Xem Nhiều 12/2022 #️ Cuộc Đấu Tranh Của Người Nông Dân Trong Truyện Cổ Tích / 2023 # Top 16 Trend | Anhngucongdong.com

Xem Nhiều 12/2022 # Cuộc Đấu Tranh Của Người Nông Dân Trong Truyện Cổ Tích / 2023 # Top 16 Trend

Cập nhật thông tin chi tiết về Cuộc Đấu Tranh Của Người Nông Dân Trong Truyện Cổ Tích / 2023 mới nhất trên website Anhngucongdong.com. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

(Nghiên cứu so sánh Truyện Bác nông dân và con quỷ – Đức và Trí khôn của ta đây – Việt Nam)

Truyện cổ tích nói riêng, văn học dân gian nói chung, là tiếng nói của tập thể nhân dân lao động. Qua các câu truyện cổ tích, những nét văn hóa trong quá khứ của dân tộc được phản chiếu phong phú, sinh động. Đến với truyện cổ tích, ở mỗi lứa tuổi khác nhau, mỗi trình độ tiếp nhận khác nhau, người đọc đều có thể tìm thấy những nét lí thú, những khám phá mới mẻ từ trong các câu truyện xưa cũ, quen thuộc.

Trong các câu truyện cổ tích của các dân tộc trên thế giới, ta đều thấy những kết thúc có hậu, những công thức quen thuộc và giống nhau đến kì lạ. Quen thuộc đến mức chỉ cần đọc đoạn đầu của truyện là ta có thể biết được truyện sẽ kết thúc thế nào. Giống nhau đến mức nhàm chán và dễ nhầm lẫn từ truyện này sang truyện khác. Vậy đâu là sự khác biệt trong những câu truyện rất giống nhau này? Sự khác biệt đó liệu có ý nghĩa gì không?

Đề tài Cuộc đấu tranh của người nông dân trong truyện cổ tích (Nghiên cứu so sánh Truyện Bác nông dân và con quỷ – Đức và Trí khôn của ta đây – Việt Nam) nhằm tìm hiểu những điểm tương đồng và dị biệt trong hai truyện cổ tích giống nhau của hai dân tộc ở cách xa nhau. Từ đó, ta có thể hiểu thêm về những nét văn hóa đặc trưng của hai dân tộc này.

Đã từ lâu, các nhà nghiên cứu dân tộc học, văn hóa học coi truyện cổ tích là kho tư liệu vô giá. Ngành dân tộc học có nhiều công trình nghiên cứu sử dụng truyện cổ tích với tư cách là tư liệu khảo sát như Văn hóa nguyên thủy (E.B.Tylor), Cành vàng (James George Frazer).

Tuy nhiên, hầu như chưa có công trình nghiên cứu nào so sánh cấu trúc, chức năng hai tác phẩm cụ thể.

 Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là Cuộc đấu tranh của người nông dân trong truyện cổ tích (Nghiên cứu so sánh Truyện Bác nông dân và con quỷ – Đức và Trí khôn của ta đây – Việt Nam). 

Với đề tài này, chúng tôi xin giới hạn trong hệ tọa độ sau:

Chủ thể: văn hóa dân tộc

Không gian: Đức và Việt Nam

Thời gian: thời kì truyện cổ tích ra đời

Tư liệu khảo sát của đề tài này giới hạn trong truyện Bác nông dân và con quỷ (Đức) và Trí khôn của ta đây (Việt Nam).

Thông qua đề tài Cuộc đấu tranh của người nông dân trong truyện cổ tích (Nghiên cứu so sánh Truyện Bác nông dân và con quỷ –  Đức và Trí khôn của ta đây – Việt Nam), chúng tôi mong muốn được góp thêm tư liệu, phương pháp tìm hiểu văn hóa dân tộc qua so sánh cấu trúc, chức năng nhân vật trong truyện cổ tích.

Trong công trình này, chúng tôi sử dụng phương pháp nghiên cứu hệ thống, cấu trúc, chức năng. Công trình được tiếp cận theo hướng nghiên cứu văn học – văn hóa nên chúng tôi vận dụng những thành tựu nghiên cứu trong văn học, cụ thể là văn học dân gian.

Bên cạnh đó, để làm rõ sự khác biệt trong văn hóa của hai dân tộc Đức, Việt, chúng tôi sử dụng phương pháp so sánh.

