Hiểu Về Chủ Đề Hạnh Phúc

--- Bài mới hơn ---

  • Đề Đọc Hiểu Văn Nghị Luận Xã Hội Bàn Về Hạnh Phúc
  • Đề Thi Thử Kì Thi Thpt Quốc Gia Môn Văn Theo Cấu Trúc Mới, Đề Số 46
  • Phân Tích Bài Hạnh Phúc Của Một Tang Gia
  • Hạnh Phúc Người Công Giáo
  • Những Lời Thơ Chúc Đám Cưới Hay Và Ý Nghĩa Nhất Dành Tặng Cô Dâu Chú Rể
  • Chủ đề hạnh phúc

    I. Đoc – Hiểu (3.0 điểm)

    Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi :

    “…Một  người hạnh phúc  không  nhất  thiết  phải  là người  có  mọi  thứ  tốt nhất,  mà là người biết tận hưởng và chuyển biến những gì đang xảy đến với mình trong cuộc sống một cách tốt nhất. (1)

    Hạnh phúc chỉ đến với những ai biết rơi lệ khi tổn thương, biết đau đớn khi mất mát, biết khao khát và nuôi dưỡng những giấc mơ, biết cố gắng làm lại khi thất bại, bởi vì chỉ có như vậy, mọi người mới biết trân trọng những gì đã và đang đến trong cuộc đời mình.” (2)

    (Theo Hạt giống tâm hồn, tập 3, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2013)

    Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?

    Câu 2. Theo tác giả, một người hạnh phúc là người như thế nào ?

    Câu 3. Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn (2): “ Hạnh phúc chỉ đến với những ai biết rơi lệ khi tổn thương, biết đau đớn khi mất mát, biết khao khát và nuôi dưỡng những giấc mơ, biết cố gắng làm lại khi thất bại, bởi vì chỉ có như vậy, mọi người mới biết trân trọng những gì đã và đang đến trong cuộc đời mình.”

    Câu 4: Trình bày suy nghĩ của bản thân về hạnh phúc đối với mỗi con người được nêu ra trong văn bản ?

    * Gợi ý trả lời:

    Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận (0,5)

    Câu 2: Theo tác giả, một người hạnh phúc là người: biết tận hưởng và chuyển biến những gì đang xảy đến với mình trong cuộc sống một cách tốt nhất. (0,5)

    Câu 3: (1,0)

    – Biện pháp: điệp từ, lặp cấu trúc

    – Hiệu quả:

    + Nhấn mạnh: ý nghĩa, giá trị của hạnh phúc trong cuộc sống của mỗi con người.

    + Tạo âm hưởng và nhịp điệu riêng cho câu văn.

    Câu 4: (1.0)

    – Hạnh phúc không tự nhiên đến trong cuộc sống của mỗi con người.

    – Hạnh phúc chỉ đến với những ai biết cố gắng và nỗ lực vươn lên trong cuộc sống.

    – Biết trân trọng những gì mình đang có.

    Đề bài 2:

    I. Đoc – Hiểu (3.0 điểm)

    Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

    “ …Trồng cây hạnh phúc cũng giống như trồng một cái cây xanh. Bạn sẽ phải vất vả chăm bón, tỉa tót, tưới tắm lúc nó còn nhỏ, và tận hưởng cái cảm giác sung sướng khi nó lớn lên, đơm hoa kết trái. Còn gì hạnh phúc hơn khi được ngồi dưới bóng mát của cái cây do chính tay mình vun trồng và tận hưởng vị ngọt thơm mát từ hoa trái của nó?

    Một cây hạnh phúc có thể lớn mạnh phải cần đến một vùng đất tốt, hay nói cách khác là môi trường sống tốt. Với sự tấn công ngày càng mạnh mẽ của các loài “sâu bọ”, hay đất đai ngày càng trở nên “cằn cỗi”, việc tìm cho cái cây của bạn một môi trường sống xung quanh tốt là một điều hết sức quan trọng. Đó là việc mà bạn phải tự tay bạn làm mới được.

    Đôi khi bạn dành quá nhiều thời gian cho cái cây bạn bè, cây công việc, cây mua sắm, cây truyền hình… mà bạn quên mất rằng cái cây hạnh phúc của bạn đang ngày càng khô héo vì thiếu sự chăm sóc. Thường thì chúng ta chẳng để ý cho đến khi sự cố xảy ra hay “khi cây hạnh phúc chợt ngưng lá xôn xao” như Lê Uyên Phương từng viết: Chỉ khi yếu đau chúng ta mới nhận ra rằng những ngày tháng khoẻ mạnh thật đáng quý biết bao, chỉ khi tình đã đi xa ta mới thấy mình cần tình biết bao nhiêu…

    Vậy ta phải làm gì để trả lại cho cái cây hạnh phúc sự xanh tươi vốn có của nó? Không khó lắm đâu, hãy làm những việc tốt, hãy làm cho người khác hạnh phúc, hãy sống vị tha… Có rất nhiều người nhầm tưởng rằng hạnh phúc có thể mua được. Họ đâu biết rằng hạnh phúc chính là sự cho đi, là sự hy sinh vì tha nhân, là tình yêu đồng loại… Đó chính là những “gầu nước mát” giúp cho cây hạnh phúc mãi xanh tươi, đơm hoa kết trái và mang lại hoa thơm quả ngọt.”

