Xem Nhiều 12/2022 #️ Con Cáo Đền Ơn / 2023 # Top 12 Trend | Anhngucongdong.com

Xem Nhiều 12/2022 # Con Cáo Đền Ơn / 2023 # Top 12 Trend

Cập nhật thông tin chi tiết về Con Cáo Đền Ơn / 2023 mới nhất trên website Anhngucongdong.com. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

Truyện cổ tích thế giới chọn lọc

CON CÁO ĐỀN ƠN

   Có hai vợ chồng ông lão sống ở một làng ven núi. Họ rất nghèo, hàng ngày ông lão lên núi kiếm củi đem về làng bán để sống qua ngày.

   Một hôm ông lào lên núi kiếm củi như thường lệ, bỗng ông nhìn thấy ba đứa bé trong làng bắt được một con cáo và đang định giết nó. Ông lại gần ngăn bọn trẻ lại và nói:

 - Này, các cháu, đừng làm thế. Các cháu không nên đối xử với nó ác như thế. Các cháu có thể bán lại cho ông.

   Trong túi ông chỉ có một trăm đồng. Nhưng bọn trẻ cũng đồng ý bán cho ông. Chúng lấy một sợi dây buộc vào cổ con cáo rồi đưa cho ông lão. Ông già dẫn con cáo lên núi, vừa đi ông vừa nói với nó:

 - Thật tội nghiệp chú mày. Ta không biết chú mày sống ở ngọn núi nào. Nhưng từ nay chú mày đừng có dại dột mà vào làng nữa, bọn trẻ sẽ bắt được chú mày lần nữa dấy. Thôi còn bây giờ hãy chạy mau về hang của chú mày đi.

   Nói xong ông thao sợi dây, thả cho con cáo đi.

   Hôm sau ông lão lại lên núi kiếm củi. Con cáo hôm qua ông đã cứu đi đến chỗ ông, nó nói:

 - Ông ơi, hôm qua ông đã cứu cháu thoát khỏi cái chết, cháu rất cám ơn ông.

   Ông già bảo nó: – Chú mày đấy à? Ta giúp chú mày thôi chứ ơn nghĩa gì. Ta thấy chú mày thế ta rất thương. Dẫu sao chú mày cũng chỉ là một con vật, một lời cám ơn của chú mày là quí lắm rồi. Thôi chú mày hãy mau đi về hang đi kẻo bọn trẻ thấy, chúng nó sẽ chẳng tha cho chú mày đâu.

   Nghe ông già nói, những giọt nước mắt của con cáo lã chã rơi xuống đất. Nó lặng lẽ đến bên ông và nói:

 - Ông ơi cháu sẽ nói với ông điều này: Những người sống trong ngôi chùa dưới chân núi kia họ không uống chè nhưng họ đang rất cần một cái ấm cổ. Cháu sẽ biến thành cái ấm ấy. Mặc dù hơi nặng nhưng ông hãy chịu khó mang đến ngôi chùa bán cho họ, ông sẽ có tiền.

   Nói xong con cáo cụp tai xuống. Nó làm thế đến lần thứ ba thì biến thành một cái ấm đồng cổ sáng choang. Ông lão bê cái ấm đồng lên gõ vào thành ấm, nó phát ra những tiếng kêu ngân nga nghe rất hay. Con cáo biến thành cái ấm nên nó khá nặng. Ông lão phái khó khăn mới bê được nó tới ngồi chùa dưới chân núi. Ông nói với nhà sư:

 - Cái ấm này là của tổ tiên tôi để lại, bây giờ tôi muốn bán nó đi.

   Sư thầy nhìn cái ấm và lập tức ông ta đồng ý mua. Ông ta trả cho ông lão ba nghìn. Ông lão mừng quá, vì từ trước tới nay ông chưa bao giờ có nhiều tiền đến thế. Ông cất tiền vào túi rồi đi về nhà. Mua được cái ấm đẹp, sư thầy rất hài lòng. Ông ta gọi các chú tiểu đến và nói:

 - Các con hãy lấy cát đánh bóng cái ấm này cho ta. Ngày mai chúng ta sẽ báo thợ lò đến làm cho chúng la một cái lò.

   Mấy chú tiểu mang ấm đi đánh. Họ lấy cát xát vào thành ấm, vừa lúc đó một giọng nói từ trong cái ấm phát ra:

 - Các cậu bé, đau quá! Đau quá! Hãy nhẹ tay thôi!

   Mấy chú tiểu kinh ngạc, họ chạy vể kêu lên:

 - Bạch thầy! Bạch thấy! Cái ấm biết nói ạ.

   Sư thầy nói: – Không phái đâu, đó là âm thanh của cái ấm phát ra, các con tưởng lầm là giọng nói đấy. Thế mới là ấm tốt! Nhưng nếu các con muốn thì cứ đem nó về đặt ở chỗ cũ.

   Mấy chú tiểu vẫn còn nghi ngại nên đem ấm về đặt ở chỗ cũ. Đêm đó cái ấm biến mất, người ta không tìm thấy nó ở đâu cá. Sư thầy bực tức vô cùng. Ông ta cứ nói đi nói lại rằng cái ấm tốt như vậy nên kẻ trộm mới rình rập và lấy đi.