Đề tài này gồm hai chương:

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

Chương 2: BÁC NÔNG DÂN VÀ CON QUỶ và TRÍ KHÔN CỦA TA ĐÂY

Truyện cổ tích, trước hết, là một thể loại văn học dân gian. Đó là sáng tác của tập thể nhân dân lao động, được truyền từ đời này sang đời khác bằng phương thức truyền miệng. Theo định nghĩa của sách giáo khoa Ngữ văn lớp 10 (nâng cao), tập 1, truyện cổ tích là thể loại tự sự bằng văn xuôi, thường kể về số phận của các kiểu nhân vật: người mồ côi, người em, người lao động giỏi, người dũng sĩ, người thông minh, chàng ngốc,… qua đó thể hiện quan niệm đạo đức, lí tưởng và mơ ước của nhân dân về hạnh phúc và công lí xã hội [Bộ giáo dục và Đào tạo  2008 Ngữ văn 10 (nâng cao), tập 1: 26].

Theo Đinh Gia Khánh và Chu Xuân Diên, truyện cổ tích ra đời muộn hơn thần thoại, sử thi dân gian và truyền thuyết. Nếu như thần thoại, sử thi dân gian ra đời từ thời công xã nguyên thủy thì truyện cổ tích phần lớn xuất hiện khi công xã thị tộc tan rã và được thay thế bằng gia đình riêng lẻ, khi xã hội có phân chia giai cấp [Đinh Gia Khánh, Chu Xuân Diên 1977 Lịch sử văn học Việt Nam – Văn học dân gian, tập 2: 87]. Như vậy, các cuộc đấu tranh xã hội được phản ánh trong truyện cổ tích đa số là cuộc đấu tranh giai cấp. Ở đó, lực lượng chính là nông dân, người lao động.

Trong các thể loại tự sự dân gian như thần thoại, sử thi dân gian, truyền thuyết, truyện cười, truyện ngụ ngôn,… truyện cổ tích chiếm tỉ lệ lớn và là bộ phận quan trọng nhất. Theo Đinh Gia Khánh và Chu Xuân Diên, truyện cổ tích phản ánh đời sống nhân dân, đồng thời phản ánh thế giới quan, nhân sinh quan của nhân dân. Truyện cổ tích phản ánh hiện thực, đồng thời phản ánh nguyện vọng cải tạo hiện thực ấy. Truyện cổ tích tố cáo những sự bất công của chế độ phong kiến, đồng thời cổ vũ nhân dân đấu tranh cho một xã hội công bằng và nhân đạo hơn [Đinh Gia Khánh, Chu Xuân Diên 1977 Lịch sử văn học Việt Nam – Văn học dân gian, tập 2: 142].

Tìm hiểu kho tàng truyện cổ tích các dân tộc trên thế giới, ta thấy sự quan tâm của mỗi dân tộc đối với các sự vật, hiện tượng, tuy có nhiều nét tương đồng, nhưng không hoàn toàn giống nhau. Bên cạnh đó, mỗi dân tộc đều có cách cảm, cách kể câu chuyện của riêng của mình. Như vậy, tìm hiểu truyện cổ tích, ta không chỉ hiểu được đời sống của nhân dân lao động trong quá khứ mà còn có thể hiểu được những nét văn hóa tinh thần đặc trưng của từng dân tộc ở thời kì xa xưa.

Truyện cổ Grimm là một công trình nghiên cứu và sưu tập truyện cổ dân gian Đức của hai anh em nhà ngôn ngữ học người Đức Jacob và Wilhem Grimm. Đầu tiên, tập truyện cổ dân gian Đức của anh em Grimm được xuất bản dưới tên Truyện kể cho trẻ nhỏ và trong nhà. Chưa bằng lòng với những gì đã làm được, anh em nhà Grimm tiếp tục miệt mài làm việc và đã làm giàu có thêm công trình sưu tầm của mình. Trong lần công bố cuối cùng, tập truyện văn học dân gian Đức của anh em nhà Grimm đã tập hợp được 216 tác phẩm[1].

Năm 2005, UNESCO chính thức công nhận những câu chuyện cổ tích quen thuộc với hầu hết mọi người trên thế giới trong tập truyện của anh em nhà Grimm là di sản văn hoá thế giới.  UNESCO cũng nhận định các câu chuyện cổ Grimm phần lớn chịu ảnh hưởng của nhà văn Pháp Charles Perrault và tập truyện Ngàn lẻ một đêm.[2]

Qua tập truyện của Grimm, ta thấy được khát vọng của nhân dân lao động lao động Đức về cuộc sống ấm no hạnh phúc, về sự công bằng, sự chiến thắng của cái thiện, cái tốt. Điểm đóng góp quan trọng của anh em Grimm trong công trình sưu tập này là họ đã cố gắng giữ nguyên chất dân gian trong từng tác phẩm.

Bác nông dân và con quỷ là một truyện cổ tích rất quen thuộc trong Truyện cổ Grimm. Truyện kể về cuộc đấu tranh của người lao động chống lại các thế lực xấu. Trong truyện, đại diện cho người lao động là nhân vật bác nông dân và nhân vật con quỷ lùn đen sì đại diện cho thế lực xấu xa. Bằng trí tuệ và cách ứng xử linh hoạt, cuối cùng bác nông dân đã chiến thắng con quỷ lùn và  có thêm nhiều của cải.

