Xem Nhiều 2/2023 #️ Dấu Ấn Quảng Bình Trong Thơ Lê Thị Mây # Top 9 Trend | Anhngucongdong.com

Xem Nhiều 2/2023 # Dấu Ấn Quảng Bình Trong Thơ Lê Thị Mây # Top 9 Trend

Cập nhật thông tin chi tiết về Dấu Ấn Quảng Bình Trong Thơ Lê Thị Mây mới nhất trên website Anhngucongdong.com. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

(QBĐT) – Nhà thơ Lê Thị Mây quê gốc Quảng Trị nhưng sinh ra, lớn lên tại Bảo Ninh, Đồng Hới, Quảng Bình. Tuổi thơ và một phần tuổi trẻ của bà gắn bó với Quảng Bình.

Bà từng là cán bộ Hội Văn nghệ Quảng Bình, là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1982. Tính đến nay, bà đã xuất bản 8 tập thơ, 3 tập trường ca và 9 tập truyện ngắn, tiểu thuyết. Năm 2017, bà được nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

Đọc thơ Lê Thị Mây, chúng ta thấy dấu ấn Quảng Bình hiện lên rất đậm nét. Nhiều bài, nhiều câu hết sức máu thịt. Trong bài viết này, tôi chỉ dừng lại ở những bài, những câu có địa danh Quảng Bình, để ghi nhận tình cảm của bà với Quảng Bình và giúp bạn đọc hiểu thêm về bà.

Nhớ về kỷ niệm tuổi thơ, Lê Thị Mây viết:

Bỗng li ti cát li ti tỏa ngời Cát vàng rơi, cát vàng rơi Hạt theo hạt chảy mặt trời trên tay

Vâng, có lẽ bắt đầu từ tình cảm “li ti” ấy mà trong bài Tiễn em trai nhập ngũ, nhà thơ khó quên được kỷ niệm chị em thật dễ thương:

Tiễn em trai nhỏ lên đường Chiều ga Đồng Hới nắng nghiêng Chị vui theo sóng thầm thì

Đổi thay bên bờ Nhật Lệ. Ảnh: Tiến Hành

Lê Thị Mây có rất nhiều bài thơ viết về Đồng Hới. Đó là Đồng Hới yên bình, nên thơ, trước chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ:

Đóa hồng nhung vươn nốt nhạc Nhật Lệ ngân dây đàn đất nước mênh mang Tôi đã cất tiếng khóc khi ngậm vào vú mẹ Bàn tay tí teo với được cánh hồng Đó là Đồng Hới dưới bom đạn ác liệt của giặc: Cây dừa đứng bên sông Nhật Lệ Chỉ còn xanh một trái trên cao Bao trái khác bom thù bứt hết Nhựa cây tuôn khói đắng nghẹn ngào Đọc thơ Lê Thị Mây, ta như sống lại những ngày đánh Mỹ: Quân dừng Đồng Hới trưa nay Bữa cơm ăn vội, cỏ may dính người Lá che chưa đủ nắng nôi Quảng Bình

Quảng Bình Quan thời bom pháo trong thơ Lê Thị Mây là thế này đây:

Gió từ sông tràn Quảng Bình Quan Bức tường đổ mất dần dấu vết Máu chảy suốt chiều dài đất nước Một bến đò Mẹ Suốt triệu đàn con

Và cảnh Đồng Hới sau chiếu tranh:

Thành cổ gạch vùi trong cỏ Tôi trở về Nhật Lệ sóng vỗ ướt hai chân Đồng Hới trở mùa gió bấc trào cửa bể Đem mưa về cùng rét mướt mùa đông Xin phố xá hồi sinh lên da thịt Trong ngọn roi bão dữ đói giêng hai

Phải chăng nhờ tình yêu mặn nồng, bỏng cháy với Đồng Hới mà nhà thơ khao khát ngày Đồng Hới đổi đời? Mượn hình ảnh người vẽ tranh Đồng Hới, Lê Thị Mây đã để tim mình ngân rung cùng ngòi bút họa sỹ:

Anh đã đến với phố xưa Đồng Hới Gởi nhịp tim trong nét bút phố chiều Anh đã đến, ngày sum vầy yên ả Sống với ban mai Nhật Lệ sương mù Đồng Hới đấy, những bức tranh Đồng Hới Trái tim anh đập với phố vẹn nguyên

(Với người vẽ tranh Đồng Hới)

Luôn đỏ thắm thủy chung, nhà thơ không bao giờ quên mảnh đất đã góp phần nuôi dưỡng tâm hồn mình, cho mình những câu thơ để đời:

Tình cảm của nhà thơ Lê Thị Mây với Quảng Bình không chỉ sâu nặng với Đồng Hới! Những năm tháng là thanh niên xung phong lăn lộn, sống chết với các cung đường phía Tây Quảng Bình, bà đã lưu vào ký ức những hình ảnh đẹp về con người, tên núi, tên sông nổi tiếng. Ai đồng đội của bà ngày ấy, còn nhớ chăng:

Đỉnh Ba Rền giọng hò xứ Thanh vang dội Xua muỗi rừng trái bồ kết xông hơi Tiếng hát át tiếng bom cõng đường băng đèo Mụ Giạ

Nhà thơ được sống giữa tình đồng chí ấm áp như bếp lửa hồng:

Than hồng đượm nâng niu tình đồng chí

Nắng xuyên qua Cổng Trời ủ lại vừng dư ơng

Trong lửa đạn, tình yêu đến với nhà thơ và các nữ thanh niên xung phong cũng chỉ là giấc mơ:

Ba Rền rừng rậm thác òa xuống thung

Chúng ta không thể quên ơn các chị một thời mặc áo lính chịu đựng bao gian khổ, ác liệt vì sự sống con đường thiêng liêng:

Tấm ngụy trang quàng ấm núi U Bò

Đọc câu thơ Vào Nam đến được phà Gianh/Cầm bằng được gặp tình anh với nàng của Lê Thị Mây, tôi bỗng nhớ câu thơ Tố Hữu: Trường Sơn Đông nắng Tây mưa/Ai chưa đến đó thì chưa hiểu mình. Phà Gianh hay Trường Sơn Đông-Trường Sơn Tây đều gắn với Quảng Bình. Câu thơ của Lê Thị Mây đã đề cao vị thế mảnh đất Quảng Bình thời đó. Trong trường ca Lửa mùa hong áo, Lê Thị Mây còn có nhiều câu thơ ca ngợi những người con gái Quảng Bình dũng cảm, đảm đang.

Đây là chị Luống trong chiến đấu:

Máy bay địch ném bom tọa độ Bến Lũy Thầy chị Luống hy sinh Lồng ngực vỡ trái tim còn đập nhịp

Còn đây là phụ nữ làng Thuận Bài (Ba Đồn) trong lao động:

Con gái làng Thuận chằm nón bài thơ Đong đếm tháng ngày che mưa che nắng

Cảm phục những người lính biên phòng ngày đêm canh giữ từng tấc đất Tổ quốc, quê hương, nhà thơ vinh danh họ là những bông hoa đỏ nơi biên cương:

Mỗi cột mốc lặng lẽ uy nghi Từ ngàn xưa là vị thần công lý Dấu chân người lính Cha Lo

Bằng cách nhìn, cách nghĩ của nhà thơ, trong Với Nguyễn Du về Đồng Hới, Lê Thị Mây lại bổ sung cho Đèo Ngang những câu thơ độc đáo:

Hy vọng nhà thơ Lê Thị Mây sẽ có thêm những bài thơ hay về Quảng Bình!

Dấu Ấn Dân Gian Trong Truyện Thiếu Nhi Của Phan Thị Thanh Nhàn

VHSG- Là một trong những cây bút trưởng thành giai đoạn kháng chiến chống Mĩ cứu nước, Phan Thị Thanh Nhàn không chỉ là người có duyên thầm trong thơ mà còn có duyên kể chuyện, đặc biệt là những câu chuyện dành cho lứa tuổi thiếu nhi. Bà đã ghi dấu trên chặng đường văn học thời kì Đổi mới với những tác phẩm như: Bỏ trốn, Đứa bé mất cha, Xóm đê ngày ấy, Tuổi trăng rằm, Học trò lớp 9.

Một trong những yếu tố tạo nên phong cách riêng của truyện thiếu nhi Phan Thị Thanh Nhàn là sự tiếp biến văn hóa dân gian trong sáng tác của bà. Những chất liệu dân gian được tác giả khai thác, chắt lọc, làm mới để đưa vào sáng tác của mình một cách khéo léo, tạo hiệu ứng tối đa, tác phẩm nhờ đó “sáng” lên lấp lánh, vừa gần gũi mà cũng vừa mới lạ, vừa cách tân hiện đại nhưng cũng vừa dân dã truyền thống.