    (Trích “Trồng cây hạnh phúc”- Phạm Thị Hồng Hạnh)

    Câu 1: Theo tác giả, ta cần phải làm gì để trả lại cho “cái cây hạnh phúc sự xanh tươi vốn có của nó”?

    Câu 2: Vì sao trong văn bản trên, tác giả lại cho rằng “Trồng cây hạnh phúc cũng giống như trồng một cái cây xanh”?

    Câu 3: Theo anh (chị) hạnh phúc có thể mua được không? Vì sao?

    Câu 4: Anh (chị) sẽ làm gì để trồng cây hạnh phúc cho mình?

    * Gợi ý trả lời:

    Câu 1: Theo tác giả, để trả lại cho “cái cây hạnh phúc sự xanh tươi vốn có của nó”, ta cần: làm những việc tốt, làm cho người khác hạnh phúc, sống vị tha…

    Câu 2: Tác giả cho rằng “Trồng cây hạnh phúc cũng giống như trồng một cái cây xanh” vì: Bạn sẽ phải vất vả chăm bón, tỉa tót, tưới tắm lúc nó còn nhỏ, và tận hưởng cái cảm giác sung sướng khi nó lớn lên, đơm hoa kết trái.

    Câu 3: HS có thể trả lời với những cách khác nhau nhưng cần nêu được hạnh phúc cần được vun trồng, chăm sóc.

    Câu 1: HS trình bày quan niệm của riêng mình, có thể có những ý sau:

    – Sống biết yêu thương, đồng cảm, chia sẻ, quan tâm đến người khác.

    – Biết cho biết nhận, vị tha, khoan dung, nhân hậu.

    – Biết trân trọng, giữ gìn những gì đang có…

    Đề bài 2:

    I. Đoc – Hiểu (3.0 điểm)

    Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

    (1) Có thể lâu nay chúng ta vẫn nghĩ về từ “hạnh phúc” như một từ sáo rỗng, bởi không thể xác định được một cách cụ thể nó bao hàm điều gì. Là thành đạt, giàu có? Là được tôn vinh? Là được hưởng thụ bất kỳ điều gì ta muốn? Là chia sẻ và được chia sẻ? Là đem đến niềm vui cho người khác? Hay chính là sự hài lòng của riêng bản thân mình?

    (2) Có thể, chúng ta vẫn nghĩ hạnh phúc là vấn đề “riêng tư” và “cá nhân”. Nhưng không phải vậy. Nếu bạn lo buồn hay gặp bất trắc thì ít nhất, thầy cô, cha mẹ, bạn bè đều cảm thấy xót xa, lo lắng cho bạn. Còn nếu bạn vui tươi, hạnh phúc thì ít nhất cũng làm cho chừng đó người cảm thấy yên lòng, lạc quan và vui vẻ khi nghĩ về bạn.

    (3) Mỗi con người là một mắt xích, dù rất nhỏ nhưng đều gắn kết và ảnh hưởng nhất định đến người khác. Và người khác ấy lại có ảnh hưởng đến những người khác nữa. Tôi thích nghĩ về mối quan hệ giữa con người với nhau trong cuộc đời như mạng tinh thể kim cương. Mỗi người là một nguyên tử cacbon trong cấu trúc đó, có vai trò như nhau và ảnh hưởng lẫn nhau trong một mối liên kết chặt chẽ. Một nguyên tử bị tổn thương sẽ ảnh hưởng đến bốn nguyên tử khác, và cứ thế mà nhân rộng ra. Chúng ta cũng có thể vô tình tác động đến cuộc đời một người hoàn toàn xa lạ theo kiểu như vậy.

    (Trích Đơn giản chỉ là hạnh phúc, Sách Nếu biết trăm năm là hữu hạn…, Phạm Lữ Ân, NXB Hội Nhà văn, 2022, trang 40-41)

    Câu 1. Xác định các thao tác lập luận chính được sử dụng trong đoạn văn (3) (0,5 điểm)

    Câu 2. Vấn đề chính được trình bày trong đoạn trích trên là gì?(0,5 điểm)

    Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn (1) (1.0 điểm)

    Câu 4. Thông điệp nào trong đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị? Vì sao? (1,0 điểm)

    * Gợi ý trả lời:

    Câu 2: Vấn đề được trình bày trong đoạn trích: hạnh phúc không phải là vấn đề cá nhân, riêng tư mà còn ảnh hưởng, tác động đến nhiều người khác, từ cha mẹ, thầy cô, bạn bè tới cả những người xa lạ.

    Câu 3: Chỉ ra các biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn (1):

    + Câu hỏi tu từ (học sinh chỉ ra 6 câu hỏi tu từ).

