Top 13 # Đọc Bài Thơ Sóng Của Xuân Quỳnh / 2023 Xem Nhiều Nhất, Mới Nhất 12/2022 # Top Trend | Anhngucongdong.com

Bài Thơ Sóng Của Xuân Quỳnh / 2023

Sóng Xuân Quỳnh – Sóng bắt đầu từ gió – Bài thơ sóng của xuân quỳnh

“Xuân Quỳnh”

Nhà thơ Xuân Diệu đã từng viết rằng :

“Đố ai đinh nghĩa được tình yêu

Có khó gì đâu một buổi chiều.”

Tình yêu đối với nhà thơ Xuân Diệu nó lãng mạn và thi vị như một buổi chiều vậy. Dường như buổi chiều tà,khi ánh hoàng hôn buông xuống gợi cho con người những xúc cảm vô cùng đặc biệt .Với Xuân Quỳnh cũng thế.Buổi chiều cuối năm 1976 hôm đó ,có một người con gái rảo bước chân bên bờ biển Diên Điền đầy gió.Đứng nhìn những con sóng biển vỗ vào bờ rồi cuốn ra xa, nhà thơ Xuân Quỳnh bất chợt liên tưởng tới những con sóng cảm xúc khi yêu của người con gái .Để rồi bài thơ “Sóng” ra đời như là một khúc tâm tình về tình yêu lãng mạn và dào dạt của nhà thơ.

Xuân Quỳnh vốn đã rất nổi tiếng với chúng ta qua bài thơ “Thuyền và biển” –một trong những sáng tác về tình yêu hay nhất ,thi vị nhất trong nền thơ ca Việt Nam .Tuy nhiên ,bài thơ “ Sóng” gợi ra cho chúng ta những cảm xúc khác hơn ,đặc biệt hơn .Đó chính là những cung bậc khi yêu của người con gái.“Sóng” mở đầu bằng những câu thơ:

“Dữ dội và dịu êm Ồn ào và lặng lẽ Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể

Ôi con sóng ngày xưa Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ.”

Hình tượng “Sóng’ bao trùm và xuyên suốt bài thơ .Sóng là hiện thân của những gì sâu kín nhất trong tâm hồn của người con gái.Cũng là một con sóng, nhưng  khi có gió lại dữ dội,trào dâng. Lúc gió ngừng thổi thì sóng lặng yên .Có lúc lại cuộn trào từng cơn,ào ạt vỗ vào bờ .Nhưng có những lúc lại nằm uốn  mình lặng lẽ trôi. Điều gì tạo ra sự khác biệt và khó hiểu đó.Chính sóng không thể hiểu được bản thân mình. Để rồi từ con sông chật hẹp ,sóng muốn tìm ra biển lớn. Ở nơi bao la và bất tận đó ,con sóng hy vọng có thể tìm được câu trả lời của riêng mình .

Người con gái khi yêu cũng vậy ,cũng trải qua rất nhiều cung bậc : yêu ,giận ,nhớ ,ghen…Rất nhiều trạng thái tình cảm ngổn ngang tồn tại trong lòng .Bởi vậy nhà thơ tìm được ở “Sóng” những sự tương đồng .Từ xưa tới này ,dù ở muôn trùng xa xôi tới đâu ,dù có ngăn sông cách biển thế nào ,sóng vẫn tìm đến bờ để được vỗ về ,che chở .

Với con người cũng vậy ,dù ở thời đại nào ,hoàn cảnh nào cũng khao khát có được một tình yêu đẹp .Ai cũng mong tìm được một người để nhớ ,để thương .Cái cảm xúc bồi hồi khi con tim đập loạn nhịp ,khi được đắm chìm trong hương vị của tình yêu làm con người hạnh phúc và khát khao được chinh phục.Đứng trước biển chiều lộng gió ,giữa trăm ngìn con sóng vỗ bờ ,em- ở đây là nhà thơ bất chợt nghĩ tới tình yêu của chính mình.Bà viết:

“Trước muôn trùng sóng bể Em nghĩ về anh, em Em nghĩ về biển lớn Từ nơi nào sóng lên?

Sóng bắt đầu từ gió Gió bắt đầu từ đâu? Em cũng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau.”