1. Cuộc sống vốn vô cùng phong phú đa dạng và khả năng kì diệu của văn chương là phản ánh, tái tạo hiện thực cuộc sống bằng ngôn ngữ. Song phạm vi đề tài được phản ánh sẽ giới hạn theo từng khả năng cũng như sự tâm đắc khi lựa chọn của mỗi nhà văn. Nói cách khác là mỗi đề tài trong tác phẩm đều ít nhiều mang dấu ấn phông nền văn hóa của tác giả. Lựa chọn viết cho thiếu nhi, Phan Thị Thanh Nhàn đã để lại dấu ấn trong lòng độc giả bởi những câu chuyện giản dị mà lôi cuốn qua từng biến động của cuộc đời nhân vật trên từng trang sách. Với năm tác phẩm dành cho thiếu nhi, chúng ta không khó để nhận ra hành trình sáng tạo của nhà văn chính là hành trình trở về với cội nguồn văn hóa, văn học dân gian. Hình ảnh những em bé mồ côi chịu thương chịu khó, chăm ngoan và hiếu thuận, những em bé thông minh, những người bà nhân hậu và giàu đức hi sinh… trong những câu chuyện cổ tích, truyện cười mãi là hình ảnh đẹp với bất kì ai và nó thực sự là nguồn cảm hứng, là sự ám ảnh không nguôi đối với những người cầm bút. Viết cho thiếu nhi, Phan Thị Thanh Nhàn cũng xây dựng cho tác phẩm của mình một hệ thống nhân vật trẻ em mang dáng dấp những số phận và tính cách của những nhân vật trẻ em trong cổ tích. Đó là Thi mồ côi mẹ, bố đi lấy vợ khác; là Nụ mất mẹ bởi bom đạn của chiến tranh; là Côi không biết bố mẹ ruột của mình là ai; là Thu, Vương, Hiên, Hoa, Thái, Luân… dù còn cha còn mẹ nhưng cũng chẳng khác gì mồ côi bởi sự tan vỡ của gia đình…; điểm chung của các em là luôn khao khát một mái ấm gia đình, được che chở và yêu thương. Đó còn là những em bé luôn chăm ngoan học giỏi, và dù cuộc đời với những biến cố đã xô đẩy các em vấp ngã thì cuối cùng các em vẫn vươn lên, hướng về những giá trị nhân văn để tự hoàn thiện tâm hồn mình. Những câu chuyện của Phan Thị Thanh Nhàn còn tạo nên sự thú vị cho bạn đọc bởi những tình tiết vui nhộn xoay quanh sự nghịch ngợm, lém lỉnh của các em – những cô bé cậu bé thông minh như trong cổ tích, trong truyện cười dân gian. Là sự dũng cảm của Gái trong Xóm đê ngày ấykhi một mình vật lộn với vợ chồng kẻ gian để lấy lại tài sản cho mẹ bạn. Là sự thông minh, mưu trí của nhóm bạn Nghĩa, Vương, Loan với hành trình tìm cách bảo vệ và giải cứu bạn trong Học trò lớp 9 …

Khi viết về đề tài thiếu nhi, khắc họa những nhân vật với những số phận, những biến cố, trắc trở, và tạo dựng cái kết cho từng tác phẩm, ngoài sự ảnh hưởng từ nền văn hóa, văn học dân gian, phải chăng còn là do những gì mà cuộc đời của bà đã từng nếm trải. Tác giả Phan Thị Thanh Nhàn từng tâm sự: “Tôi đã quan sát, ghi chép và cặm cụi ngồi viết lại những gì tôi cảm nhận, suy tư và xót thương số phận của những trẻ em không may mắn”. Ngoài ra, trong sáng tác của Phan Thị Thanh Nhàn, những phong tục, tập quán dân gian hiện lên sinh động, chân thực. Trong Xóm đê ngày ấy, tác giả đặc biệt tỉ mỉ tả cảnh hầu đồng tại nhà của bà đồng Toàn: “Trên chiếc chiếu hoa trải dưới chân điện thờ, bà đồng Toàn chân đi giày vải thêu hoa, tay cầm quạt lụa, nhún nhảy hết sang phải lại sang trái ra bộ đang chèo đò”. Hay phong tục tang ma cũng được nhắc đến trong Bỏ trốn khi mẹ và bà cái Thi mất: “Mùi hương nến ảm đạm. Trong nhà có bàn thờ, hình mẹ nó treo ở trên, xung quanh mờ mịt khói nhang cùng hoa quả”.

2. Phan Thị Thanh Nhàn khéo léo xây dựng những hình tượng nhân vật có những phẩm chất tốt đẹp là kết tinh những giá trị tâm hồn người Việt. Đó là bà ngoại của cái Thi trong Bỏ trốn, khiến chúng ta liên tưởng đến người bà trong truyện cổ tích Bà cháu, là hiện thân của sự bao dung, nhân hậu, giàu lòng vị tha. Bà chắt chiu, yêu thương và hết mực lo lắng cho đứa cháu côi cút. Đến lúc sắp lìa đời, nỗi bận tâm duy nhất của bà vẫn là đứa cháu bé bỏng gặp nhiều bất hạnh. Bà của Hiên trong Đứa bé mất cha cũng thế, ở tuổi xế chiều, trước sự tan vỡ gia đình của con trai, điều bà lo lắng chính là đứa cháu trai đang phải đối mặt với cú sốc quá lớn. Bà của Nụ trong Tuổi trăng rằm dù chỉ được nhắc đến với vài câu văn ít ỏi trong toàn bộ tác phẩm nhưng vẫn có thể làm nhói lòng người đọc bởi những dằn vặt về nỗi đau mất cháu đã nhiều năm. Dường như trong những trang viết của Phan Thị Thanh Nhàn, hình ảnh người bà là hiện thân của những người bà trong cổ tích bước ra để yêu thương những đứa cháu của mình cho đến hết cuộc đời.