    + Lặp cấu trúc cú pháp 6 lần (cấu trúc “ Là” + một tiêu chí – biểu hiện của hạnh phúc)

    – Tác dụng:

    + Mỗi câu hỏi nêu ra, khẳng định một điều đem lại hạnh phúc cho con người. Biện pháp lặp cấu trúc: khẳng định có rất nhiều điều khác nhau đem lại hạnh phúc.

    + Qua đó, tác giả khắc họa nỗi băn khoăn trong suy nghĩ của mỗi người và ngầm bày tỏ suy nghĩ của bản thân: quan niệm nào về hạnh phúc được nhắc đến cũng đúng, nhưng tách riêng từng tiêu chí là chưa đủ, mà phải kết hợp hài hòa tất cả mới đem lại hạnh phúc trọn vẹn của mỗi cá nhân và cho mọi người.

    Câu 4: Đây là câu hỏi mở, cho phép học sinh tự chọn lựa thông điệp có ý nghĩa nhất đối với bản thân. Câu trả lời của học sinh cần đạt các yêu cầu:

    – Thông điệp được gợi ra từ đoạn trích, có ý nghĩa tích cực, tốt đẹp đối với nhận thức, quan niệm, lối sống của thí sinh nói riêng và mỗi người nói chung.

    – Lí giải lí do lựa chọn và ý nghĩa của thông điệp một cách ngắn gọn, thuyết phục.

    --- Bài cũ hơn ---

  • De Kiem Tra Hoc Ki Ii – Ngu Van 11
  • Tưởng Nhớ Xuân Quý Thân Yêu: Bài Thơ Về Hạnh Phúc
  • Hạnh Phúc Khắp Quanh Ta
  • Hạnh Phúc Là Gì Hả Mẹ?
  • Bà Già Lưng Còng – Tác Giả Đôi Mắt
  • Đề Đọc Hiểu Văn Nghị Luận Xã Hội Bàn Về Hạnh Phúc

    --- Bài mới hơn ---

  • Đề Thi Thử Kì Thi Thpt Quốc Gia Môn Văn Theo Cấu Trúc Mới, Đề Số 46
  • Phân Tích Bài Hạnh Phúc Của Một Tang Gia
  • Hạnh Phúc Người Công Giáo
  • Những Lời Thơ Chúc Đám Cưới Hay Và Ý Nghĩa Nhất Dành Tặng Cô Dâu Chú Rể
  • Những Bài Thơ Chúc Đám Cưới Hài Hước Và Ý Nghĩa Nhất
  • Đề bài :

    Hạnh phúc ở trong những điều giản dị

    Trong ngày, trong đêm

    Hạnh phúc ngay cả khi em khóc

    Bởi trái tim buồn là trái tim vui

    Hạnh phúc bình thường và giản dị lắm

    Là tiếng xe về mỗi chiều của bố

    Cả nhà quay quần trong căn phòng nhỏ

    Chị xới cơm đầy bắt phải ăn no

    Hạnh phúc là khi đêm về không có tiếng mẹ ho

    Là ngọn đèn soi tương lai em sáng

    Là điểm 10 mỗi khi lên bảng

    Là ánh mắt một người lạ như quen

    Hạnh phúc là khi mình có 1 cái tên

    Tuổi 18 còn khờ khạo lắm

    Đừng tô vẽ một chân trời xa toàn màu hồng thắm

    Hạnh phúc vẹn nguyên giữa cuộc đời thường”

    ( “Hạnh phúc”-Thanh Huyền)

    1. Xác định phương thức biểu đạt chính và phong cách ngôn ngữ của văn bản trên?

    Phương thức biểu đạt: tự sự

    Phong cách ngôn ngữ: nghệ thuật

    2. Thanh Huyền quan niệm về hạnh phúc như thế nào trong bài thơ trên? Quan niệm ấy được thể hiện cụ thể ở những hình ảnh, từ ngữ nào?

    Thanh Huyền quan niệm hạnh phúc xuất phát từ những điều giản dị, gần gũi. Hạnh phúc được biểu hiện cụ thể qua hình ảnh, từ ngữ như “ tiếng xe về mỗi chiều của bố”,“Cả nhà quây quần trong căn phòng nhỏ”, “Chị xới cơm đầy bắt phải ăn no”

    “khi đêm về không có tiếng mẹ ho”, “Là ngọn đèn soi tương lai em sáng”, “ điểm 10 mỗi khi lên bảng”, “Là ánh mắt một người lạ như quen”, “Hạnh phúc là khi mình có 1 cái tên”

    3. Cho biết hiệu quả nghệ thuật của của phép tu từ so sánh trong những câu thơ in đậm?

    Hiệu quả của nghệ thuật phép tu từ so sánh với hàng loạt hình ảnh giàu sức biểu cảm tác giả gợi ra hạnh phúc là những điều giản dị, gần gũi với mỗi người.