Một khung cảnh hiện lên thật lãng mạn, bức tranh ấy có biển ,có gió,có những con sóng vỗ bờ. Và rồi nhân vật em và anh cùng bước vào bức tranh nhiều màu sắc đó. Đứng trước biển,lòng em hỗn độn và ngổn ngang cảm xúc. Em bỗng nhớ về anh ,hình bóng của anh ùa về trong suy nghĩ của em .Em nhìn sóng và nghĩ tới tình yêu giữa hai chúng mình. Sóng có biết nơi nào sóng lên hay không ? Em hỏi sóng trong vô thức và cũng tự hỏi chính mình. Rằng từ lúc nào em lại yêu và nhớ về anh đến thế. Anh bước vào trái tim em tình cờ và nhiều duyên nợ lắm phải không ?

Có quá nhiều câu hỏi mà em muốn hỏi anh và hỏi chính lòng mình. Và lúc này đây giữa biển khơi rộng lớn, em đưa tâm tư của mình gửi vào những con sóng, Em muốn giãi bày tất cả.Lòng biển bao la và khoan dung đã trả lời cho em rằng: “Sóng bắt đầu từ gió”. Ra là sóng đã biết được cội nguồn của mình là từ đâu rồi.

Chính những cơn gió đã mang sóng từ ngoài khơi xa vào bờ.Thế nhưng “gió bắt đầu từ đâu?”. Liên tục những câu hỏi mà em đã đặt ra cho sóng . Em hỏi sóng hay chính lòng em cũng có quá nhiều trăn trở và băn khoăn. Em muốn biết cội nguồn những tâm tư trong lòng em từ đâu mà có .Và rồi câu trả lời “Em cũng không biết nữa .Khi nào ta yêu nhau”. Tình yêu là vậy ,thật khó để định nghĩa và giải thích rõ ràng.

“Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anh Cả trong mơ còn thức

Dẫu xuôi về phương Bắc Dẫu ngược về phương Nam Nơi nào em cũng nghĩ Hướng về anh – một phương.”

Ở khổ thơ này, nhà thơ dẫn dắt chúng ta tới trạng thái tình cảm đặc trưng nhất trong tình yêu đôi lứa đó là “nỗi nhớ”.Một sự liên tưởng thú vị khi con sóng nhớ bờ được nhà thơ so sánh với nỗi nhớ trong lòng người con gái. Sóng ngàn đời vẫn vỗ bờ dạt dào và khắc khoải.Còn trái tim của người con gái thì luôn luôn hướng về người mình yêu thương, nhớ nhung mỗi khi xa cách.Nỗi nhớ ấy da diết và thổn thức trong trái tim ,cồn cào ngay cả trong giấc ngủ.

Xa người mình yêu ,người con gái nhớ đến không ngủ được.Giấc ngủ chập chờn và chơi vơi ,ngay cả trong giấc mơ thì hình bóng của anh cũng xuất hiện.Còn nhớ thương nào cồn cào và da diết hơn.Bởi vì nhớ  nên dẫu đi đâu ,làm gì“xuôi về phương Bắc hay ngược về phương Nam”thì lòng em vẫn thủy chung và son sắt đợi chờ.

Ở câu thơ này có một sự chuyển động tưởng chừng là vô lý “xuôi Bắc ngược Nam” nhưng  thật ra lại vô cùng hợp lý với tâm trạng của người con gái khi yêu. Đó là sự bất chấp tất cả ,dù có đi ngược lại những lẽ thông thường thì tình cảm của em dành cho anh vẫn không hề thay đổi. Người con gái lúc nào cũng vậy, một khi đã yêu ai là họ dành hết tâm tư,tình cảm ,trái tim cho người mình yêu.

Chìm đắm giữa một biển lớn tình yêu đẹp và đắm say như thế ,nhưng người con gái vẫn có nhưng trăn trở trong lòng:

“Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa.”

Đời người tưởng dài nhưng lại thoáng qua như một cái chớp mắt. Năm tháng vẫn trôi qua, không có gì là mãi mãi cả ,mọi thứ rồi sẽ đổi thay. Hôm nay hứa sẽ bên nhau nhưng mai kia liệu có còn làm được. Hôm nay là yêu nhau say đắm và cuồng nhiệt nhưng có ai dám chắc sau này sẽ vẫn như thế không. Một sự trăn trở và lo lắng trong lòng của người con gái. Lo sợ thời gian sẽ làm tình yêu trở nên lạnh nhạt. Như biển bao la ,vô tận đến thế mà cũng không có thể níu giữ mây ở lại ,thì liệu rằng với trái tim nhỏ bé ,yếu đuối của em có thể sưởi ấm tình yêu này mãi được không?