   Về phần ông lão, ông không hể biết chuyện gì đã xảy ra. Hôm sau ông lại lên núi và lại gặp lại con cáo. Nó nói với ông:

 - Chào ông, hôm qua các chú tiểu ở chùa lấy cát xát vào người cháu đau quá. Họ đã đối xử với cháu thật tệ. Lần này cháu phái tránh khỏi nguy hiểm mới được. Ông ơi ông hãy ra thành phố mua cho cháu một cái lược, một bộ cặp tóc, trâm cài đầu, một dải thắt lưng, một cái khăn tắm và một vài đồ nữ trang thật đẹp của phụ nữ. Nếu ông mua được vài thứ đó thì cháu sẽ biến thành môt cô gái xinh đẹp. Sau đó ông có thể đem cháu đến một nhà chứa ở thành phố để bán. Ông sẽ được rất nhiều tiền. Ông đi mau đi.

   Ông già đi ra thành phố mua những thứ đó rồi trở về ngọn núi. Nhìn thấy ông, con cáo kêu lên:

 - Ôi! Ông đi nhanh quá và những thứ ông mua thật là tuyệt. Bây giờ ông hãy xem cháu hoá thành một cô gái này.

   Con cáo quay ba vòng và biến thành một cô gái đẹp tuyệt trần. Ông già dẫn cô đến một nhà chứa ở thành phố và nói với ông chủ:

 - Đây là con gái tôi. Ông có muốn mua nó không?

   Ông chủ chứa trông thấy cô gái đẹp thì ưng ngay. Ông ta trả cho ông lão một trăm ngàn đồng. Ông lão cầm tiền bỏ vào túi rồi trở về nhà. Từ hôm đó cô gái đẹp trở thành món hàng béo bở của ông chủ. Nhờ có cô mà ông ta kiếm được bao nhiêu tiền. Một năm sau kể từ ngày cô gái đẹp đến nhà chứa, một hôm cô nói với ông chủ:

 - Từ khi tôi đến đây tôi chưa một lần về thăm cha mẹ. Bây giờ tôi rất muốn về thăm họ ít ngày. Ông có thể cho tôi nghỉ vài ngày được không?

   Ông chủ nhà chứa nghĩ rằng cô gái nói phải, bèn đồng ý ngay. Ông ta còn gửi cả quà cho bố mẹ cô gái. Cô gái trở về nhà và từ hôm đó cô không trở lại nhà chứa nữa. Ông chủ nghĩ có thể cô ta đã mệt mỏi với cái nghề này và đã mớ nhà chứa riêng. Hơn nữa số tiền nhờ cô mà ông ta kiếm được đã nhiều hơn số tiền mà ông ta mua cô nên ông ta cũng không cho người tìm cồ gái nữa.

   Một hôm ông lão nọ đi lên núi và lại gặp con cáo đó. Nó nói với ông?

 - Ông ơi đã lâu rồi chúng ta không gặp nhau. Ông có khoẻ không? Cháu đã ở nhà chứa đó một thời gian. Nhưng cháu thấy mệt mỏi quá nên đã trốn về đây nghỉ ngơi. Bây giờ thì cháu đã hoàn toàn khỏe mạnh rồi. Cháu sẽ trả ơn lòng tốt của ông một lần nữa. Lần này cháu sẽ biến thành một con ngựa. Ông hãy đem con ngựa đến một nhà giàu cách xa đây để bán. Con ngựa này còn giá trị hơn cả hai thứ mà trước đây cháu đã cho ông. Nhưng nếu có điều không may xảy ra với cháu, có thể cháu sẽ không bao giờ còn được gặp ông nữa. Nếu điều đó xảy ra ông hãy lấy ngày hôm nay làm ngày giỗ của cháu. Xin ông hãy dành ít phút nghĩ đến cháu và thắp cho cháu mấy nén hương.

   Thôi, cháu biến thành ngựa đây.

 - Khoan đã! – Ông lão kêu lên – Cháu đã giúp ông nhiều lần rồi, từ lâu ông không còn nghèo như trước nữa. Ông đã có mọi thứ ông cần. Cháu không việc gì mà phải làm điều đó vì ông nữa. Ông xin cháu.

   Mặc cho ông lão nói, con cáo vẫn biến thành một con ngựa xám tuyệt đẹp. Ông lão không biết làm gì hơn là dắt ngựa đến một nhà quyển quí cách xa đó dể bán. Người ta trá cho ông lão một trăm ngàn. Ông cầm tiền ra về mà lòng buồn rười rượi.

   Một thời gian sau có lễ hội ở một nơi cách xa nơi con cáo, bấy giờ là một con ngựa xám, đang ớ. Người quí tộc trẻ đem con ngựa đẹp ra cưỡi để đi đến lễ hội. Họ vượt qua nhiều làng mạc và núi đồi. Con ngựa xám thực ra chí là một con cáo nên về sức lực nó không thể bì kịp với một con ngựa thực thụ. Dọc đường nó khịu xuống và ngất đi. Mọi người cười ầm lên, họ bảo nhau:

 - Nhìn kìa, một con ngựa đích thực không bao giờ lại như thế kia. Đây chắc là một con ngựa ốm. Nói rồi họ quẳng con ngựa xuống dưới đấm lầy. Họ lấy một con ngựa khác chở hàng cho nhà quí tộc cưỡi và tiếp tục lên đường. Sau khi họ đi con cáo cố ngoi ra khỏi đầm lầy và nó đi đâu không ai biết. Chí biết rằng từ đó người ta không bao giờ nhìn thấy nó nữa.