    4. Anh chị suy nghĩ gì về lời nhắn nhủ của nhân vật trữ tình dành cho em mình?

    Tác giả nhắn nhủ em bằng tình cảm chân thành và tình yêu thương của người chị dành cho em, hạnh phúc xuất phát từ những điều giản dị, hãy biết trân trọng nó. Hạnh phúc trong cuộc sống chính là từ bản thân mỗi chúng ta xây dựng nên. Không tô thắm màu hồng của hạnh phúc mà chắt chiu nó bằng những điều đơn giản, đời thường. Biết trân trọng hạnh phúc chắc chắn hạnh phúc sẽ mỉm cười với mỗi chúng ta. Bên cạnh đó vẫn có những người luôn ảo tưởng về những hạnh phúc xa xôi, không thực tế vì vậy rất dễ rơi vào cảm giác bất hạnh. Mỗi chúng ta hãy trân trọng hạnh phúc của mình trong những điều giản dị nhất.

    Nghị luận xã hội

    Hãy viết đoạn văn 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh chị về hạnh phúc của nhà thơ Thanh Huyền ?

    Trong cuộc sống của mỗi người có thể đi tìm cho mình những mục tiêu khác nhau để đi đến hạnh phúc của bản thân nhưng mấy ai biết kiếm tìm hạnh phúc như thế nào. Chính vì vậy nhà thơ Thanh Huyền đã viết “ Hạnh phúc ở trong những điều giản dị”. vậy “hạnh phúc” là gì? Đó là một trạng thái cảm xúc của con người khi được thỏa mãn nhu cầu nào đó mang tính trừu tượng, hạnh phúc là một cảm xúc bậc cao, được cho rằng chỉ có ở loài người, nó mang tính nhân bản sâu sắc và thường chịu tác động của lí trí. Như vậy cả câu nói“ Hạnh phúc ở trong những điều giản dị”. nghĩa là hạnh phúc tồn tại trong những điều bình thường,gần gũi trong cuộc sống. Hạnh phúc không phải lúc nào cũng cao sang, đôi khi tình yêu lại bắt đầu từ những điều giản dị nhất mà những lúc vô tình bạn không nhận ra. Như Thanh Huyền định nghĩa hạnh phúc vô cùng giản đơn có thể đó chỉ là “tiếng còi xe mỗi chiều của bố” hay “chị xới cơm đầy bắt phải ăn no”, đó là những yêu thương quan tâm những điều nhỏ nhặt trong cuộc sống của những người thân yêu trong gia đình. Những điều ấy bình dị mộc mạc thôi nhưng gợi cho lòng người bao nhiêu ấm áp, yêu thương. Bên cạnh đó không phải ai cũng cảm nhận được hạnh phúc giản dị mà có những người chạy theo những thứ phù phiếm, xa hoa, chạy theo những ảo tưởng mà quên mất hạnh phúc giản đơn bình dị quanh mình. Vì vậy khi nhận ra thì hạnh phúc đã tuột khỏi tầm tay. Những người như vậy đáng phê phán và lên án. Mỗi chúng ta hãy biết trân trọng hạnh phúc và cố gắng đừng tham lam những điều xa vời với bản thân. Bản thân em sẽ trân trọng những hạnh phúc giản đơn mà mình đang có. Đó là sự yêu thương và được yêu thương của gia đình cũng như mọi người xung quanh!

    Đề văn sưu tầm

    --- Bài cũ hơn ---

  • Hiểu Về Chủ Đề Hạnh Phúc
  • De Kiem Tra Hoc Ki Ii – Ngu Van 11
  • Tưởng Nhớ Xuân Quý Thân Yêu: Bài Thơ Về Hạnh Phúc
  • Hạnh Phúc Khắp Quanh Ta
  • Hạnh Phúc Là Gì Hả Mẹ?
  • Quan Niệm Về Hạnh Phúc Trong “bài Thơ Về Hạnh Phúc”

    --- Bài mới hơn ---

  • Xao Xuyến Trước Những Bài Thơ Ngắn Hay Về Tình Yêu Hạnh Phúc
  • Ý Nghĩa Nhan Đề Của Bài Thơ Khi Con Tu Hú
  • Cảm Nhận Về Tâm Trạng Của Người Tù Cộng Sản Qua 4 Câu Thơ Cuối Bài Thơ “khi Con Tu Hú”
  • Đặc Sắc Nghệ Thuật Trong Bài Thơ Khi Con Tu Hú Của Nhà Thơ Tố Hữu
  • Nghệ Thuật Đặc Sắc Trong Bài Thơ Khi Con Tu Hú Của Nhà Thơ Tố Hữu
  • Nhà văn Dương Thị Xuân Quý với con gái nhỏ Bùi Dương Hương Ly trước khi chị đi vào chiến trường miền Nam. “Hạnh phúc là gì ? Bao lần ta lúng túng Hỏi nhau hoài mà nghĩ mãi chưa ra”…(*)

    Có rất nhiều cách trả lời cho câu hỏi muôn thuở của loài người: “Hạnh phúc là gì?”. Đã có lần, Các Mác trả lời con gái rằng: “Hạnh phúc là đấu tranh!” khi ông được hỏi: “Hạnh phúc là gì?”. Đúng vậy, hạnh phúc biết bao khi con người không ngừng đấu tranh chống cường quyền, áp bức; chống bất công, chống cái xấu, bênh vực cái đẹp để mang lại hạnh phúc cho mình và cho cộng đồng, xã hội!