Cảm giác chênh vênh ,vô định ấy khiến cho tâm hồn em càng thêm nhạy cảm. Vì yêu thương đó nên em muốn làm những điều phi thường để nắm giữ tình yêu của cuộc đời mình. Em muốn được “ tan ra thành trăm con sóng nhỏ”, để mãi mãi vỗ vào bờ không bao giờ ngừng lại. Một khát khao thật mãnh liệt,khát khao được sống hết mình trong tình yêu. Để tình yêu ấy vĩnh viễn và bất diệt như những con sóng “ngàn năm còn vỗ” .

Bài thơ “Sóng”đã khép lại nhưng bài ca về tình yêu lứa đôi mãnh liệt và trong sáng đó vẫn văng vẳng trong trái tim của chúng ta. Nhịp điệu của bài thơ biến đổi linh hoạt như âm thanh của những con sóng cuốn vào bờ. Lúc dữ dội ,lúc dịu êm ,lúc cuộn trào ,lúc thì sâu lắng.Bài thơ như là một lời khẳng định của nhà thơ Xuân Quỳnh về khao khát tình yêu từ ngàn đời. Với bà tình yêu không phải chỉ dành cho riêng người nào ,mà bất cứ một ai cũng có quyền yêu và được yêu.

Bình Giảng Bài Thơ “Sóng” Của Xuân Quỳnh / 2023

Thật đúng khi chúng ta có thể nhận xét rằng Xuân Quỳnh là nữ nhà thơ có phong cách sáng tác hồn hậu, thơ của Xuân Quỳnh như thật đằm thắm nhưng tha thiết và mãnh liệt. Đọc thơ Xuân Quỳnh mà như làm cho chính chúng ta như lạc vào một thế giới với đầy cung bậc cảm xúc khác nhau. Thi phẩm đặc sắc “Sóng” rút trong tập “Hoa dọc chiến hào” đường như cũng chính là một tác phẩm như vậy. Xuân Quỳnh cũng như đã muốn gửi gắm những tâm sự thầm kín nhưng rất mực sâu sắc và da diết qua những vần thơ 5 chữ này.

Ta như thấy được chính thể thơ 5 chữ rất phù hợp cho phong cách sáng tác cũng như mục đích sáng tác bài thơ này của Xuân Quỳnh. Và cũng chính với tâm hồn sôi nổi, trẻ trung, tình yêu phơi phới, sống và cống hiến hết mình mà thi sĩ Xuân Quỳnh đã trải lòng mình trên những vần thơ thật đẹp.

Ta không thể không thừa nhận được “Sóng” được xem chính là hình tượng trung tâm, xuyên suốt bài thơ, biểu tượng cho khát vọng, và đó cũng chính là những tình yêu mãnh liệt của người con gái khi yêu. Người đọc như cũng thấy được chính với những biểu hiện của sóng chính là những cung bậc tình cảm của người con gái, khi dịu dàng, khi dữ dội, khi mãnh liệt không thể kiềm chế được. Có thể tấy được rằng cũng có thể nó Xuân Quỳnh đã hóa thân vào sóng để biến tình yêu của mình thành bất diệt trong trái tim.

Tác giả mở đầu bài thơ bằng sự đối lập của sóng đó chính là:

Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể

Khi mà trong số chúng ta đọc những câu thơ này lên, người đọc nhận ra sự đối lập một cách rõ nét của sóng. Sóng là vậy đấy có lúc thì thật yên lặng, không nổi sóng nhưng khi có giông bão thì lại cuồn cuộn lên dữ dội, ồn ào ghê sợ,. Ta dường như cũng đã thấy được những con sóng với muôn vàn biểu hiện, không bao giờ đứng yên. Qủa thực chính với tâm hồn người con gái khi yêu có chăng cũng như vậy, luôn chồng chất lên biết bao nhiêu những trạng thái và trăn trở khác nhau. Nếu như ta như thấy được chính với những hiện tượng của sóng khó có thể giải thích nổi thì những trạng thái khi yêu của người con gái cũng thế. Ta có thể thấy đực rằng khi thế giới này chật hẹp quá nhưng tình yêu lại quá rộng lớn, con “sóng” ấy muốn đi đến một nơi thật xa, có thể vẫy vùng, có thể bắt nhịp yêu thương mình đang cần.