Truyện cổ tích Việt Nam được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, từ vùng này sang vùng khác chủ yếu bằng phương thức truyền miệng. Trong quá trình truyền khẩu qua không gian và thời gian như vậy, một truyện có nhiều dị bản, nhiều cách kể khác nhau. Ở các dị bản, có những  tình tiết mới được bổ sung, có những tình tiết được lược bỏ bớt. Quá trình bổ sung và lược bớt như vậy thể hiện cách cảm, cách nghĩ của dân tộc trong những thời đại nhất định. Nguồn gốc chính của truyện cổ tích Việt Nam là cuộc sống xã hội Việt Nam ngày xưa [Đinh Gia Khánh, Chu Xuân Diên 1977 Lịch sử văn học Việt Nam – Văn học dân gian, tập 2: 98].

Truyện cổ tích Việt Nam được Nguyễn Đổng Chi sưu tầm và tập hợp trong công trình Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam. Công trình này tập hợp gần 150 truyện cổ tích của dân tộc Kinh (Việt Nam)[3]. Truyện dân gian Việt Nam có nhiều dị bản nên việc tập hợp, cố định hóa chúng là một điều không đơn giản. Trong công trình sưu tập của mình, Nguyễn Đổng Chi đã chọn lọc và đưa vào những bản kể phổ biến, quen thuộc trong dân gian. Chính vì thế, nhiều nhà nghiên cứu văn học dân gian đã dựa vào Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam của Nguyễn Đổng Chi để làm tài liệu khảo sát cho công trình khoa học của mình.

Trí khôn của ta đây là một truyện có dung lượng nhỏ, cốt truyện đơn giản, được lưu truyền phổ biến, rộng rãi.Truyện kể về cuộc đấu tranh của người lao động chống lại thế lực xấu trong xã hội. Trong truyện, đại diện cho người lao động là nhân vật người nông dân và nhân vật Cọp đại diện cho thế lực xấu xa. Bằng trí tuệ của mình, người nông dân đã khiến Cọp sợ hãi, chạy trốn vào rừng sâu. Truyện được kể dưới hình thức giải thích đặc điểm đặc biệt của các con vật (răng hàm trên của con trâu và bộ lông vằn của con cọp).

Cả truyện Bác nông dân và con quỷ và Trí khôn của ta đây đều kể về cuộc đấu tranh của người nông dân chống lại các thế lực xấu trong xã hội. Tuy ở trong trong hai không gian xa cách nhau và hoàn toàn không có sự giao lưu văn hóa trong quá khứ nhưng truyện Bác nông dân và con quỷ và Trí khôn của ta đây có nhiều chi tiết giống nhau đến kì lạ. Trong cuộc đấu tranh chống lại các thế lực thù địch, người nông dân của cả hai dân tộc đều thắng kẻ mạnh hơn mình. Họ thắng đối phương chính bằng trí thông minh của bản thân. Với chiến thắng đó, những người nông dân khôn ngoan đã khiến kẻ thù không bao giờ còn dám trở lại quấy phá họ.

Kết thúc cả hai câu chuyện, chiến thắng thuộc về người nông dân. Đó là sự chiến thắng của người lao động, của cái thiện. Truyện là những khúc ca ca ngợi vẻ đẹp, sức mạnh trí tuệ của nhân dân lao động và bộc lộ ước mơ của dân gian về công bằng xã hội, cái thiện sẽ chiến thắng cái ác, cái xấu.

Truyện cổ tích thường có dung lượng ngắn, ít nhân vật. Truyện Bác nông dân và con quỷ có hai nhân vật, gồm người nông dân và con quỷ. Truyện Trí khôn của ta đây nhiều hơn một chút, có ba nhân vật, gồm anh nông dân, Trâu và Cọp. Tất cả các nhân vật trong hai truyện đều không có tên riêng. Các nhân vật đó chỉ được gọi tên một cách khái quát, mang tính đại diện. Đây là chính là đặc trưng của thể loại truyện cổ tích. Trong truyện cổ tích cũng như trong mọi sáng tác dân gian, người ta thường miêu tả những hạng người nói chung, mà không chú ý miêu tả những con người nói riêng [Đinh Gia Khánh, Chu Xuân Diên 1977 Lịch sử văn học Việt Nam – Văn học dân gian,  tập 2: 153].