    Tác giả Dương Hương Ly, trong “Bài thơ về hạnh phúc” lại có những quan niệm về hạnh phúc thật sinh động; bởi niềm hạnh phúc ở đây được nảy sinh, được hài hòa trong những tháng ngày gian khổ của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

    Bài thơ có lời đề tặng “Tưởng nhớ Dương Thị Xuân Quý thương yêu” gợi cho người đọc bao suy nghĩ. Đó là người vợ hiền của tác giả Dương Hương Ly (Bùi Minh Quốc) – nhà văn Dương Thị Xuân Quý. Chị đã gửi con nhỏ lại và rời hậu phương miền Bắc để vào chiến trường Quảng Nam tham gia công tác văn nghệ trong những năm tháng ác liệt nhất của cuộc chiến tranh.

    Trong một lần về công tác ở vùng đồng bằng, chị đã hy sinh anh dũng, để lại bao niềm thương tiếc cho người ở lại. Trong cảm xúc dâng trào, nhà thơ Dương Hương Ly đã viết nên “Bài thơ về hạnh phúc” và trong đó, tác giả quan niệm về hạnh phúc một cách cao đẹp: Hạnh phúc là được sống hết mình cho sự sống và cháy hết mình cho sự đam mê…

    Thôi em nằm lại/ Với đất lành Duy Xuyên/ Trên mồ em có mùa xuân ở mãi/ Trời chiến trường vẫn một sắc xanh nguyên.

    Nỗi đau đớn tột cùng khi nhận được tin người vợ – người đồng đội của mình đã hy sinh anh dũng. Tác giả thốt lên: “Anh mất em như mất nửa cuộc đời/ Nỗi đau anh không thể nói bằng lời/ Một ngọn lửa thâm trầm âm ỉ cháy/… Anh bàng hoàng như ngỡ trái tim rơi/ Như bỗng tắt vầng mặt trời hạnh phúc”.

    “Hạnh phúc là gì?”, phải chăng hạnh phúc là được sống trong những tháng ngày gian khổ! Con người sẽ trở nên mạnh mẽ hơn, biết quý trọng cuộc sống và biết được ý nghĩa cuộc sống khi trải qua bao thử thách, gian khổ. Không có sự trưởng thành nếu không được tôi luyện qua lò lửa gian khổ! Khi đó, con người sẽ cứng cáp hơn, sẽ có niềm vui hơn và nhiều hạnh phúc hơn vì được cống hiến sức mình cho cuộc đời… Đó phải chăng là quan niệm về hạnh phúc của tác giả!

    Nhớ chăng em, cái mùa mưa đói quay đói quắt/ Mỗi bữa chia nhau nửa bát măng rừng/ Em xanh gầy, gùi sắn nặng trên lưng… Giữa hai cơn đau em ngồi ghi chép/ Con sông Giằng gầm réo miên man/ Nước lũ về… Trang giấy nhỏ mưa chan/ Em vẫn viết: Lòng dạt dào cảm xúc/ Và em gọi đó là hạnh phúc…

    Với người chiến sĩ trên mặt trận văn nghệ đang giữa chiến trường là được viết những gì đang diễn ra nóng bỏng trước mắt! Dù phải vượt qua bao dốc cao, dù cơn đói hành hạ nhưng không thể ngăn nổi người phụ nữ mảnh mai này! Chị vẫn nói về tương lai; nói về những ấp ủ trong sáng tác. Hạnh phúc trong gian khổ là bản thân mình được lớn lên, được tôi luyện về thể xác lẫn tinh thần.

    Hạnh phúc còn là khi được sống với người dân giữa ngút ngàn bom đạn. Giữa cái chết quanh mình, sự sống vẫn hồi sinh. Con người, cỏ cây đều khét mùi thuốc bom, thuốc đạn nhưng cũng con người ấy, mảnh đất ấy lại bừng lên sức sống mãnh liệt một cach diệu kỳ!

    Ở đây, bom đạn kẻ thù không thể nào khuất phục được sự sống. Mầm xanh vẫn lên; tiếng nói cười vẫn vang xa và đẹp thay; một nhành hoa cúc nở vàng tươi trong khu vườn cháy khét vì bom đạn!

    Hạnh phúc thật đơn sơ và cũng thật bất ngờ. cái đẹp vẫn tồn tại; cái đẹp vẫn vươn lên, vẫn kiêu hãnh vượt lên từ đổ nát, từ đau thương, mất mát…

    Nhớ chăng em, ngày mở màn chiến dịch Đông Xuân/ Em lên đường phơi phới bước chân/ B.52 bom nghìn tấn dội… Quanh những bờ dương bị giặc san bằng/ Đã lại mở những chiến hào gan góc/ Những em bé, dưới mưa bom, vẫn đi làm đi học/ Những vồng khoai, ruộng lúa vẫn xanh tràn/ Trong góc vườn cháy khét lửa na-pan/ Em sửng sốt gặp một nhành hoa cúc/ Và em gọi đó là hạnh phúc…

    Những tưởng dưới hàng nghìn tấn bom đạn, mọi vật đều bị san bằng và tất cả hoang tàn, không còn dấu hiệu của sự sống. Nhành hoa cúc nhỏ nhắn thôi nhưng đã minh chứng cho sự thật: Sự sống vẫn tồn tại bông hoa cúc vàng làm đẹp cho cuộc đời…

    Những chiến hào gan góc, những con người dũng cảm vẫn bám đất bám làng “một tấc không đi, một ly không rời”. Hạnh phúc còn là được sống hòa mình vào mảnh đất đau thương mà anh dũng. Chính niềm tin phơi phới, chính sự trăn trở, khao khát được cống hiến sức lực của mình cho đất nước đã tiếp thêm sức mạnh cho chị.