   Nhờ có con cáo giúp mà ông lão trở thành một điền chủ, người giàu có nhất vùng. Ông lão biết được điều bất hạnh xảy ra với con cáo qua một người hàng xóm. Ông lão nhớ đến mong ước cuối cùng của con cáo, ông xây một điện thờ trang trọng ngay trong khu nhà ở của ông. Cứ vào ngày mười chín hàng tháng vợ chồng ông lại thắp hương trong ngôi điện và cầu khấn cho hương hồn con cáo được mát mẻ nơi thế giới bên kia.

— Hết —

Môtip Đền Ơn Báo Oán Trong Truyện Cổ Tích Và Truyện Ngắn Trung Đại / 2023

Trong truyện ngắn, cổ tích Việt Nam trung đại có một môtip cốt truyện khá nổi bật, xuất hiện với tần số tương đối cao, đó là môtip đền ơn báo oán. Môtip cốt truyện này phản ánh quan niệm nhân sinh, lưu giữ tín ngưỡng truyền thống, ghi dấu ứng xử văn hóa của người Việt thông qua những thủ pháp nghệ thuật dân gian hay bác học. Tìm hiểu môtip đền ơn báo oán là một hướng tiếp cận mối quan hệ ảnh hưởng, giao thoa cũng như đặc thù khác biệt giữa hai loại hình, thể tài văn học này; đây là mối quan hệ tất yếu, bền vững góp phần làm nên gương mặt văn hóa của mỗi dân tộc trên thế giới.

Đền ơn báo oán vốn là một quán ngữ quen thuộc trong đời sống, vừa gắn với thế giới quan truyện cổ tích, phản ánh cuộc đấu tranh thiện với ác, chính với tà, kết cục cơ bản là có hậu; vừa biểu hiện rõ rệt một tiêu điểm của nhân sinh quan người Việt là bênh vực nghĩa tình, ân nghĩa, phê phán thói bạc bẽo, ác độc, tuyên ngôn ở hiền gặp lành, ác giả ác báo phổ biến trong dân gian, không loại trừ ảnh hưởng thuyết nhân quả của Phật giáo.

Môtip cốt truyện đền ơn báo oán xuất hiện trong truyện cổ tích, truyện ngắn thời trung đại thường có mô hình cơ bản là người tốt giúp đỡ kẻ yếu, hoạn nạn thì được đền ơn trả nghĩa; kẻ xấu hãm hại người khác thì bị báo oán, trả oán. Tựu chung đây chính là một trong những mô hình cốt truyện tiêu biểu của thể loại truyện cổ dân gian cũng như một số thể loại tự sự thành văn khác như truyện thơ Nôm, văn xuôi chữ Hán. Phạm vi khảo sát của bài viết là 201 truyện cổ tích Việt Nam đã được Nguyễn Đổng Chi sưu tầm, giới thiệu, 349 truyện ngắn thuộc vào một số bộ truyện văn xuôi trung đại từ cuối TK XV đến đầu TK XIX, trọng tâm là giai đoạn TK XVIII đến đầu TK XIX. Trong tình hình thuật ngữ định danh thể loại văn xuôi tự sự còn chưa có sự thống nhất cao, tác giả sử dụng khái niệm truyện ngắn trung đại (gọi tắt là truyện ngắn) để chỉ tất cả các thiên truyện nằm trong một số bộ tác phẩm có tên chung (mạn lục, tiệp ký, tạp thuật, lục, tùy bút, ngẫu lục…) nhưng đều mang cốt truyện độc lập (dưới các nhan đề như lục, chí, truyện, ký…) được viết bằng chữ Hán, xuất hiện trong khoảng thời gian từ cuối TK XV đến đầu TK XIX, chủ yếu đã xác định về tác giả.

Môtip đền ơn báo oán xuất hiện trong 50 truyện cổ tích trên tổng số 201 truyện, chiếm khoảng 24,8%; trong 32 thiên, truyện ngắn trên tổng số 349 truyện ngắn, chiếm khoảng 9,2%. Dễ thấy là môtip đền ơn báo oán thu hút sự quan tâm của tác giả dân gian mạnh hơn nhiều so với tác giả văn học viết.