Cũng như các thể loại tự sự dân gian khác, cả truyện Bác nông dân và con quỷ và Trí khôn của ta đây đều có hai tuyến nhân vật đối lập với nhau. Tuyến thứ nhất là nhân vật chính trong câu chuyện. Đó là những người nông dân cần cù lao động, đại diện cho cái thiện. Tuyến thứ hai là những nhân vật phản diện (con quỷ, Cọp), tấn công tuyến nhân vật thứ nhất. Nhân vật tuyến thứ hai tượng trưng cho cái ác, theo quan niệm dân gian. Như vậy, cuộc đấu tranh trong cả hai truyện Bác nông dân và con quỷ và Trí khôn của ta đây là cuộc đấu tranh giữa người lao động và các thế lực thù địch, là cuộc chiến giữa thiện và ác.

Ngoài hai tuyến nhân vật trung tâm, trong truyện Trí khôn của ta đây còn có nhân vật Trâu. Trong cuộc chiến đấu giữa hai tuyến nhân vật thiện – ác của câu chuyện, Trâu gần như không có vai trò gì. Vì thế, tôi xếp nhân vật con trâu vào vị trí trung gian, là nhân vật phụ của tác phẩm.

Lửa là một khám phá quan trọng của loài người. Trong nhiều câu chuyện thần thoại thuở sơ khai, lửa và thần Lửa đóng vai trò trung tâm, có sức mạnh huyền bí, vạn năng. Đến những giai đoạn phát triển sau của xã hội loài người, trong truyện cổ tích, biểu tượng lửa đã có phần mờ nhạt, nhường vị trí trung tâm truyện cho cuộc đấu tranh giữa con người và con người. Trong cả hai câu chuyện cổ tích chúng ta đang khảo sát đều có sự hiện diện của lửa. Đó là những chi tiết rất nhỏ, hầu như không ảnh hưởng đến cốt truyện và diễn tiến câu chuyện. Tuy nhiên, từ biểu tượng lửa được miêu tả trong hai tác phẩm, ta có thể thấy nhiều sự khác biệt trong cảm thức của hai dân tộc.

Trong Bác nông dân và con quỷ, khi đang sửa soạn về nhà, bác nông dân nhìn thấy con quỷ đang ngồi trên đống than hồng. Bác hỏi mày ngồi trên đống của đấy à. Đáp lại lời bác nông dân, con quỷ khẳng định Đúng rồi, ngồi trên đống của, chú mày suốt đời chưa thấy nhiều vàng bạc đến thế đâu! Như vậy, trong câu truyện của người Đức, ngọn lửa được tạo nên từ than. Và lửa đồng nghĩa với của cải, rất nhiều của cải.

Đến Trí khôn của ta đây, lửa xuất hiện trong tình huống hoàn toàn khác. Sau khi lừa trói được Cọp vào một gốc cây, người nông dân lấy rơm chất chung quanh Cọp, châm lửa đốt. Từ đấy trở đi, trên mình mỗi con cọp được sinh ra đều có những vằn đen dài, vốn là dấu tích những vết cháy. Đối với dân tộc Việt, rơm là vật liệu quen thuộc để duy trì ngọn lửa. Người Việt không đề cập đến giá trị của lửa như người Đức – của cải – mà đề cập đến sức mạnh của lửa. Với sức mạnh to lớn, ngọn lửa đã in dấu vết của mình trên bộ lông tất cả các cọp ra đời sau đó.

Từ đó, ta thấy nhận sự khác biệt rất lớn trong nhận thức về lửa của mỗi dân tộc. Người Đức đánh giá lửa qua giá trị kinh tế (của cải) mà lửa mang lại cho con người. Lửa được sinh từ than, và người Đức xem đó là một tiền đề vật chất trong quá trình tạo ra của cải vật chất. Đó là cách nhìn mang tính khách quan, thực tiễn. Qua Bác nông dân và con quỷ, ta thấy từ thời xa xưa – thời đại của các câu chuyện cổ tích – người Đức đã đặt nhiều sự quan tâm vào tài sản. Với người Việt, lửa giúp diệt trừ cái xấu, cái ác và vẫn mang một sức mạnh siêu nhiên, thần thánh. Lửa trong câu chuyện của người Việt vẫn mang nặng ý nghĩa tâm linh, trừu tượng, khái quát.

Truyện của anh em Grimm kể rằng khi nhìn thấy một đống than hồng trên mảnh ruộng của mình, người nông dân lấy làm lạ đến gần. Nhìn thấy con quỷ ngồi trên đống lửa, người nông dân hỏi và khẳng định quyền sở hữu của mình Của cải trên đất của ta là thuộc về ta. Như vậy, hướng tấn công trực tiếp được phát ra từ người nông dân. Nói cách khác, trong cuộc chiến với kẻ xấu, người nông dân giữ vai trò chủ động. Mục đích của cuộc chiến, ngay từ đầu, là xác định quyền sở hữu đối với của cải, tài sản.