    Cứ thế, chị mải mê bước vào cuộc sống chiến đấu để viết, để ấp ủ nhiều sáng tác cho ngòi bút của mình.

    Như chồi biếc gặp mưa xuân, như chim én say trời/Em mải mê, đi giữa bao người/ …Mỗi sự tích trên đất này thắng Mỹ/ Em đã gặp bao anh hùng dũng sĩ/ Đã cùng họ sẻ chia/ Cọng rau lang bên miệng hố bom đìa… Em đã thấy những tâm hồn tuyệt vời trong trẻo/ Những con người như ánh sáng lung linh/ …Vẻ đẹp này em chưa biết đặt tên/ Thức dậy bao điều mới mẻ trong em/ Thức dậy bao điều cao quý trong em/ Nơi ngọn bút nghe cuộc đời thôi thúc/ Và em gọi đó là hạnh phúc…

    Hạnh phúc còn là được sống với “mảnh đất nuôi ta thành dũng sĩ”! Một miền đất miền Trung cằn khô sỏi đá nhưng vẫn luôn ấm áp tình người. Đó là cô du kích, là em nhỏ giao liên, là người mẹ hiền bám trụ; là dòng sông Thu Bồn chảy qua trang sách ngày thơ ấu… Đó còn là những anh hùng, dũng sĩ; những con người bình dị mà tầm vóc mang dáng đứng quê hương.

    Họ nhường nhịn, sẻ chia trong gian khổ từ cọng rau lang, từ những phút giây chiến đấu căng thẳng, ác liệt… Họ thầm lặng cống hiến, thầm lặng hy sinh cho mảnh đất yêu thương.

    Chính vẻ đẹp rạng ngời của biết bao con người nơi đất lửa đã khiến cho chị – người nữ chiến sĩ cầm bút – xúc động dâng trào. Ngọn bút thôi thúc chị phải viết, phải ghi lại những khoảnh khắc này của lịch sử…

    Em bối rối, em sững sờ đứng lặng/ Vẻ đẹp này em chưa biết đặt tên/ Thức dậy bao điều mới mẻ trong em/ Thức dậy bao điều cao quý trong em/ Nơi ngọn bút nghe cuộc đời thôi thúc.

    Điệp ngữ “Thức dậy bao điều” cùng với nhịp thơ mạnh mẽ, hào hùng đã làm cho người đọc cũng bồi hồi, xúc động. Có biết bao con người sẵn sàng hy sinh, sẵn sàng ngã xuống cho bình minh, cho “buổi mai đầy nắng” hôm nay… Đó là vẻ đẹp của con người sống có lý tưởng và hiến dâng đời mình cho lý tưởng cao đẹp.

    Hạnh phúc lớn của người cầm bút là viết về những tấm gương lặng thầm mà tỏa sáng… Liệt sĩ Dương Thị Xuân Quý đã tìm được những hạnh phúc cho mình: Hạnh phúc được cống hiến, được viết bằng cả niềm đam mê và lòng dũng cảm!

    --- Bài cũ hơn ---

  • Đọc Và Cảm Nhận Bài Thơ Thơ Hay Về Hạnh Phúc
  • Đọc Và Cảm Nhận Bài Thơ Những Bài Thơ Ngắn Hay Về Hạnh Phúc Đáng Suy Ngẫm
  • Lời Bài Hát Mình Là Gì Của Nhau
  • Thơ Và Đặc Điểm Của Ngôn Ngữ Thơ
  • Tìm Một Định Nghĩa Cho Thơ
  • Bài Thơ Về Hạnh Phúc

    --- Bài mới hơn ---

  • Mở Bài Kết Bài Hạnh Phúc Của Một Tang Gia Hay Nhất
  • Tại Sao Tờ “người Công Giáo Việt Nam” Lại Xuyên Tạc Thơ Linh Mục Võ Thanh Tâm?
  • Chùm Thơ Đám Cưới Hay, Lời Chúc Trăm Năm Hạnh Phúc
  • Một Bài Thơ Mang Màu Hạnh Phúc
  • Đôi Điều Những Vần Thơ Nói Về Hạnh Phúc Gia Đình
  • (Tưởng nhớ XQ thân yêu)

    I

    Thôi em nằm lại

    Với đất lành Duy Xuyên

    Trên mồ em có mùa xuân ở mãi

    Trời chiến trường vẫn một sắc xanh nguyên.

