh, khả năng lãnh đạo của Đảng trong các cuộc cách mạng, niềm tự hào vào những chiến công Việt Bắc.

III. Kết bài

– Khái quát giá trị nghệ thuật: sử dụng thể dân tộc: thể thơ lục bát để nói về tình cảm cách mạng, lối đối đáp, sử dụng đại từ xưng hô linh hoạt (mình – ta), ngôn từ mộc mạc, giàu sức gợi…

– Khái quát giá trị nội dung: bài thơ là bản anh hùng ca về cuộc kháng chiến, là bản tình ca về nghĩa tình cách mạng và kháng chiến.

Bạn đang xem bài viết 4 Bài Thơ Hay Nhất Của Tố Hữu Trong Tập Thơ ‘Gió Lộng’ / 2023 trên website Anhngucongdong.com. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!