Trong Trí khôn của ta đây, dân tộc Việt kể rằng Cọp, vì tò mò muốn biết trí khôn là gì, đã thong thả bước lại chỗ anh nông dân và hỏi: Trí khôn của anh đâu, cho tôi xem một tí có được không? Tới đây, ta thấy có sự khác biệt cơ bản trong cách kể của người Đức và người Việt. Người nông dân trong truyện cổ tích Việt Nam ở vào thế bị động khi Cọp đến gần. Họ là đối tượng bị tấn công. Cọp tấn công vì tò mò và muốn tìm hiểu trí khôn của con người là gì mà có thể sai khiến được con vật to lớn, khỏe mạnh như Trâu. Theo nghĩa hiển ngôn, ta thấy mục đích này là vì tò mò. Đó là một mục đích không dẫn đến một hiệu quả vật chất nào. Tấn công để biết – người Việt đặt tiêu cự quan tâm của mình vào tri thức, vào việc mở mang kiến thức cuộc sống, xã hội. Trong hành động tấn công của Cọp, ta thấy một tiền đề đã được xác định: người nông dân có trí khôn vượt trội, khiến các loài khác, hoặc phải khuất phục, hoặc phải nể phục. Sự khác biệt trong hướng tấn công và mục đích tấn công trong hai truyện cổ tích cho ta thấy được vị thế xã hội thấp kém của người nông dân Việt, họ phải chịu sự đe dọa của các thế lực xấu trong xã hội. Tuy thế, họ không hề nao núng, sợ hãi, vì họ đã có một vũ khí quan trọng, mạnh mẽ – trí khôn. Và họ tự hào về điều đó.

Cuộc chiến giữa người nông dân và con quỷ trong truyện cổ tích Đức trải qua hai vòng đấu trí. Như vậy, so với Trí khôn của ta đây, cuộc chiến đấu của người nông dân trong Bác nông dân và con quỷ có phần gay cấn, quyết liệt hơn.

Ở vòng đầu tiên, người nông dân chủ động đưa yêu cầu Để sau này chia nhau khỏi lôi thôi, mày sẽ lấy cái gì mọc ở trên mặt đất, tao sẽ lấy cái gì mọc ở dưới. Thua đau ở vòng một, đến vòng hai, con quỷ giành quyền đưa ra quy tắc của cuộc đấu Cái gì mọc trên mặt đất thì chú mày lấy, còn ta sẽ lấy cái gì mọc ở dưới. Ta thấy cả hai vòng đấu đều có quy tắc ngắn gọn nhưng hết sức rõ ràng, cụ thể. Và cả hai bên tham gia cuộc chiến đều nghiêm túc tuân thủ quy tắc này. Thời gian của cuộc chiến được xác định chính xác (một vụ mùa). Vòng thứ nhất bắt đầu khi người nông dân trồng củ cải và kết thúc khi củ cải được thu hoạch. Tương tự như vậy, vòng hai được đánh dấu bằng vụ trồng lúa.

Trong Trí khôn của ta đây, không có một quy tắc hay gợi ý về quy tắc nào được đưa ra. Thời gian xác định cuộc chiến cũng không được thể hiện rõ ràng. Bằng chứng là khi người nông dân bảo Cọp đứng vào chỗ gốc cây để anh ta buộc lại thì cuộc chiến đã bắt đầu. Nhưng Cọp không hề hay biết và để yên cho anh nông dân trói mình thật chặt.

Qua những khác biệt đó, ta thấy truyện của người Đức mang lối tư duy phân tích, coi trọng sự cụ thể, chính xác. Truyện của người Việt mang đặc điểm của lối tư duy trừu tượng, khái quát. Đó là sản phẩm của nền văn hóa gốc du mục (Đức) và nền văn hóa gốc nông nghiệp (Việt), theo Trần Ngọc Thêm.

Kết thúc cuộc chiến, người nông dân trong Bác nông dân và con quỷ thu về toàn bộ sản phẩm của hai vụ mùa và của cải của quỷ. Thêm vào đó, bác còn đuổi được con quỷ xuống vực sâu, khiến nó không còn dám bén mảng lại nữa. Còn thắng lợi của người nông dân trong Trí khôn của ta đây là đuổi được Cọp vào rừng và để lại dấu ấn sức mạnh không bao giờ phai nhòa trên bộ lông Cọp.

Kết quả của cuộc chiến là ước mơ chiến thắng cái ác, kẻ xấu sẽ vĩnh viễn bị loại trừ của người lao động cả hai dân tộc. Nhưng kết quả đó lại một lần nữa khắc họa sự khác biệt trong ước mong về cuộc sống của hai dân tộc. Người Đức khát khao thu về trọn vẹn sản phẩm từ công sức lao động của mình, tài sản gia tăng. Đó là mong muốn mang tính kinh tế, cụ thể. Điều này không được đề cập đến trong câu truyện của người Việt. Có lẽ, trong cuộc sống, người Việt còn nhiều điều khác đáng quan tâm hơn hiệu quả kinh tế của công việc và tài sản cá nhân.