Có thể nói rằng chính với một phong cách thể hiện cũng như quan niệm của Xuân Quỳnh trong tình yêu thật mới mẻ, đầy sức hút.

Ta như thấy được chính tâm trạng luôn biến động nhưng con sóng cũng như tấm lòng người con gái khi yêu vẫn luôn như thế, không biến đổi, nó càng mãnh liệt hơn:

Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ

Và những khát vọng trong tình yêu luôn mãnh liệt và tha thiết biết bao nhiêu. Ta như cũng có thể thấy được tuổi trẻ là tuổi của tình yêu và hi vọng. Tình yêu càng lớn, khát vọng càng mãnh liệt. Đó dường như cũng chính là chân lý trong tình yêu. Tình yêu của tuổi trẻ là tình yêu tràn đầy hi vọng biết bao nhiêu.

Khi mà bước sang những khổ thơ tiếp theo, hình ảnh nhân vật trữ tình đã xuất hiện giãi bày những tâm sự cũng như những hoài nghi chưa giải thích được đó là:

Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau

Đến quy luật của tự nhiên “sóng” từ đâu, “gió” từ đâu con người cũng không thể giải thích được thì tình yêu đến từ bao giờ có phải chăng cũng khó lí giải hay không? Sự vô hạn của thiên nhiên khiến cho sự hữu hạn của tình yêu bất lực, không thể giải thích. Lại thêm một quan niệm mới về tình yêu của Xuân Quỳnh. Tình yêu vốn là thứ khó đoán, nó đến từ bao giờ lại càng mơ hồ hơn hết.

Câu thơ đặc sắc như cất lên “Em cũng không biết nữa” thể hiện sự hồn nhiên nhưng đáng yêu của người con gái. Và có thể nói rằng như một kiểu hờn dỗi vô cớ với chính bản thân mình.

Xuân Quỳnh dường như cũng đã tìm đến với những cung bậc của sóng để thể hiện cung bậc tha thiết và mãnh liệt nhất trong tình yêu

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

Và đây như lại chính là một cấu trúc đối lập tương phản có giá trị cao trong việc thể hiện trạng thái khi yêu. Và dường như chính nỗi nhớ trong tình yêu luôn là điều cồn cào và tha thiết nhất. Dù có là “Sóng trên mặt nước” hay “sóng dưới lòng sâu” đi chăng nữa thì “bờ” vẫn luôn là điều mà sóng nhớ nhung nhất. Có lẽ rằng điều này nó cũng như “anh” vẫn luôn là nỗi nhớ thường trực trong “em”. Đặc biệt hơn ta cũng như đã thấy được những nỗi nhớ này càng da diết và cồn cào hơn ở cả ngảy trong mơ. Và quả thật những nỗi nhớ cứ thường trực, chực trào ra ngay bất cứ lúc nào.

Người ta dường như cũng đã vẫn nói trong tình yêu con gái luôn ở thế bị động, nhút nhát, e dè nhưng trong thơ của Xuân Quỳnh thì người con gái ở thế chủ động, không che dấu tình cảm của mình, cứ để nó tràn ra. Và đây như là một cách thể hiện, một quan niệm mới mẻ đầy ấn tượng đối với người đọc.

Ta có thể thấy được những tình yêu của “em” luôn thủy chung dù cho hai người ở cách xa:

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh một phương

Và cho dù là những không gian mênh mông và thời gian dài đằng đẵng thì trái tim của “em” vẫn chỉ hướng về mỗi anh. Đó dường như một lời thế sâu sắc và bất diệt trong tình yêu của người con gái.

Và hơn hết dẫu tình yêu có dài, có sâu nặng thì tấm lòng của người con gái vẫn luôn thấp thỏm, lo ngại:

Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa

Người đọc dường như thấy được những câu thơ thoáng một nỗi buồn mênh mang và xa xăm, chuyện gì rồi cũng qua đi, năm tháng và tình yêu cũng vậy. Liệu rằng chính cả những tình yêu có thể vĩnh cửu hay không, như cũng chỉ có thể hòa mình vào thiên nhiên, vào đất trời thì mới có thể làm cho tình yêu bay cao, bay xa hơn.