Trong Học trò lớp 9, bố của Nghĩa là người cha hết mực thương con (“Con tôi không được bình thường. Nên tôi thương nó hơn thương chính mình”) và cũng rất yêu vợ (“Vợ tôi phải cái nói nhiều. Nhưng mà vẫn cứ… đáng yêu như thường”). Mẹ của Nghĩa là người đàn bà yêu chồng yêu con, dù nghèo nhưng giàu lòng tự trọng (“Bà dù nghèo nhưng quyết không tiêu tiền của người khác”). Bố mẹ Nghĩa như là một minh chứng cho những câu tục ngữ “Giấy rách phải giữ lấy lề”, “Đói cho sạch rách cho thơm”, như là kết tinh giá trị tốt đẹp của tâm hồn Việt. Chính những giá trị ấy quyện vào trang viết của Phan Thị Thanh Nhàn, một lần nữa tỏa sáng và có sức cảm hóa mạnh mẽ, vì thế mà khi đọc truyện của bà, người đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi không có cảm giác mình bị “dạy dỗ” về bài học làm người, về đạo lí tốt đẹp của dân tộc một cách cứng nhắc, giáo điều. Người đọc như được hóa thân vào nhân vật để tự cảm, tự thấm những giá trị nhân văn ấy nhằm dần hoàn thiện nhân cách.

3. Khảo sát những trang viết của Phan Thị Thanh Nhàn dành cho thiếu nhi, kết quả đáng ngạc nhiên là những chất liệu dân gian với những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ, ca dao, dân ca, vè, câu đố… được tác giả lồng vào trong tác phẩm của mình một cách vừa vặn, phát huy hiệu ứng thẩm mĩ của nó, làm tăng giá trị nghệ thuật của tác phẩm. Có những câu tục ngữ, những thành ngữ được sử dụng nguyên văn như “Con gái cái bòn”, “Giặc bên Ngô không bằng bà cô bên chồng”, “Đói ăn vụng túng làm càn” (Bỏ trốn); “Con gà tốt mã vì lông”, “Nhường cơm sẻ áo”, “Nem công chả phượng” (Xóm đê ngày ấy). Có những câu ca dao, bài vè được lồng vào truyện như trong các tác phẩm Bỏ trốn, Xóm đê ngày ấy và Đứa bé mất cha. Câu đố và cách chơi chữ, vận dụng ca dao cũng xuất hiện trong tác phẩm của Phan Thị Thanh Nhàn khá nhiều: ” Qua cửa sổ/ Đến cửa sắt/ Phơi chiếc tã/ Mãi không khô/ Là cái gì?”(Bỏ trốn); ” Mặt Đường bẩn quá Đường ơi!”(Tuổi trăng rằm). Phan Thị Thanh Nhàn sử dụng chất liệu dân gian phù hợp với hoàn cảnh, tính cách của nhân vật. Ví như bà cái Thi bảo: “Đói ăn vụng túng làm càn”, câu nói đó phải là của một người bà giàu lòng bao dung và trải đời. Và những câu như “Con gái cái bòn”, “Giặc bên Ngô không bằng bà cô bên chồng” cứ phải đặt vào miệng người chị dâu ích kỉ luôn khắc nghiệt với em chồng thì mới phát huy hết sức nặng của nó. Tương tự, những câu đố, câu vè, những câu thơ mang âm hưởng đồng dao và cách chơi chữ lại phù hợp với lứa tuổi hiếu động thích khám phá thế giới. Chính vì chất liệu dân gian được sử dụng với dung lượng vừa phải đan xen vào tình tiết cốt truyện một cách hợp lí, đúng hoàn cảnh, đúng đối tượng như thế nên đã phát huy giá trị của nó trong việc góp phần khắc họa tính cách tâm hồn nhân vật. Giọng điệu tác phẩm vì thế cũng gần gũi với lời ăn tiếng nói thường ngày, không tạo cảm giác xa lạ, hàn lâm đối với lứa tuổi thiếu nhi. Những bài học nhân sinh từ tác phẩm nhờ thế mà thấm dần vào tâm hồn trẻ thơ một cách tự nhiên, không gượng ép.

***

MỘC MIÊN

Có thể nói, đưa chất liệu dân gian vào những trang viết dành cho thiếu nhi là cách để Phan Thị Thanh Nhàn góp phần đưa bạn đọc nhỏ tuổi trở về với cội nguồn những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc. Dấu ấn dân gian trong truyện thiếu nhi của bà tạo nên thế giới nghệ thuật mang điệu hồn dân tộc, làm nên bản sắc riêng cho mảng đề tài truyện viết cho thiếu nhi của bà. Năm tác phẩm dành cho thiếu nhi, con số chưa nhiều lắm nhưng cũng đủ để ghi dấu cho một phong cách với những trang văn chân thực, trong sáng, nhân văn và mang đậm phong vị dân gian của Phan Thị Thanh Nhàn.