Nhóm truyện cổ tích báo oán xoay quanh các mối quan hệ gia đình: anh em, vợ chồng, mẹ con, cha con (12 truyện); quan hệ kiểu gia đình: anh em kết nghĩa (7 truyện); quan hệ xã hội: người giàu – người nghèo, quan lại – dân thường, thày – trò, người – vật, người – thần, người – người (31 truyện). Trong quan hệ kiểu gia đình, kẻ gây oán thường mang các tính xấu như tham lam, ích kỷ, bội bạc, độc ác, bất nhân, giết người để tranh đoạt của cải, lợi ích. Những kẻ xấu thường là người anh cả, mẹ kế, bố dượng, bạn tham; người bị hại là người em út, con riêng, bạn thật thà. Người bị hại phần lớn đều quá hiền lành, ngờ nghệch, ngây thơ, cả tin hoặc yếu kém về vị thế, sức lực. Bởi vậy, xét cả về tính cách, khả năng, người bị hại không thể tự mình báo oán. Tác giả dân gian tỏ thái độ bênh vực nhất quán đối với kẻ bị hại bằng một hệ thống nhân vật phù trợ đặc biệt luôn xuất hiện đúng lúc để cứu giúp họ, trừng phạt kẻ ác. Trong quan hệ xã hội, kẻ gây oán xuất hiện với những hoàn cảnh, tính cách đa dạng hơn. Ngoài thói xấu phổ biến là tham lam, ích kỷ, hám lợi, cốt vơ lộc tài về mình, đẩy phần thua thiệt cho người; kẻ gây oán còn có thêm các thói tật khác như coi khinh người nghèo, nuôi oán hận, quyết rửa hận, cậy quyền thế bóc lột, đàn áp kẻ khó, kiêu ngạo, khinh nhờn người ít học, làm quan gây án mạng… Kẻ gây oán đều phải chịu hậu quả, nhưng cũng có hai loại hậu quả khác nhau. Loại thứ nhất, kẻ gây oán bị trả thù bởi chính nạn nhân, có 6 truyện. Loại thứ hai, kẻ gây oán tự mình chuốc lấy quả báo, hoặc do trời, phật trừng phạt, hoặc do một lực lượng siêu nhiên nào đó ra tay, có 26 truyện, tỉ lệ áp đảo loại thứ nhất. Trong trường hợp thứ nhất, chỉ có hai nạn nhân hóa thân sang kiếp khác để trả thù kẻ độc ác, đó là Tấm ( ), Giáp ( Sinh con rồi mới sinh cha, sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông); bốn nạn nhân còn lại được người thân giúp báo thù, đó là vợ báo thù cho chồng ( Con cóc liếm nước mưa, Bò béo bò gầy), mẹ con báo thù cho nhau ( Bốn cô gái muốn lấy chồng hoàng tử, Rắn báo oán). Với cốt truyện nhân vật gây oán phần lớn tự mình chuốc quả báo, tác giả dân gian khắc họa được tính cách hiền lành, cam chịu của nhân vật nạn nhân, bản tính chân nguyên của người dân nghèo Việt Nam. Mặt khác cũng là cách gióng lên tiếng chuông cảnh tỉnh thói đời: kẻ gây oán bất luận giấu giếm nham hiểm đến đâu cũng không thoát khỏi lưới trời trừng phạt.

Ở truyện ngắn viết về việc báo oán, loại thứ hai (tự chuốc quả báo) cũng nhiều hơn loại thứ nhất. Có hai trường hợp kẻ gây oán bị nạn nhân trả thù là ông đồ họ Nguyễn bị rắn mẹ báo thù, dân làng Phù Ủng bị Võ Vinh Tiến đọc lời nguyền dứt đường khoa hoạn của làng. Trong 9/11 truyện báo oán, kẻ gây oán đều tự chuốc quả báo: một đứa con trai yêu quý gà chọi đến mức đem bà mẹ chôn sống chỉ vì nghe nói bà tró t nh ỡ làm chết gà, chưa kịp chôn mẹ thì đạo trời báo ứng đã vật nó chết ngay bên cạnh cái hố nó đang đào ( ). Trần Mỗ làm tri phủ Từ Sơn tính tình tham lam, nham hiểm, nhận đồ hối lộ không biết kiêng dè, đồng lõa với kẻ giết người giấu giếm án mạng để ăn đút lót 300 quan tiền. Kết cục là Trần Mỗ vốn không con, tự nhiên sinh được đứa con trai bị bệnh đau bụng suốt 10 năm trời, tiêu tán hết đống tiền bạc mà đời làm quan Trần Mỗ tích cóp đến nỗi cả nhà lần lượt chết hết, chỉ còn trơ trọi hai cha con đi ăn xin ngoài đường, cuối cùng đứa con mắng cha về vụ án Từ Sơn, tuyệt thực rồi chết, Trần Mỗ đau đớn chết theo, trước đó kẻ giết người cũng đã thổ huyết mà chết đói bên cầu An Thường ( Từ Sơn mệnh báo). Như vậy, thái độ phê phán quyết liệt đối với kẻ gây oán là điểm chung dễ thấy trong cả hai loại hình tác phẩm. Truyện ngắn đền ơn báo oán về cơ bản cũng đề cập tới hai mối quan hệ chủ yếu là gia đình, xã hội; trong đó, thiên hơn về quan hệ xã hội. Quan hệ gia đình trong truyện ngắn mờ nhạt hơn nhiều so với truyện cổ tích.