Qủa thật những băn khoăn, những trăn trở trong tình yêu của người con gái đã trở nên mãnh liệt, thôi thúc thành ước vọng:

Làm sao được tan ra

Thành trăm con sóng nhỏ

Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ

Người đọc như thấy được những nhân vật trữ tình đang loay hoay tìm cách làm tan chảy những con sóng hòa vào đại dương mênh mông để tình yêu luôn tồn tại, luôn còn mãi, vĩnh cửu. Và đó cũng vốn dĩ tình yêu không bao giờ đơn đọc một mình, nó luôn hòa với thế giới bao la ở bên ngoài. Xuân Quỳnh là nhà thơ mà như đã thực sự rất khéo léo và tài hoa, như cũng đã kết tinh được những khát vọng lớn lao của người con gái.

“Sóng” chính là một thi phẩm hay, ý nghĩa, vừa sôi nổi vừa hồn nhiên vừa mãnh liệt vừa mang ý tượng trưng cho một tình yêu bất diệt và tha thiết. Xuân Quỳnh quả thật rất xứng đáng là một nhà thơ tiêu biểu, với một phong cách hiện đại, nữ tính nhưng mãnh liệt, cháy bỏng.

Nguồn: Sổ tay văn học

Bình Giảng Bài Thơ Sóng Của Xuân Quỳnh / 2023

Đề bài: Bình giảng bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

Sóng của Xuân Quỳnh là tiếng nói của một tâm hồn thiếu nữ đang trong độ tuổi hai mươi, tiếng nói của một trái tim chân thành và đam mẻ, luôn rực cháy chất trẻ trung mănh liệt, khao khát được sống hết mình và yêu hết mình:

Sông không hiểu nổi mình

Ba hình ảnh sông, sóng, bể như là những chi tiết bổ sung cho nhau: sông và bể làm nên đời sóng, sóng chỉ thực sự có đời sống riêng khi ra với biển khơi mênh mang thăm thẳm. Tất cả các khía cạnh tương phản dữ dội – dịu êm, ồn ào – lặng lẽ tạo nên một cái nhìn bao quát về sóng. Mạch sóng mạnh mẽ như bứt phá không gian chật hẹp để khát khao một không gian lớn lao. Hành trình tìm ra tận bể chất chứa sức sống tiềm tàng, bền bỉ để vươn tới giá trị tuyệt đỉnh của chính mình.

Trên hành trình ấy, điểm xuất phát của sóng tưởngchừng đã được lí giải rõ ràng: sóng bắt đầu từ gió. Nhưng rồi những băn khoăn cứ nối tiếp cho đến lúc không thể giải đáp (và cũng không cần giải đáp) bằng lí trí, đó cũng là lúc tầng tầng lớp lớp nghĩa của sóng hiện ra: con sóng của biển khơi tạo ra sóng thơ, con sóng thơ dào dạt của tâm hồn làm xuất hiện con sóng của tình yêu bất tận. Và khi đã thành sóng tình thì không bao giờ có thể lí giải dược khi nào ta yêu nhau? Những liên tưởng điệp trùng dào đạt đã nối kết dược con người với không gian biển khơi.

Gắn với thế giới riêng tư của Anh và Em là cặp hình ảnhsóng – bờ:

Con sóng Xuân Quỳnh sâu kín, tinh tế trong một nỗi nhớ cháy lòng của tình yêu. Nỗi nhớ gói gọn trong thời gian của một ngày đêm nhưng đủ sức dồn nén dung lượng tình yêu của cả một đời người. Nỗi nhớ không chỉ có mặt trong thời gian được ý thức mà còn gắn với tiềm thức – thời gian trong mơ vị ngọt ngào mê đắm của tình yêu lan tỏa trong cách nói nghịch lí trong mơ còn thức. Thế giới của Anh và Em không giới hạn chiều dài Bắc – Nam, không khoanh vùng địa bàn mà nơi nào cũng có nỗi nhớ thường trực của tình yêu vĩnh viễn. Xuân Quỳnh đã tiếp nhận nỗi nhớ ấy bằng tất cả sự nhạy cảm của lứa tuổi đôi mươi và khẳng định cho một cái tôi của con người luôn vững tin ở tình yêu.