Có Một Quảng Bình Rất Thơ

Có một Quảng Bình rất thơ

Bãi biển đẹp và nên thơ vô cùng

Nhắc đến Quảng Bình, hẳn chúng ta đều đã quá quen thuộc với những địa danh như động Phong Nha – Kẻ Bàng, bãi biển Nhật Lệ, động Sơn Đòong… Tuy nhiên, thời gian gần đây, Quảng Bình lại trở thành một điểm đến rất hấp dẫn, đặc biệt đối với các bạn trẻ đam mê khám phá. Với khung cảnh hoang sơ và vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, đặc biệt là sau khi đoàn làm phim King Kong dựng phim trường ở đây, đã khiến cho Quảng Bình trở thành một điểm đến “must-go” của rất nhiều du khách không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới.

Và nếu bạn đã từng nghe qua những cái tên như hang Chuột, hồ Yên Phú, hay thung lũng Chà Nòi – nơi đã quay hình bộ phim King Kong – thì xin hãy ghi vào sổ tay thêm địa danh sau đây – một nơi vô cùng mới, rất hoang sơ với cảnh đẹp nghẹt thở, nước xanh trong vắt chẳng kém Cửu Trại Câu hay bất cứ một địa danh du lịch lừng danh thế giới nào đó. Đó chính là động Thiên Đường, suối nước Moọc và hang Tối.

Khung cảnh động Thiên Đường

Được mệnh danh là “hoàng cung trong lòng đất”, động Thiên Đường (thuộc huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bỉnh) là một trong những kỳ quan tráng lệ và huyền ảo bậc nhất thế giới. Động Thiên đường nằm ở km 16 (cách rìa nhánh tây đường Hồ Chí Minh gần 4 km) , nằm trong lòng một quần thể núi đá vôi ở độ cao 191m, bao quanh là khu rừng nguyên sinh thuộc Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng

Bước vào trong động, mọi người sẽ được thỏa chí tưởng tượng trước vô vàn thạch nhũ có nhiều hình thù khác nhau mà những người “khai phá” đã dùng những ngôn ngữ mỹ miều để đặt tên.Nào Cung Thạch Hoa Viên với khối thạch nhũ như tượng đức mẹ đồng trinh tay bế hài đồng; nào Cung Giao Trì là nơi Ngọc Hoàng bàn việc nước với các cận thần, xung quanh là tượng kỳ lân, chim phượng hoàng..

 Rất đẹp phải không nào?

Suối nước Moọc nằm trên đường 20 Quyết Thắng, thuộc nhánh Tây của đường Hồ Chí Minh, cách Phong Nha khoảng 10km về hướng Tây Bắc. Từ thành phố Ðồng Hới tỉnh Quảng Bình, đi theo nhánh đông đường Hồ Chí Minh về phía bắc khoảng 60km, bạn sẽ gặp ngã ba Khe Gát. Rẽ tiếp theo nhánh tây, đi thêm khoảng 5km, du khách sẽ đến với suối Nước Moọc. Giữa thung lũng của những dãy núi đá vôi, dọc theo bờ sông Chày, suối nước Moọc hiện ra như một nơi hoang dã trong một chương trình thám hiểm nào đó của Discovery. Tại đây, bạn tha hồ trải nghiệm hàng loạt những điều lý thú trên sông hoặc chỉ ngồi không, ăn uống và ngắm cảnh thôi cũng tuyệt vời lắm rồi.  Bao từ ngữ hoa mỹ nhất có lẽ cũng không đủ để diễn tả được vẻ đẹp hư ảo của vùng đất này.

Bên cạnh đó Hang Tối cũng là một địa danh nổi tiếng của Quảng Bình, đặc biệt là với những ai đam mê thám hiểm những vùng đất mới và không ngại trèo đèo lội suối gian nan cực khổ. Cái tên Hang Tối có nghĩa là “Ánh sáng tối trong hang” vô cùng đậm đặc, khiến người ta có cảm tưởng có thể chạm tay vào được. Đi thuyền dọc sông Chày khoảng 5km, bạn sẽ đến được nơi có những dòng thạch nhũ chảy tràn hai bên thành động, bên trong được phủ một màu xanh huyền ảo của rêu. Hang Tối là một nhánh thuộc hệ thống hang động Phong Nha, được các nhà thám hiểm Hoàng gia Anh khám phá và đặt tên. Chắc chắn, chuyến khám phá hang Tối dù có thể sẽ không mạo hiểm bằng, nhưng  bảo đảm sẽ thú vị không thua gì Phong Nha hoặc Sơn Đoòng đâu. 