Nhóm truyện cổ tích đền ơn thuần túy có số lượng rất ít, 3 truyện. Cốt truyện đối sánh đền ơn – báo oán, làm ơn nhưng gây hậu quả xấu chiếm số lượng nhiều hơn, 13 truyện. Ngược lại, nhóm truyện ngắn viết về đền ơn lại có số lượng thiên truyện vượt trội nhóm truyện ngắn báo oán. Như vậy, xu hướng quan sát, lý giải cuộc sống của tác giả cổ tích thiên về răn đe, phê phán dựa trên cơ sở bày ra thực trạng đạo đức suy đồi. Còn xu hướng của tác giả văn học viết thiên về động viên, khích lệ dựa trên cơ sở nêu gương người tốt, việc tốt. Nếu như tác giả dân gian thích chê thì tác giả bác học lại thích khen, phải chăng chứng tỏ tinh thần đấu tranh xã hội của truyện dân gian mạnh mẽ hơn nhiều so với truyện ngắn? Điều đó cũng phần nào phản ánh rõ địa vị thấp bé trong thực tế của tác giả dân gian, n guyên n hân quan trọng khiến cho họ luôn mang ý thức phản kháng mãnh liệt. Môtip cốt truyện đền ơn báo oán được cả hai loại hình tác giả quan tâm phản ánh, song mức độ, tính chất rõ ràng khá khác biệt. Tác giả truyện ngắn đầu tư trí lực cho môtip này ít hơn so với tác giả cổ tích. Phải chăng nguyên nhân chính là do họ còn bị thu hút bởi nhiều mối quan tâm khác, như vấn đề giải phóng tình yêu đôi lứa, khẳng định cá tính, dục vọng cá nhân, phản ánh mâu thuẫn chính trị, bộc lộ chính kiến trước số phận con người, bàn luận quan niệm đạo đức xã hội, những vấn đề thể hiện được tâm tư ưu thời mẫn thế cũng như tầm nhìn cuộc sống của tầng lớp trí thức? Mặt khác, xét từ góc độ tiếp biến tôn giáo, ảnh hưởng của Phật giáo vào truyện cổ tích sâu đậm hơn nhiều so với truyện ngắn, bởi các tác giả nhà nho còn bị phân tán bởi các xung lực tư tưởng chính trị hoặc tôn giáo khác.

Nhân vật chính trong cả hai loại hình truyện cổ tích, truyện ngắn đều có thể được chia làm ba nhóm: nhân vật lịch sử, dân thường, loài vật. Nhóm nhân vật Phật, thần, tiên, thánh là lực lượng phù trợ, xuất hiện không đồng đều ở mỗi loại hình, tạm coi là nhân vật phụ. Nhân vật lịch sử bao gồm những nhân vật có thật, tên tuổi từng được ít nhiều ghi chép trong chính sử hoặc dã sử. Nhân vật dân thường phần lớn vô danh (tên được gọi theo giới tính, quan hệ gia đình), hoặc là tên gọi mang nghĩa phiếm chỉ (Bính, Đinh, Tam, Tứ, Giáp, Ất…). Nhân vật loài vật ở truyện cổ tích phong phú sinh động hơn, song vào truyện văn xuôi, không phải không có những sắc thái riêng độc đáo.

Trước hết, nhân vật lịch sử trong truyện cổ tích đền ơn báo oán xuất hiện không nhiều, có thể đếm được cả thảy hai nhân vật, ông sư Huyền Quang làm ơn hóa hại đến thân, ông quan Giáp Hải vừa được chịu ân từ người mẹ, vừa bị báo oán bởi chính mình. Ngược lại, trong truyện ngắn, chúng ta bắt gặp tới 14 nhân vật lịch sử, hầu hết là quan đại thần các triều đại từ Trần đến Lê sơ, Lê mạt, Nguyễn. Với cảm quan chủ đạo là động viên khích lệ, các nhân vật lịch sử này phần lớn được miêu tả là những người được nhận ơn, biết đền ơn. Dường như tác giả truyện ngắn cố ý đưa ra những ân nghĩa đẹp để làm đối cực cho dịu bớt cái oán thù xấu vốn đậm đặc trong truyện cổ tích hoặc giả chính trong đời sống thực tế. Ở đây thấy rõ sự thể hiện tinh thần giáo huấn Nho giáo, giọng tụng ca cương thường vốn là một đặc trưng của văn học chính thống thời trung đại.

Kết cấu cốt truyện, cách xử lý hệ thống tình tiết cũng là đặc điểm khác biệt làm nên đặc trưng nghệ thuật của mỗi loại hình tác phẩm. Truyện cổ tích xây dựng một hệ thống truyện đối sánh đền ơn báo oán khá công phu. Ngoài ra, còn có những truyện không dễ xếp nhất định vào một nhóm nào trong cả ba nhóm c ốt tru yện như đã nêu. Có nhiều truyện được thiết kế theo kết cấu song song hai tuyến nhân vật gây oán, bị hại ( Bính và Đinh, Tam và Tứ, Của Thiên trả Địa, Hà rầm hà rạc…). Kết cục có hậu cũng song song kết hợp lặp lại môtip kẻ gây oán tự nguyện thế chỗ cho người bị hại, nhưng kết quả tươi sáng lập tức biến thành hậu quả đen tối giáng xuống trừng phạt kẻ gây oán.