Trong truyện Bác nông dân và con quỷ, con quỷ xuất hiện trên mảnh ruộng của người nông dân, ngồi trên đống than – đống của. Con quỷ đó đòi lấy sản phẩm từ vụ mùa của người nông dân. Để thắng được con quỷ, người nông dân đã chọn gieo những loạt cây khác nhau (củ cải, lúa), tùy theo điều kiện đã thỏa thuận trước. Khi chiến thắng con quỷ, người nông dân có được toàn bộ sản phẩm từ công việc đồng áng của mình. Người Pháp cũng kể câu chuyện Bác nông dân và con quỷ với nội dung gần như trùng lắp với câu chuyện của người Đức. Chỉ có hai điểm khác biệt nhỏ trong truyện của người Đức và truyện của người Pháp. Điều khác biệt thứ nhất là trong truyện của người Pháp, cuộc đấu trí giữa người nông dân và con quỷ trải qua ba vòng. Điều khác biệt thứ hai là con quỷ giúp người nông dân có được những vụ mùa bội thu. Soi chiếu những chức năng của nhân vật con quỷ trong cả hai câu chuyện này, ta thấy nhân vật con quỷ đại diện cho những bất lợi về thời tiết mà người nông dân phải đối phó. Trong nghề nông, đối phó với thời tiết bất lợi là việc thường xuyên, liên tục. Trừ thiên tai, những bất lợi thường ngày của thời tiết không thể làm khó người nông dân – những người đã tích lũy nhiều kinh nghiệm trong việc ứng phó này. Có lẽ vì thế mà khi chiến thắng thời tiết, người nông dân Đức thể hiện thái độ bình thản, đầy tự tin Ấy đối với cáo già thì phải cho một vố như thế. Qua cách hình tượng hóa những bất lợi của thiên nhiên thành nhân vật con quỷ lùn – nhỏ bé – ta thấy người nông dân phương Tây rất tự tin vào sức mạnh trí tuệ của bản thân. Đó là những con người nhìn thiên nhiên với tư thế của kẻ trên, lớn hơn, mạnh hơn.

Truyện Bác nông dân và con quỷ (Đức) và Trí khôn của ta đây (Việt Nam) là hai câu truyện có nội dung, kết cấu tương đồng. Nhưng đó là những tác phẩm được sinh ra từ hai “nguồn phát” hoàn toàn khác nhau. Sự giống nhau giữa hai câu chuyện cho ta thấy tất cả mọi người trên thế giới đều có chung một niềm tin, một mơ ước. Qua phân tích những yếu tố ẩn của truyện (chức năng, hệ thống cấu trúc), ta thấy sự khác biệt trong nhận thức về bản thân, về quá trình lao động, về thế giới xung quanh của người nông dân Đức và Việt. Truyện Bác nông dân và con quỷ của người Đức phản ánh sự đấu tranh của giữa người lao động và thiên nhiên. Truyện Trí khôn của ta đây của người Việt lại là cuộc đấu tranh giữa người lao động chống lại giai cấp thống trị trong xã hội đương thời.

[1] http://thuvien24.com/thu-vien-truyen/truyen-co-tich-thieu-nhi/818-truyen-co-grim-anh-em-nha-grim.html

[2] http://vietbao.vn/Van-hoa/Truyen-co-Grim-duoc-cong-nhan-la-di-san-the-gioi/70015570/181/

[3] Số lượng thống kê dựa vào Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, 5 tập . – nhà xuất bản Trẻ tái bản lần 2, 2010

Truyện Cổ Tích Bác Nông Dân Và Con Quỷ / 2023

Xưa có một bác nông dân khôn ngoan mưu trí, mẹo vặt của bác thì không sao kể hết được. Lý thú nhất là chuyện bác ta có lần lừa được cả Quỷ.

Một hôm, trời sẩm tối, bác cày ruộng xong, đang sửa soạn về nhà thì thấy ở trên mảnh ruộng của mình có một đống than hồng. Bác lấy làm lạ đến gần thì thấy một con quỷ nhỏ đen sì ngồi trên lửa. Bác bảo: “Mày ngồi trên đống của đấy à?”

Quỷ đáp: “Đúng rồi, ngồi trên đống của, chú mày suốt đời chưa thấy nhiều vàng bạc đến thế đâu!”

Bác nông dân nói: “Của cải trên đất của ta là thuộc về ta.”

Quỷ đáp: “Ừ, nó thuộc về chú mày, nếu chú mày làm ruộng hai vụ, hoa màu được bao nhiêu chú mày chịu chia cho ta một nửa. Tiền thì ta có khối, ta chỉ thèm có ít hoa màu thôi.”