Khung cảnh thần tiên

Quảng Bình còn có những bãi biển đẹp và những đồi cát trắng mênh mông trải dài. Cồn cát Quang Phú Quảng Bình chính là địa điểm cho bạn không thể không đặt chân đến, đồi cát trắng soi nắng pha lê với những trảng cát thay đổi từng ngày, chạy dài đến bờ biển xanh. Cồn cát Quang Phú được đánh giá đẹp không thua kém bất kỳ cồn cát nào, thực sự là “thiên đường” cát của Quảng Bình. Ấn tượng đầu tiên mà bạn có thể nhận thấy về nơi đây chính là những triền cát trắng trải dài lung linh dưới nắng. Có những đồi cát cao tới 10m, đôi chỗ được điểm xuyết bới màu xanh của bụi cây dại, màu nâu trầm của những nhành cây khô. Tất cả tạo nên một tổng thể hoang sơ, tĩnh lặng những cũng quyến rũ chẳng ngờ.

Cồn cát đổi màu trong ngày

Bạn còn chần chừ gì nữa và không xách ba lô lên và đi ngay nào? Thiên đường chỉ cách bạn một bước chân đây thôi!

Lung Linh Bãi Biển Nhật Lệ (Quảng Bình)

25/08/2012

Lung linh bãi biển Nhật Lệ – Ảnh: nguồn chúng tôi

HUYỀN THOẠI TÊN GỌI “NHẬT LỆ”

Từ đường Lý Thường Kiệt (quốc lộ 1A), du khách rẽ vào đường Hàn Mạc Tử rồi theo con đường Nguyễn Du và Trương Pháp dọc ven bờ sông Nhật Lệ để đến với cửa sông và bãi biển Nhật Lệ, đi qua những dấu tích hào hùng của một thời chinh chiến với ngôi nhà thờ Tam Tòa được xây dựng năm 1886, tuy đã bị sụp đổ năm 1965 sau bao lằn bom đạn vẫn còn nguyên vẹn tháp chuông, được tỉnh Quảng Bình giữ lại làm di tích lịch sử – văn hóa, chứng tích tội ác chiến tranh; với tượng đài Mẹ Suốt ghi dấu nỗ lực âm thầm và sức chịu đựng bền bỉ của những bà Mẹ Quảng Bình, trong mưa bom bão đạn vẫn kiên cường chở bộ đội qua lại trên dòng sông Nhật Lệ…

Tháp chuông nhà thờ Tam Tòa – Ảnh: nguoicaotuoi (vnexpress.net)

Nhiều truyền thuyết, huyền thoại đã được thêu dệt nhằm giải mã cho cái tên “Nhật Lệ” nhiều duyên nợ. Có người viện dẫn việc vương phi Mỵ Ê của vua nước Chiêm Thành Xạ Đẩu đã trầm mình trên dòng sông để thủ tiết sau khi vua Lý Thái Tông thân hành đem binh chinh phạt Chiêm Thành năm 1044. Về sau này Thái thượng hoàng Trần Nhân Tông đã hứa gã công chúa Huyền Trân làm hoàng hậu Chiêm Thành và cuộc hôn nhân chính trị đã đưa về cho nước Đại Việt hai châu Ô, Lý nhưng trên dặm đường làm dâu xứ người, đã biết bao lần nước mắt nàng công chúa âm thầm rơi vào cửa sông?… Cảm thương cho bậc kiều nữ của hai đất nước đã lặng lẽ đánh rơi những giọt lệ buồn man mác mà người xưa đã gọi tên dòng sông là Nhật Lệ (!).

Tượng đài Mẹ Suốt bên bờ Nhật Lệ – Ảnh: nguồn chúng tôi

Người khác lại cho rằng trong thời Trịnh – Nguyễn phân tranh (1570 – 1786), khi dòng sông Gianh trở thành lằn ranh của hai bên chiến tuyến thì những lưu dân ở bờ Nam vẫn thường hướng về bờ Bắc, nhớ quê hương mà dòng lệ tuôn rơi. Lâu dần nước mắt chảy thành sông rồi từ sông chảy ra biển mà thành tên Nhật Lệ (!).

Có người còn mượn đến nghĩa Hán tự để giải thích. Theo đó “nhật” là ngày, “lệ” là điều được lặp đi lặp lại nhiều lần thành thói quen và “Nhật Lệ” được hiểu là ngày nào cũng có dòng nước chảy giống nhau, chỉ dòng sông Nhật Lệ. Cũng có người hiểu “lệ” theo nghĩa “đẹp” vì thiên nhiên đã kiến tạo nơi đây một vẻ đẹp hiếm thấy và ngày nay cùng với bàn tay xây dựng của con người mà trên đôi bờ Nhật Lệ hiện diện một đô thị trẻ lung linh…

Cầu Nhật Lệ bắc qua sông Nhật Lệ – Ảnh: nguồn chúng tôi

Theo sử cũ ghi lại thì tên sông “Nhật Lệ” có từ thời Lý và được đổi từ tên cũ Đại Uyên (khoảng 1069 – 1075). Cửa Nhật Lệ còn có các tên gọi khác như Trú Nhạ, Hà Cừ, Cửa Sài…, là một loại cửa lệch không rộng, không sâu, nước chảy đều thuận lợi cho các thuyền vừa và nhỏ vào, ra neo đậu.