Hành trình Tình Yêu cũng là hành trình tự thử thách của lòng kiên trì bền bỉ để đạt mục đích của mỗi một cá nhân. Cái nhìn về cuộc đời của Xuân Quỳnh thật nhân hậu và nồng nàn:

Cuộc đời là biển lớn tình yêu, kết tinh vị mặn ân tình, được tạo nên và hòa lẫn cùng trăm con sóng nhỏ. Trong quan niệm của nhà thơ, số phận cá nhân không thể tách khỏi cộng đồng. Sóng không phải là biểu tượng của một cái tôi ngạo nghễ và cô đơn như thơ lãng mạn. Khát vọng lớn nhưng trong cách nói Xuân Quỳnh lại rất khiêm nhường: trăm con sóng nhỏ như là sự tổng hòa những vẻ đẹp khác nhau để tạo thành biên lớn. Mỗi một quan hệ riêng tư sẽ làm đẹp thêm cho lẽ sống thời đại “Người yêu người, sống để yêu nhau” (Tố Hữu). Đó không chỉ là tinh thần của con người thời đại chống Mỹ mà còn là âm vang của một tâm lòng luôn tha thiết với sự sống, với tình yêu.

Trong biển lớn tình yêu cuộc đời hôm nay, đã có biết bao con sóng đã tới bờ, đang tới bờ và tìm về bờ. Tình yêu vẫn luôn luôn là đề tài hấp dẫn với mọi lứa tuổi, để mọi người đi tìm những lới giải đáp cho ẩn số tình yêu trong một hành trình tìm kiếm không mệt mỏi. Sóng của Xuân Quỳnh vẫn vỗ những nhịp yêu thương, giúp những người đang yêu thêm tự tin vào chính mình, bởi thế giới của Anh và Em cũng là thế giới của những con người biết tìm ra ý nghĩa của sự sống thiêng liêng. Sống là được yêu, Yêu là Sống hết mình với cuộc đời.

Dàn Ý Phân Tích Bài Thơ Sóng Của Xuân Quỳnh / 2023

1. Sơ đồ tư duy phân tích bài thơ Sóng mẫu 1

2. Sơ đồ tư duy phân tích bài thơ Sóng mẫu 2

3. Dàn ý phân tích bài thơ Sóng mẫu 1

a. Mở bài

Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ các nhà thơ trẻ thời kì chống Mĩ cứu nước, là thi sĩ của tình thương, lòng trắc ẩn và hồn thơ nữ tính.

Bài thơ Sóng sáng tác năm 1967, in trong tập Hoa dọc chiến hào, là bài thơ viết về tình yêu tiêu biểu cho hồn thơ giàu chất nữ tính của Xuân Quỳnh.

b. Thân bài

– Khái quát về bài thơ

+ Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác vào ngày 29 – 12 – 1967 trong chuyến đi thực tế của Xuân Quỳnh tại biển Diêm Điền (Thái Bình), giai đoạn kháng chiến chống Mĩ. Bài thơ được in trong tập Hoa dọc chiến hào, xuất bản năm 1968.

+ Giá trị nội dung: Bao trùm, xuyên suốt bài thơ là hình tượng “sóng” ẩn dụ của tâm trạng người con gái đang yêu, là sự hoá thân, phân thân của cái tôi trữ tình.

– Luận điểm 1: Bản chất, quy luật của “sóng” và “em” (khổ 1,2)

Mở đầu bài thơ là trạng thái tâm lý đặc biệt của một tâm hồn khao khát yêu đương đang tìm đến một tình yêu rộng lớn hơn.

“dữ dội – dịu êm, ồn ào – lặng lẽ” : nghệ thuật tương phản.

Ba hình ảnh “sông”, “sóng”, “bể” bổ sung cho nhau : Sông và bể làm nên đời sóng, sóng chỉ thực sự có đời sống riêng khi ra với biển khơi mênh mang thăm thẳm.

+  “Ôi con sóng… và ngày sau vẫn thế”

Thán từ “ôi” thể hiện nét nồng nàn trong giọng thơ Xuân Quỳnh, là tiếng lòng thốt lên từ nỗi thổn thức của trái tim yêu.

Nghệ thuật đối lập “ngày xưa” – “ngày sau” càng làm tôn thêm nét đáng yêu của sóng

 +  “Nỗi khát vọng tình yêu… ngực trẻ”

“bồi hồi” là trạng thái tâm hồn bất định, khắc họa thật rõ ràng những nét cảm xúc: có cái nôn nao, xao xuyến; có nỗi khắc khoải, da diết của tình yêu muôn đời vĩnh hằng trong “ngực trẻ”.