Truyện ngắn không đặt vấn đề đối sánh ân oán, mà chia hai nhóm ân, oán rất rạch ròi. Hơn nữa, c ũng không có truyện mang ý nghĩa ơn oán đa diện. Ngoài ra, đáng chú ý còn là nhóm truyện đền ơn báo oán giao thoa giữa cổ tích với truyện ngắn, như Rắn báo oán, Đứa con trời đánh…, thường là nhóm truyện về nhân vật lịch sử. Có truyện cổ tích được xây dựng gần với lối gián tiếp của truyện ngắn là loại truyện cứu vật vật trả ơn, cứu nhân nhân trả oán, là trường hợp dị biệt trong hệ thống cổ tích, chứng tỏ sự tiếp thu trở lại của văn học dân gian từ kinh nghiệm nghệ thuật của văn học viết. Những hiện tượng này là minh chứng rất thú vị cho mối giao thoa liên văn bản giữa văn học dân gian với văn học viết, đặc biệt là đối với thể loại tự sự thời trung đại. Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam của Nguyễn Đổng Chi đã thu nhận nhiều truyện cổ tích từ nguồn văn bản văn học chữ Hán như Lĩnh Nam chích quái lục, Truyền kỳ tân phả, Công dư tiệp ký, Lan Trì kiến văn lục… Trước Nguyễn Đổng Chi, vào nửa sau TK XIX, Trương Vĩnh Ký, bậc tiền bối của văn học quốc ngữ, người đầu tiên sưu tầm, lưu giữ truyện cổ tích Việt Nam bằng tiếng Việt, cũng đã từng đi con đường đó. Họ nối tiếp các nhà nho thời trung đại như Trần Thế Pháp, Nguyễn Dữ, Vũ Phương Đề, Vũ Trinh, Đan Sơn… làm công việc ghi chép, chỉnh lý, sáng tác truyện dân gian theo quan điểm riêng, có sự kết hợp nhiều nguồn thư tịch với truyền khẩu. Bởi vậy, những nghiên cứu theo hướng liên ngành, liên văn bản là hết sức cần thiết đối với các hiện tượng thể loại tự sự trung đại, dân gian.

Những nghiên cứu so sánh môtip đền ơn báo oán trong truyện cổ tích, truyện ngắn Việt Nam thời trung đại dẫn đến một số nhận thức bước đầu về sự đa dạng, phức tạp của con đường chuyển hóa giữa hai loại hình tự sự dân gian, trung đại mà các tư liệu hiện còn chưa cho phép đưa ra kết luận cuối cùng. Đồng thời, một nhận thức khác là sự thấm nhuần, cải biên tinh thần đạo Phật trong đời sống văn học, văn hóa của người Việt thời nào cũng mang lại những giá trị thực tiễn quý báu.

Nguồn : Tạp chí VHNT số 395, tháng 5-2017

Tác giả : TRẦN THỊ HOA LÊ

Ý kiến bạn đọc

Con Cáo Và Cái Bóng / 2023

CON CÁO VÀ CÁI BÓNG

Một con cáo tinh thần đang vui vẻ thèm ăn rời hang đi tìm mồi. Khi nó chạy, nắng chiều chiếu xuống trên lưng nó làm bóng nó đổ dài trên mặt đất, nhìn y như là nó cao lớn hơn mọi hôm gấp nhiều lần. “Ô, xem kìa!” con cáo tự hào la lớn, “mình mới cao lớn làm sao! Sao mình lại phải bỏ chạy mỗi khi thấy thằng sư tử bé nhỏ ấy nhỉ! Mình sẽ cho nó biết ai mới xứng đáng làm vua khu rừng này, nó hay là mình.” Ngay khi đó, một cái bóng khác khổng lồ bao trùm lấy nó, và trong chớp mắt nó đã té xuống chỉ với một cú đấm của sư tử. Đừng để trí tưởng tượng của bạn làm bạn quên mất cả sự thực!

Đại Bàng và Quạ Xám

Một con chim Đại Bàng, từ trên cao lao xuống với đôi cánh mạnh mẽ, giương vuốt cắp lấy một chú cừu non và bay tuốt về tổ. Một con quạ xám thấy vậy, nó chợt có ý nghĩ ngu ngốc là nó cũng to khỏe và mạnh mẽ để làm được như Đại Bàng vậy. Thế là vỗ mạnh đôi cánh lao xuống với một tốc độ dữ dội, nó nhanh chóng bấu vào lưng một con cừu đực lớn. Nhưng khi nó bay lên, nó mới thấy mình không thể bay nổi, vì bộ móng của nó đã dính chặt vào lông cừu. Và khi nó vẫn chưa thoát ra khỏi được cừu đực, thì cừu đực đã kịp nhận ra nó.

Người chăn cừu nhìn thấy quạ xám giãy giụa liền lập tức nhận ra sự việc. Ông chạy nhanh tới, bắt quạ và bẻ cánh nó. Chiều đến, ông mang quạ về cho lũ trẻ con chơi. “Ô con chim gì ngộ quá! Chúng vừa nói vừa cười, “bố gọi nó là con gì thế hả bố?” “Nó là quạ xám đấy con ạ. Nhưng nếu con mà hỏi nó, thì nó sẽ bảo nó là Đại Bàng.” Đừng để tính kiêu căng tự phụ của bạn làm bạn đánh giá mình quá cao!