Bác nông dân nhận lời bảo: “Để sau này chia nhau khỏi lôi thôi, mày sẽ lấy cái gì mọc ở trên mặt đất, tao sẽ lấy cái gì mọc ở dưới đất.”

Quỷ đồng ý. Bác nông dân đa mưu trồng củ cải.

Đến mùa thu hoạch củ cải, Quỷ hiện lên để lấy phần hoa lợi của mình thì chỉ được lá úa vàng, còn bác nông dân thì được toàn củ cải. Bác nông dân thích chí lắm.

Quỷ bảo: “Thôi được, chú mày đã lừa được ta một chuyến, lần sau thì đừng có hòng. Cái gì mọc ở trên mặt đất thì chú mày lấy, còn ta sẽ lấy cái gì mọc ở dưới đất.”

Bác nông dân đáp: “Thế cũng được.”

Đến mùa, bác không trồng củ cải nữa mà gieo lúa. Lúa chín, bác ra đồng cắt lúa gần sát đất. Quỷ đến thấy chỉ còn gốc rạ, tức quá bỏ đi.”

Bác nông dân lẩm bẩm: “Ấy, đối với kẻ ác thì phải trừng trị cho nó một bài học.”

Rồi bác vui mừng đi lấy của trên ruộng nhà mình.

Chùm Thơ Viết Về Nỗi Lòng Của Người Nông Dân / 2023

Bài Thơ: Nỗi Lòng Người Nông Dân

Tác giả: Dao Huỳnh

Bao người hiểu được cái nghề nông

Cực khổ quanh năm chốn ruộng đồng

Sáng thuốc chiều phân ê ẫm cẳng

Be bờ đấp đập…rã rời hông.

Êm mùa chú bác lòng vui vẻ

Thất vụ bà con nợ chất chồng

Cứ mãi rầu lo…hằng nét mặt

Bao người hiểu được cái nghề nông

Bài Thơ: Đời Người Nông Dân

Tác giả: Thiên Gia Bảo

Đến khi đắt đỏ lại lo mất mùa

Quanh năm dãi nắng dầm mưa giữa trời…

Ra đồng cho kịp vụ thời thâm canh

Nuôi con ăn học trưởng thành khôn ngoan…

Để mùa bão lũ kinh hoàng khỏi lo

Hàng trăm thứ việc nhỏ to

Đều trông chờ cả vào kho ruộng vườn…

Thu nhập chỉ có một nguồn

Mà chi tiêu cả chặng đường bao la

Nhọc nhằn không quản nhưng mà

Cả đời chắt cóp được là bao nhiêu…!

Nông dân tiền mấy khi nhiều

Vài ba trăm triệu là điều trong mơ

Của chìm của nổi chỉ là…áo nâu.

Bài Thơ: Nông Dân Mần Cỏ

Tác giả: Minh Thiên

Sáng nay vát cuốc ra vườn

Cầm dao phát cỏ đọng sương ướt mềm

Bò trên cổ áo, ôi ….! mèn đéc ơi….

Ngứa quá rùng mình mấy hơi

Ớn lạnh xương sống, ghê nơi thế nào …!

Là nông dân, phải chiệu mần

Trong góc vườn vắng, trồng cây phá rừng

Mần năm, mần tháng không ngừng

Được cơm dưa mắm là mừng lắm nhen

Ra chợ buổi sáng cafe đen, điếu mèo.

Bài Thơ: Nông Dân Chế Tạo Xe Bọc Thép

Tác giả: Nam Nguyễn

Nông dân chế tạo quả là tài

Tiến kỹ nhiều anh nói rất hay

Sáng chế thì gần như chẳng có

Vậy mà bằng giấy lại chiếm đầy.

Khuyến khích nông dân chế tạo đi

Có anh chẳng biết một tí gì

Mày mò học hỏi vài năm chẳng

Chế tạo thành công quả rất lì.

Năng lực có người hay rất tuyệt

Là nhà sáng chế chứ chẳng chơi

Hơn nhiều sản phẩm nhà khoa học

Đỡ khổ cho dân “cuốc” một đời.

Máy móc thay người đỡ tốn công

Mấy anh học thuật – nên xuống đồng

Chứ học không hành cũng như không

Bài Thơ: Giúp Gia Đình

Tác giả: Cẩm Chi Châu

Sáng nay em vẫn ra đồng gieo cây

Khói chiều xa tưởng áng mây xuân về

Em về giúp mẹ chẳng chê nhà nghèo

Về nhà thái chuối băm bèo

Gánh phân bỏ ruộng chăm heo chăm gà

Ruộng nương cày cuốc thật là vui vui

Hương rừng phảng phất thơm mùi quê hương

Quê hương thấm đượm tình thương quê nhà

Thêm công bớt việc mới là con ngoan

Bài Thơ: Mùa Này Bội Thu

Tác giả: Phạm Quyết

Xanh xanh bãi cò bay thẳng cánh

Lúa trên đồng nặng gánh người dân

Cho ra hạt gạo trắng ngần

Như dòng sữa mẹ nuôi dần lớn khôn.