– Luận điểm 2: Những suy nghĩ trăn trở về cội nguồn tình yêu (khổ 3,4)

Từ “Không hiểu nổi mình” nhà thơ liên tiếp đặt ra những băn khoăn, thắc mắc về biển cả, về tình yêu

Điệp ngữ “em nghĩ về”

Câu hỏi: “Từ nơi nào sóng lên”

– Xuân Quỳnh dựa vào quy luật tự nhiên để tìm khởi nguồn của sóng, của tình yêu, gợi lên sự trăn trở trước bí ẩn của tình yêu, thời điểm bắt đầu tình tình yêu.

Lí giải được ngọn nguồn của sóng: “Sóng bắt đầu từ gió”

“Gió bắt đầu từ đâu?” : “Em cũng không biết nữa”

– Luận điểm 3: Nỗi nhớ, lòng thủy chung của người con gái trong tình yêu (khổ 5,6)

– Nghệ thuật tương phản:

“ngày đêm không ngủ được” : nhân hóa

– Người phụ nữ bày tỏ nỗi nhớ một cách trực tiếp, mạnh dạn, chân thành:

“Lòng em nhớ đến anh”.

Cách nói thậm xưng: “Cả trong mơ còn thức”.

Nghệ thuật tương phản “xuôi – ngược”, “bắc – nam”.

Điệp ngữ “dẫu”, “vẫn”, “về”.

– Luận điểm 4: Khát vọng tình yêu vĩnh cửu (khổ 7,8,9)

“Con nào chẳng tới bờ … Dù muôn vời cách trở”

Quy luật vĩnh cửu của thiên nhiên, cũng giống như “em” muốn được gần bên anh, được hòa nhịp vào trong tình yêu với anh, dù khó khăn, thử thách vẫn luôn hướng đến “anh”.

Người phụ nữ hồn nhiên, tha thiết yêu đời ấp ủ biết bao hi vọng, niềm tin vào hạnh phúc tương lai, vào cái đích cuối cùng của một tình yêu lớn như con sóng nhất định sẽ “tới bờ”, “dù muôn vời cách trở”.

“Cuộc đời tuy dài thế / Năm tháng vẫn đi qua”: cảm giác cô đơn nhỏ bé trước cuộc đời, nỗi lo âu về sự hữu hạn của tình yêu trước thời gian vô tận.

“Như biển kia … bay về xa”: cảm giác bất an trước cái dễ đổi thay của lòng người giữa “muôn vời cách trở”. Nhưng đây còn là vượt lên sự lo âu phấp phỏng đặt niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh của tình yêu như mây có thể vượt qua biển rộng.

“Làm sao” gọi sự băn khoăn, khắc khoải, ước ao được hóa thành “trăm con sóng nhỏ” để muôn đời vỗ mãi vào bờ.

– Đặc sắc nghệ thuật:

Thể thơ ngũ ngôn liền mạch.

Xây dựng thành công hình tượng “sóng”.

Biện pháp nhân hóa, ẩn dụ, đối lập – tương phản,…

Ngôn từ, hình ảnh trong sáng bình dị.

Cách ngắt nhịp linh hoạt, phóng khoáng.

Cách gieo vần, phối âm độc đáo, giàu sức liên tưởng.

Giọng thơ phong phú, vừa thiết tha, đằm thắm, vừa mãnh liệt sôi nổi, vừa hồn nhiên, nữ tính.

c. Kết bài

Khái quát lại giá trị nội dung, nghệ thuật của bài Sóng

Nêu cảm nhận của em về bài thơ.

4. Dàn ý phân tích bài thơ Sóng mẫu 2

Mở bài

Giới thiệu tác giả: Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ các nhà thơ trẻ thời kì chống Mĩ cứu nước, là thi sĩ của tình thương, lòng trắc ẩn và hồn thơ nữ tính.

Giới thiệu bài thơ Sóng: sáng tác năm 1967, in trong tập Hoa dọc chiến hào, là bài thơ viết về tình yêu tiêu biểu cho hồn thơ giàu chất nữ tính của Xuân Quỳnh.

Thân bài

1. Bản chất, quy luật của “sóng” và “em”

– Khổ 1:

Sử dụng nghệ thuật tương phản: dữ dội – dịu êm, ồn ào – lặng lẽ, từ đó khái quát trạng thái đối lập của sóng, gợi liên tưởng đến tâm lí của người phụ nữ khi yêu (khi mãnh liệt khi lại dịu dàng).