Nguồn: Truyện cổ tích Tổng hợp.

Quay về trang chủ:

Truyện cổ tích,

Top 10 truyện cổ tích hay nhất mọi thời đại:

Nàng bạch tuyết và bảy chú lùn, Trí khôn của ta đây, Cô bé lọ lem, Cô bé bán diêm, Sơn tinh thuỷ tinh, Cô bé quàng khăn đỏ, Nàng tiên cá, Tấm cám, Ăn khế trả vàng, Cóc kiện trời

Truyện xem nhiều nhất

Danh sách những truyện cổ tích việt nam hay nhất:

Tổng hợp các câu chuyện cổ tích thế giới hay và ý nghĩa nhất, truyện cổ grimm, truyện cổ Andersen, cổ tích thần kỳ: Nàng công chúa ngủ trong rừng, Alibaba và bốn mươi tên cướp, Nàng công chúa chăn ngỗng, Cô bé lọ lem, Chú bé tí hon, Ông lão đánh cá và con cá vàng, nàng bạch tuyết và bảy chú lùn, Truyện cổ tích Bà chúa tuyết, Aladdin và cây đèn thần, Ba sợi tóc vàng của con quỷ, Hoàng tử ếch, Con quỷ và ba người lính, Cô bé quàng khăn đỏ,…

Bạn đang đọc các câu chuyện cổ tích tại website chúng tôi – Kho tàng truyện cổ tích chọn lọc Việt Nam và Thế Giới hay nhất và ý nghĩa cho mọi lứa tuổi dành cho thiếu nhi, tổng hợp trên 3000 câu chuyện cổ tích chọn lọc hay nhất Việt Nam và thế giới. Tại chúng tôi luôn được cập nhật thường xuyên, đầy đủ và chính xác nhất về truyện cổ tích giúp bạn dễ dàng tìm kiếm cho mình câu truyện cổ tích cần tìm.Danh sách những truyện cổ tích việt nam hay nhất: Truyền thuyết Thánh gióng truyện cổ tích tấm cám , sọ dừa, truyền thuyết về Sơn Tinh – Thủy Tinh, truyền thuyết hồ hoàn kiếm, sự tích trầu cau, sự tích con rồng cháu tiên, truyền thuyết thành cổ loa, Cóc kiện trời, Sự tích Táo Quân, chú thỏ tinh khôn, Sự tích chùa Một cột, Chàng ngốc học khôn, Sự tích sấm sét, Sự tích hoa Mào gà, Chử Đồng Tử và Công chúa Tiên Dung, truyện cổ tích trí khôn của ta đây, Sự tích con chuồn chuồn, Sự tích Hòn Vọng Phu, Truyền thuyết Mỵ Châu – Trọng Thủy, sự tích cây khế, Sự tích Thánh làng Chèm, Sự tích thỏ tai dài đuôi ngắn, Sự tích hoa mười giờ, Sự tích chim Quốc, Sự tích công chúa Liễu Hạnh, Cây táo thần, thạch sanh,…Tổng hợp các câu chuyện cổ tích thế giới hay và ý nghĩa nhất, truyện cổ grimm, truyện cổ Andersen, cổ tích thần kỳ: Nàng công chúa ngủ trong rừng, Alibaba và bốn mươi tên cướp, Nàng công chúa chăn ngỗng, Cô bé lọ lem, Chú bé tí hon, Ông lão đánh cá và con cá vàng, nàng bạch tuyết và bảy chú lùn, Truyện cổ tích Bà chúa tuyết, Aladdin và cây đèn thần, Ba sợi tóc vàng của con quỷ, Hoàng tử ếch, Con quỷ và ba người lính, Cô bé quàng khăn đỏ,…

Đọc Và Cảm Nhận Bài Thơ Con Cáo Và Tổ Ong / 2023

Tổ ong lủng lẳng trên cành,

Trong đầy mật nhộng, ngon lành lắm thay!

Cáo già nhè nhẹ lên cây,

Định rằng lấy được ăn ngay cho dòn.

Ong thấy cáo muốn cướp con,

Kéo nhau xúm lại vây tròn cáo ta.

Châm đầu, châm mắt cáo già,

Cáo già đau quá phải sa xuống rồi.

*

Ong kia yêu giống, yêu nòi,

Đồng tâm, hợp lực đuổi loài cáo đi.

Bây giờ ta thử so bì,

Ong còn đoàn kết, huống chi là người!

Nhật, Tây áp bức giống nòi,

Ta nên đoàn kết để đòi tự do.

Kể Lại Bằng Văn Xuôi Câu Chuyện “Con Cáo Và Tổ Ong” Trong Bài Thơ Của Bác Hồ

Suốt ba tháng mùa đông lạnh lẽo, cây cối đã trụi cành, chim chóc đã lặng thôi ca hát. Mùa xuân như một cây đũa thần của bà Tiên gõ vào thiên nhiên khiến chúng tràn sức sống và tung bừng náo nhiệt hẳn lên.

Sau mấy ngày bệnh tật, nằm trong hang tăm tối và vắng lặng, Cáo già tập tễnh đi kiếm ăn.