Mùa này gặt nghe đồn được vụ

Để đêm về giấc ngủ bình an

Nhà nông cơm trắng canh tràn

Nụ cười hớn hở lúa vàng bội thu.

Từ lúc cấy thầy u khó nhọc

Thầy đi cày u cuốc ruộng phơi

Từng hạt cơm trắng mồ hôi sức người.

Một hạt gạo cho đời sức sống

Người dân nghèo năng động cần lao

Lúa thì vàng óng đầy bao khắp nhà..

BÀI THƠ: CHUYỆN NGƯỜI NÔNG DÂN

Tác giả: Nguyễn Thành Công

Vườn rau, ao cá, sương rơi cánh đồng

Giàu sang phú quý đâu mong

Ruộng sâu chiêm trũng quen lòng bàn chân

Một đời lam lũ, chuyên cần

Vạn phần vất vả vẫn thân phận nghèo

Hóa rồng…mơ ước đẳng đeo

Vũ môn cá chép vượt đèo nhọc thân

Nông dân…vẫn mãi…nông dân

Cho dù cố gắng đứng gần…xe sang

Nông dân…khổ nỗi…vẫn hoàn…nông dân.

BÀI THƠ: TỚ LÀ CON NHÀ NÔNG

Tác giả: Chưa rõ

Tớ đây vốn cảnh nhà nông

Tự hào đằng khác chứ không vấn đề

Bố tớ sống ở nhà quê

Tính tình chất phát tràn trề tin yêu

Mẹ tớ sớm sớm chiều chiều

Thân cò lặn lội chở nhiều yêu thương

Chăm lo cho tớ đến trường

Cũng từ sào luá đậu tương được mùa

Sinh từ gốc rạ nắng mưa

Nhà nông vất vả nhưng thừa tình thương.

Bài Thơ Nông Dân Của Nguyễn Sĩ Đại / 2023

Có người nói nông dân không tư tưởng / Nông dân làm cản trở bánh xe lăn /Tôi đã thấy nông dân suốt một đời làm lụng / Nuôi cái ăn chung trên mảnh đất khô cằn.

NÔNG DÂN

                           Nguyễn Sĩ Đại

Có người nói nông dân không tư tưởng

Nông dân làm cản trở bánh xe lăn

Tôi đã thấy nông dân suốt một đời làm lụng

Nuôi cái ăn chung trên mảnh đất khô cằn.

Tôi đã thấy trên chiến trường ngã xuống

Những nông dân áo lính, máu tươi ròng

Chết tưới đất, sống ngày cày xới đất

Không bổng lộc nào theo đến luỹ tre xanh.

Tôi đã thấy những xiềng xích phong kiến

Cái trói tay của công hữu màu mè

Mấy chục năm kéo người xa ruộng đất

Mấy chục năm ròng cái đói vẫn ghê ghê.

Nghèo chữ quá nên trọng người hay chữ

Bóp bụng nuôi con thành ông trạng , ông nghè

Sáu mươi tuổi, mẹ còn cấy hái

Ông trạng áo dài, ông trạng sống li quê!

Dẫu năm khó, không quên ngày giỗ chạp

Nhớ người xưa, con cháu quây quần

Vâng, có thể nông dân nhiều hủ tục

Nhưng không yêu được họ hàng, yêu chi nổi nhân dân!

Tôi đã thấy tằng Bờm và mẹ Đốp

Còn sống chung với Bá Kiến, Chí Phèo

Con gà mất, chửi ba ngày quyết liệt

Con gái gả chồng, cả xóm có trầu vui.

Tôi đã thấy đổ mồ hôi, sôi nước mắt

Từ hạt lúa gieo mầm đến cấy hái phơi phong

Dăm bảy tạ vài trăm nghìn một vụ

Bữa tiệc xoàng của mấy “sếp” là xong!

 Có miếng ngon, nông dân dành đãi khách

 Thờ Phật, thờ Tiên, thờ cả rắn, cả rồng

 Cả tin quá, tin cả dì ghẻ ác

 Sống chết mấy lần, nợ quyết trả bằng xong!

Nông dân sống lặng thầm như đất

Có thể hoang vu, có thể mùa màng

Xin chớ mất, chớ niềm tin sai lạc

Chín phần mười đất nước – nông dân!

                                                             12- 1989

             “Trái tim người lính”- NXB Văn học-1997

Bạn đang xem bài viết Cuộc Đấu Tranh Của Người Nông Dân Trong Truyện Cổ Tích / 2023 trên website Anhngucongdong.com. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!