Bắt nguồn từ núi U Bò, Co Roi trong dãy Trường Sơn, sông Nhật Lệ chảy qua địa phận tỉnh Quảng Bình rồi đổ ra biển Đông tại cửa Nhật Lệ với chiều dài 85km. Sông có hai nhánh chính: sông Long Đại (hay Đại Giang) chảy qua huyện Quảng Ninh và sông Kiến Giang chảy qua huyện Lệ Thủy rồi gặp nhau tại Trung Quán.

Sông Nhật Lệ lấp lánh rực rỡ – Ảnh: nguồn chúng tôi

Nhật Lệ là dòng sông mỹ miều của dải đất miền Trung, tên sông nói lên sự rực rỡ của vầng thái dương. Khi mặt trời nhô lên khỏi cồn cát Bảo Ninh, đứng từ bờ Nam sông Nhật Lệ nhìn về hướng biển sẽ thấy dòng sông lấp lánh rực rỡ suốt cả một quãng dài. Người Đồng Hới có thú vui ra bờ sông ngắm nhìn cảnh mặt trời mọc, và cho dù đã biết bao lần chiêm ngắm thì vẫn cảm giác háo hức như mới lần đầu… Vào những ngày hè, khi ánh dương vừa khuất sau dãy núi Trường Sơn, du khách sẽ có dịp mục kích cảnh hùng vỹ của núi Đầu Mâu, núi Ba Rền gối đầu lên dòng sông Nhật Lệ thơ mộng, có lẽ vì vậy mà người Quảng Bình đã chọn ngọn núi Đầu Mâu và dòng Nhật Lệ làm biểu tượng cho cảnh quan quê mình, như đã từng được thể hiện sâu lắng qua ca dao:

Sông Nhật Lệ và dãy núi Đầu Mâu xa xa – Ảnh: C.M.T. (qbvn.com)

Cảnh đẹp cửa Nhật Lệ từ lâu đã đi vào thơ ca của không ít thi sĩ. Chỉ bằng mấy từ ngắn ngủi, Hồ Thiên Du đã vẻ nên bức tranh Nhật Lệ đầy cảnh sắc: “Nhật chi lệ bất vô chi chúc giả” (sự rực rỡ của ánh sáng mặt trời thì không nơi nào là nó không chiếu đến được)… Thi hào Nguyễn Du khi làm cai bạ ở Quảng Bình (1809 – 1813), đứng trước cảnh đẹp của cửa Nhật Lệ đã trào dâng cảm xúc:

Cửa biển Nhật Lệ – Ảnh: nguồn chúng tôi

Nằm cạnh cửa sông Nhật Lệ, bãi biển Nhật Lệ còn mang một vẻ đẹp nguyên sơ. Nơi đây bãi cát trắng phau trải dài với làn nước biển trong xanh nhìn rõ tận đáy. Gần đó còn có Bàu Tró, một hồ nước ngọt chỉ cách bờ biển hơn 100m. Bàu Tró không chỉ là nguồn cung cấp nước ngọt quan trọng cho thành phố Đồng Hới, mà còn là di chỉ khảo cổ với dấu tích người nguyên thủy thời kỳ đồ đá có niên đại cách ngày nay khoảng 5.000 năm. Các nhà khảo cổ học đã lấy tên di chỉ Bàu Tró đặt tên cho nền văn hóa hậu kỳ đá mới phân bổ ở vùng ven biển Nghệ An kéo dài đến Thừa Thiên – Huế.

BIỂN NHẬT LỆ – THIÊN ĐƯỜNG DU LỊCH

Thiên nhiên ưu ái ban tặng cho biển Nhật Lệ một khung trời huyễn hoặc với bãi cát trắng trải dài, làn nước biển trong xanh và những cây rau Muống biển hoa tím (có nơi gọi là Lang biển) mọc tràn lan trên khắp bãi cát, tạo nên nét hoang sơ mà cũng lãng mạn lạ lùng. Từ ngoài khơi xa từng lớp sóng bạc tiến vào bờ tựa những chùm hoa sóng tung bọt trắng xóa… Những lúc trời thanh gió mát, bãi biển sạch như lớp nệm mới, nền cát mịn óng ánh được dầm nén chắc chắn, có thể đạp xe hay chơi các trò chơi thể thao một cách… vô tư.