Nghệ thuật nhân hóa: “sông không hiểu” được bản tính của sóng, nên “sóng ” muốn tìm đến không gian rộng lớn, hành trình của sóng là hành trình khám phá chính bản thân mình, khát khao vươn tới giá trị tuyệt đích trong tình yêu của người phụ nữ.

– Khổ 2:

“Ôi con sóng … và ngày sau vẫn thế”: dù trong quá khứ hay hiện tại sóng luôn dạt dào, sôi nổi, luôn khát vọng. Đó cũng là khát vọng và bản tính của người phụ nữ muôn đời.

“Nỗi khát vọng tình yêu … ngực trẻ”: liên hệ tình yêu của tuổi trẻ với con sóng của đại dương, khát vọng tình yêu là khát vọng đặc trưng muôn đời của tuổi trẻ.

2. Những suy nghĩ trăn trở về cội nguồn tình yêu

Khổ 3: Điệp ngữ “em nghĩ về” và câu hỏi: “Từ nơi nào sóng lên” nhấn mạnh niềm khát khao nhận thức bản thân, người mình yêu và nhận thức về tình yêu muôn đời.

Khổ 4: Xuân Quỳnh dựa vào quy luật tự nhiên để tìm khởi nguồn của sóng, của tình yêu, gợi lên sự trăn trở trước bí ẩn của tình yêu, thời điểm bắt đầu tình tình yêu.

3. Nỗi nhớ, lòng thủy chung của người con gái trong tình yêu

– Khổ 5:

Nghệ thuật tương phản để gợi ra những phạm vi không gian khác nhau “dưới lòng sâu”, “trên mặt nước”, phạm vi thời gian khác nhau: ‘”ngày” – “đêm”, nghệ thuật nhân hóa: “ngày đêm không ngủ được”, diễn tả nỗi nhớ dạt dào, triền miên của sóng với bờ cũng là nỗi nhớ của người phụ nữ khi yêu.

Người phụ nữ bày tỏ nỗi nhớ một cách trực tiếp, mạnh dạn, chân thành “Lòng em nhớ đến anh”, cách nói thậm xưng “Cả trong mơ còn thức” thể hiện nỗi nhớ ăn sâu vào tiềm thức, thường trực trong suy nghĩ.

– Khổ 6:

Nghệ thuật tương phản “xuôi – ngược”, điệp ngữ “dẫu”, “vẫn”, “về” gợi hành trình của sóng ngoài biển lớn cũng như hành trình tình yêu của người phụ nữ giữa cuộc đời.

Lời thề thủy chung của người phụ nữ, niềm tin chờ đợi trong tình yêu, dù ở đâu cũng “hướng về anh một phương”, nghĩ về người mình yêu bằng cả trái tim.

4. Khát vọng tình yêu vĩnh cửu

– Khổ 7: khẳng định quy luật vĩnh cửu của thiên nhiên “con nào chẳng tới bờ … Dù muôn vời cách trở”, cũng giống như “em”, dù khó khăn, thử thách vẫn luôn hướng đến “anh”.

– Khổ 8:

“Cuộc đời tuy dài thế / Năm tháng vẫn đi qua”: cảm giác cô đơn nhỏ bé trước cuộc đời, nỗi lo âu về sự hữu hạn của tình yêu trước thời gian vô tận.

“Như biển kia … bay về xa”: cảm giác bất an trước cái dễ đổi thay của lòng người giữa “muôn vời cách trở”. Nhưng đây còn là vượt lên sự lo âu phấp phỏng đặt niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh của tình yêu như mây có thể vượt qua biển rộng.

– Khổ 9:

“Làm sao” gọi sự băn khoăn, khắc khoải, ước ao được hóa thành “trăm con sóng nhỏ” để muôn đời vỗ mãi vào bờ.

Đó là khát khao của người phụ được sống “biển lớn trong tình yêu ” bằng tình yêu và cùng tình yêu, khát khao hòa nhập tình yêu riêng tư trong tình yêu chung rộng lớn.

Kết bài

Nêu cảm nhận về bài thơ Sóng.

Khái quát giá trị nghệ thuật: xây dựng thành công hình tượng “sóng”ngôn từ, hình ảnh trong sáng bình dị, …