    Trời chiến trường không một phút bình yên

    Súng nổ gấp. Anh lên đường đuổi giặc

    Lấy nỗi đau vô cùng làm sức mạnh vô biên

    Bước truy kích đạp trăm rào gai sắc

    Ôi mũi lê này hôm nay sao sáng quắc

    Anh mất em như mất nửa cuộc đời

    Nỗi đau anh không thể nói bằng lời

    Một ngọn lửa thâm trầm âm ỉ cháy

    Những viên đạn quân thù bắn em, trong lòng anh sâu xoáy

    Anh bàng hoàng như ngỡ trái tim rơi

    Như bỗng tắt vầng mặt trời hạnh phúc.

    Nhưng em ạ, giây phút này chính lúc

    Anh thấy lòng anh tỉnh táo lạ thường

    Nhằm thẳng quân thù, mắt không giọt lệ vương

    Anh nổ súng.

    II

    Hạnh phúc là gì? Bao lần ta lúng túng

    Hỏi nhau hoài mà nghĩ mãi vẫn chưa ra

    Cho đến ngày cất bước đi xa

    Miền Nam gọi, hai chúng mình có mặt.

    Nhớ chăng em, cái mùa mưa đói quay đói quắt

    Mỗi bữa chia nhau nửa bát măng rừng

    Em xanh gầy, gùi sắn nặng trên lưng

    Môi tái ngắt, mái tóc mềm đẫm ướt

    Bao giốc cao em cần cù đã vượt

    Và mỗi lần ngồi nghỉ, em nhìn anh

    Em nói tới những điều em định viết

    Giữa hai cơn đau em ngồi ghi chép

    Con sông Giàng gầm réo miên man

    Nước lũ về… Trang giấy nhỏ mưa chan

    Em vẫn viết: lòng dạt dào cảm xúc.

    Và em gọi đó là hạnh phúc…

    Nhớ chăng em, ngày mở màn chiến dịch Đông Xuân

    Em lên đường phơi phới bước chân

    B.52 bom nghìn tấn dội

    Kìa dáng em băng rường bước vội

    Vẫn nụ cười tươi tắn ấy trên môi.

    Thôn 6 Bình Dương bãi cát sóng dồi

    Nắng long lanh trong mắt người bám biển

    Giặc mới lui càn khi em vừa đến

    Bà mẹ già kể chuyện chặn xe tăng

    Quanh những bờ dương bị giặc san bằng

    Đã lại mở những chiến hào gai góc

    Những em bé, dưới mưa bom, vẫn đi làm đi học

    Những vồng khoai ruộng lúa vẫn xanh tràn

    Trong một góc vườn cháy khét lửa Na-pan

    Em sửng sốt gặp một nhành hoa cúc.

    Và em gọi đó là hạnh phúc…

    Như chồi biếc gặp mưa xuân, như chim én say trời

    Em mải mê, đi giữa bao người

    Xuyên Thọ, Xuyên Châu, Xuyên Hà, Xuyên Phú…

    Những mảnh đất anh hùng quyến rũ

    Phút giây đầu đã ràng buộc đời em

    Như tự lọt lòng từng biết mấy thân quen

    Em nhỏ giao liên, mẹ hiền trụ bám

    Cô du kích dịu dàng dũng cảm

    Sông Thu Bồn hằng xao động tâm tư

    Có tiếng hò như thực như hư

    Em đã đến, tắm mình trong sóng nước

    Sông kể em nghe chuyện đôi bờ thủa trước

    Em mở mắt nhìn kinh ngạc những làng thôn

    Và kêu lên khi được thấy cội nguồn

    Mỗi sự tích trên đất này thắng Mỹ.

    Em đã gặp bao anh hùng dũng sĩ

    Đã cùng họ sẻ chia

    Cọng rau lang bên miệng hố bom đìa

    Phút căng thẳng khi vòng vây giặc siết

    Nỗi thống khổ ngút ngàn không kể hết

    Của một thời nô lệ đau thương

    Em lớn lên bên họ can trường

    Giữa bom gào đạn réo

    Em đã thấy những tâm hồn tuyệt vời trong trẻo

    Những con người như ánh sáng lung linh

    Mỗi đêm ra đi giản dị hiến mình

    Để làm nên buổi mai đầy nắng

    Em bối rối, em sững sờ đứng lặng

    Vẻ đẹp này em chưa biết đặt tên

    Thức dậy bao điều mới mẻ trong em

    Nơi ngọn bút nghe cuộc đời thôi thúc.

    Và em gọi đó là hạnh phúc…

    III

    Em ra đi chẳng để lại gì

    Ngoài ánh mắt cười lấp lánh sau hàng mi

    Và anh biết khi bất thần trúng đạn

    Em đã ra đi với mắt cười thanh thản

    Bởi được góp mình làm ánh sáng ban mai

    Bởi biết mình có mặt ở tương lai.

    Anh sẽ sống đẹp những ngày em chưa kịp sống

    Sẽ yêu trọn những gì em chưa kịp yêu

    Em trong anh là mùa xuân náo động

    Từ phút này càng rực rỡ bao nhiêu.