Những chùm hoa sóng tung bọt trắng xóa – Ảnh: nguồn chúng tôi

Bãi tắm nơi đây thoai thoải sâu và rất an toàn, gió lồng lộng thổi mát hòa cùng tiếng sóng vỗ rì rào tạo nên một bản giao hưởng của tự nhiên giới với nhiều cung bậc du dương. Dạo chơi trên bãi cát trắng mịn và sạch sẽ, cảm giác thú vị khi từng đợt sóng dạt vào bờ, liếm vào chân rồi nhẹ nhàng rút đi sau khi đã xóa sạch những vết hằn một cách tài tình…

Bãi biển Nhật Lệ náo nhiệt từ khi bình minh ló dạng đến lúc mặt trời đứng bóng, với những tiếng cười đùa cùng những hoạt động sôi nổi của cả dân địa phương lẫn khách vãng lai… Ở Đồng Hới đa phần người dân đều thích đổ ra biển sau khi kết thúc ngày làm việc. Họ đến đây để tắm biển, để chơi thể thao, để ăn nhậu hay chỉ đơn giản là gặp bạn bè “bù khú” bên cốc càfé… Biển Nhật Lệ cũng có những khoảnh khắc thật lãng mạn khi hoàng hôn dần buông, đây là thời điểm lắng đọng cho những cuộc hẹn hò tình tứ… Khi màn đêm buông xuống, cả một vùng cửa biển với đủ loại tàu thuyền giăng đèn chấp chới, sáng rực như một thành phố thần tiên – du khách ngỡ như được nhìn thấy hàng ngàn vì sao đang tỏa sáng lung linh…

Hoàng hôn trên biển Nhật Lệ – Ảnh: nguồn chúng tôi

Thời điểm đẹp nhất để đến với biển Nhật Lệ là từ tháng 5 đến tháng 8. Du khách đến đây, ngoài việc thỏa sức tắm táp vẫy vùng cùng sóng biển, còn có dịp thưởng thức nhiều hải sản tươi ngon và đậm đà của vùng biển Quảng Bình, từ Hàu, Nghêu, sò Huyết, sò Lụa, sò Điệp, Ghẹ, tôm Hùm, Mực… đến các loại cá Mú, cá Hồ, cá Chim, cá Bả trầu, cá Hồng, cá Chình, cá Hanh… được các nhà hàng dọc con đường ven biển chế biến rất chuyên nghiệp. Nhưng ấn tượng nhất phải kể đến Đẻn biển, một món ăn độc đáo đã được nhắc đến đằm thắm trong thơ ca:

Nếu không quá cầu kỳ, khách cũng có thể thưởng thức ngay tại bãi biển bởi những gánh hàng rong mà chỉ với một bếp than nhỏ, vẫn có thể cung cấp đến khách những món nướng hay luộc đầy hấp dẫn. Điểm đặc biệt ở đây là khách không phải chờ lâu bởi luôn sẵn những món “khai vị” mang sắc màu địa phương như bánh Bột lọc, bánh Nậm chấm với nước mắm có hương vị rất riêng, vừa đủ nhâm nhi mà cũng đỡ sốt ruột…

Du khách bắt được mực trên bãi biển Nhật Lệ – Ảnh: Lê Hữu Hào (VnExpress.net – 23.2.2009)

Đã có lúc biển Nhật Lệ được nhiều người biết đến và ngán ngại với những cách kiếm tiền dễ dãi… Khi bóng ma của đói nghèo đã lùi xa và người dân bắt đầu biết đến chuyện làm giàu, thì “phú qúy sinh lễ nghĩa”, những biến thái của thời “quá độ” cũng dần mai một và bãi biển Nhật Lệ cũng được sóng biển thanh tẩy, gột rửa để ngày càng trở nên tươi tắn, lành mạnh trong mắt mọi người… Điểm đáng buồn là ngày nay lại phát sinh đội quân thiếu nhi đeo bám ăn xin quấy nhiễu khách du lịch. Nếu khách vì trắc ẩn hoặc muốn mua sự bình an mà lỡ “mở lòng” cho 1, 2 cháu, thì ngay lập tức sẽ bị hàng chục cháu khác vây lấy đòi hỏi với những lời chất vấn so bì rất khó chịu (!). Việc này chắc chắn sẽ ảnh hưởng không ít đến cuộc vui và làm giảm bớt nhiệt tình mỗi khi khách nghĩ đến việc quay trở lại…

Biển Nhật Lệ nay đã khang trang hơn – Ảnh: nguồn chúng tôi

Dẫu sao, đã chọn biển Nhật Lệ du khách sẽ không phải ân hận, bởi Quảng Bình trước sau vẫn là một điểm đến đẹp, nhiều chỗ để tham quan, khám phá và giải trí… Điều tích cực đáng ghi nhận là cư dân biển hiền hòa, chất phác, thức ăn cũng rẻ và khách không cần phải mặc cả… Tưởng cũng cần biết Đồng Hới là quê hương của cố thi sĩ tài hoa mệnh bạc Hàn Mạc Tử, mà những vần thơ dung dị của ông vẫn còn bảng lảng qua không gian và thời gian:

Hy vọng những điều tồn động sẽ sớm được khắc phục để bãi biển Nhật Lệ mãi là thiên đường trong lòng khách du lịch, để Đồng Hới xứng danh “thành phố hoa Hồng”, hấp dẫn bạn bè khắp gần xa…

Bạn đang xem bài viết Dấu Ấn Quảng Bình Trong Thơ Lê Thị Mây trên website Anhngucongdong.com. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!