Mắt Cáo sáng lên khi thấy bên bờ suối, giữa bãi cỏ non mượt một chú Thỏ vừa ăn vừa nhởn nhơ ngắm trời xanh và ca hát một mình. Cáo rón rén đến gần Thỏ, dùng hết sức lực của một con Cáo già chụp Thỏ, nhưng hụt rồi… Cả hai đuổi nhau, Thỏ hoảng hốt chạy liền một mạch không dám quay đầu lại.

Cáo nằm trên bãi cỏ thở dốc như sắp chết. Nó bứt vài cọng cỏ non đưa vào miệng. “Kì quái thật, không hiểu sao mà tụi Thỏ có thể ăn…” Cáo vừa nói thành tiếng vừa nhổ nước bọt xanh lè…

Nhưng… có tiếng gì ù ù như xay lúa? Trời mưa ư? Cáo thoáng nghĩ, không, thơm quá, chao ôi thơm, thơm đến cồn cào cả ruột gan, thơm đến mức mà mũi dài của Cáo cứ nghển lên. Và khả năng đánh hơi kì diệu của họ nhà Cáo không lừa nó: Tít tận trên cao, ở trong vòm cây cổ thụ, một tổ ong to bằng cái nồi đồng lớn, lủng lẳng đưa khe khẽ trong gió xuân. Mùi mật ong cứ ngào ngạt thơm phức trong nắng vàng như sáp, sánh như mật…

Cáo nhìn quanh, cả khu rừng đầy hoa. Lớp đất như một tấm chăn kẻ ô vuông xinh xinh bởi đủ thứ hoa rơi đầy trên đất. Những dây leo xung quanh cũng duyên dáng với những chấm đỏ xanh, chót vót trên cao những cành lá trĩu nặng hoa. Tiếng vo ve trong những tàn hoa man mát hương ấy.

Cáo tỉnh táo hẳn lại. Hắn quyết tâm phải ăn ngay tổ Ong này cho đỡ cơn thèm khát. Nhưng nó lưỡng lự: “Các loài vật trong rừng này thường nói: Khôn như Cáo”. Vậy mà mình lại hồ đồ. Miếng ăn đã ở trong tầm tay, không khéo lại tuột mất nữa… Ôi mình sẽ được một bữa thỏa thuê, từ nay phải chấm dứt những bữa đực, bữa cái đã qua…” Cáo liếm mép. Nó chui vào một hốc cây và nằm đợi buổi trưa, khi Ong mất cảnh giác thì mình sẽ hành động.

Mặt trời đã đúng ngọ, nóng hầm hập làm cả khu rừng này như say ngủ. Những chuyến bay của Ong cũng thưa thớt dần. Chắc có lẽ Ong đang kéo quân đi xa đến những bông hoa cách đây ngàn dặm.

Cáo nhẹ nhàng níu một dây leo và từ từ, vừa bò vừa vểnh tai nghe ngóng. Gần tới tổ Ong, nó bò chậm lại và thận trọng hơn.

Từ lúc Cáo rượt Thỏ, mấy con Ong trinh sát đã nhìn thấy Cáo. Chúng về báo với Ong Chúa. Và từ lúc ấy mọi nhất cử nhất động của Cáo không thể qua vòng kiểm soát của bầy Ong. Ong Chúa đã tổng báo động, khẩn cấp gọi các con Ong về. Bầy Ong đã chia từng tốp nhỏ bí mật từ các tán lá xanh bay về chuẩn bị.

Ong Chúa phát lệnh cho các cánh quân phục sẵn, chờ mệnh lệnh.

Cáo lại nhích lên, nhích lên…

Nhưng bất ngờ, cùng một lúc, bầy Ong túa ra đen đặc, tiếng của chúng phừng phừng rụng hết không đủ sức để chắn chẻ bầy Ong bám đầy thân Cáo mà đốt… Quân đội Ong cứ tăng dần lên, Cáo chỉ táp được vài chú Ong nhưng lưỡi bị sưng lên bởi những mũi chích… Cáo buông tay rơi bịch xuống mặt đất, gặp phai rễ cây, người Cáo văng tiếp ra va vào một hòn đá. Máu chảy lênh láng, nhưng Cáo vẫn đủ hiểu là phải mau chạy thoát thân. Nó chạy cuống cuồng và khống hiểu sao nó bị nhấc bổng lên và bay như một mũi tên rơi ùm xuống nước. Thì ra Cáo đã húc vào bác Gấu đang đi chơi, bị bác ném ra xa…

Cáo ngoi ngóp bò lên được bờ, cái đuôi vẫn còn buông thõng xuống mặt nước ướt sũng, mình đau ê ẩm nằm hấp hối…

Con Cáo Và Tổ Ong là một thi phẩm xuất sắc minh chứng rõ nhất cho ngòi bút của Hồ Chí Minh. Mượn câu chuyện cáo và tổ ong nhằm kêu gọi mọi người dân hợp sức, hợp lòng theo đuổi các mục tiêu làm cách mạng. Đến nay, bài thơ vẫn còn vẹn nguyên giá trị và được độc giả vô cùng quan tâm. Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết này của chúng tôi! Theo chúng tôi

Bạn đang xem bài viết Con Cáo Đền Ơn / 2023 trên website Anhngucongdong.com. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!