    8 tháng 3 – 1969

    6 tháng 9 – 1969

    Bài Thơ Về Hạnh Phúc của nhà thơ Bùi Minh Quốc nổi tiếng gắn liền với trang sử kháng chiến chống Mỹ. Những vần thơ của thi sĩ tưởng nhớ người vợ thân yêu của mình như gợi nhắc bao nhiêu điều suy nghĩ về ‘Hạnh phúc’. Bài thơ gợi sự xúc động của người đọc về sự mất mát lớn lao của dân tộc. Đến nay thi phẩm nay vẫn được vẹn nguyên giá trị và ca ngợi mạnh mẽ. Cảm ơn quý độc giả đã theo dõi bài viết này của chúng tôi!

    --- Bài cũ hơn ---

  • Hạnh Phúc Và Khổ Đau
  • Truyện: Thiếu Nữ Ngây Thơ
  • Bài Thơ “bài Thơ Về Hạnh Phúc” Của Nhà Thơ Dương Hương Ly
  • Đọc Và Cảm Nhận Bài Thơ Bài Thơ Về Hạnh Phúc
  • Chùm Thơ Lục Bát Vợ Chồng Già Thật Tình Cảm, Thủy Chung
  • Đọc Và Cảm Nhận Bài Thơ Thơ Hay Về Hạnh Phúc

    --- Bài mới hơn ---

  • Quan Niệm Về Hạnh Phúc Trong “bài Thơ Về Hạnh Phúc”
  • Xao Xuyến Trước Những Bài Thơ Ngắn Hay Về Tình Yêu Hạnh Phúc
  • Ý Nghĩa Nhan Đề Của Bài Thơ Khi Con Tu Hú
  • Cảm Nhận Về Tâm Trạng Của Người Tù Cộng Sản Qua 4 Câu Thơ Cuối Bài Thơ “khi Con Tu Hú”
  • Đặc Sắc Nghệ Thuật Trong Bài Thơ Khi Con Tu Hú Của Nhà Thơ Tố Hữu
  • ” Và đầu tiên, 5 áng thơ tình hạnh phúc ý nghĩa và lãng mạn:

    Nội dung bài viết

    1, Thương Mến Đầu Tiên

    Tình yêu là bữa tiệc muôn ngon,

    Là suối trong xanh tắm mát hồn,

    Là gió trên buồm căng phấp phới,

    Là mây thương mến ấp đầu non

    Nhưng xa hơn cả mọi chân trời

    Hạnh phúc đưa ta đến tuyệt vời,

    Là lúc trời tình chao sát cánh

    Hồn ta như thể én bay đôi.

    2, Nói Cùng Anh

    Em đâu dám nghĩ là vĩnh viễn

    Hôm nay yêu, mai có thể xa rồi

    Niềm đau đớn tưởng như vô tận

    Bỗng có ngày thay thế một niềm vui

    3, Chạy Theo Hạnh Phúc

    Rời đời ta thấy đời vui sao

    Đầy cả say sưa với ngọt ngào…

    Lúc ấy lòng ta như rạo rực

    Bâng khuâng thèm uống rượu Quỳnh Dao

    Ai ơi thèm lắm cái yêu đương

    Của khách ngây thơ thường nhớ thương

    Trong lúc tình xuân phơi phới động

    Một mình đắm đuối với mùi hương

    Đêm ấy mơ hoa ở dọc đàng

    Say sưa ta đuổi bóng trăng đang

    Vẩn vơ luồng gió như lưu luyến

    Đem lại bên tai tiếng thở than

    Ta mải mê man với ai tình

    Với thần Hạnh phúc, cảnh hư vinh

    Thân ta trải biết bao nguy hiểm

    Rốt cuộc không ai hiểu được mình

    Hạnh phúc dài theo lối cỏ hoa

    Theo nhau khe khẽ hát tình ca

    Trăng sao trong mắt cười ươm nắng

    Hạnh phúc hồn nhiên rất thật thà

    5, Hạnh Phúc Nhỏ Nhoi

    Hạnh phúc là những điều gì Em cần

    Không nói ra nhưng tự lòng Anh hiểu

    Sống bên nhau quan tâm không thể thiếu

    Và tình yêu theo ngày tháng lớn dần

    ” Tiếp theo là 5 bài thơ về hạnh phúc rất ý nghĩa và đáng để suy ngẫm:

    7, Hạnh Phúc Chỉ Là Lời Nói Dối

    Làm sao giữ những buồn vui được mất

    Trong trái tim chật chội những nghi ngờ

    Làm sao xới mảnh vườn xưa cằn cỗi

    Nếu mùa hè không có những cơn mưa

    Nếu mai đây anh vẫn cứ đứng chờ

    Thì, hạnh phúc chỉ là lời nói dối…

    (Bùi Thanh Tuấn)

    8, Em Có Thể Một Mình Hạnh Phúc Được Không?

    Có gì khó đâu, chỉ trọn một cơn cười

    Trắng mặt đất bồ công anh tan tác

    Cỏ rỗng lá giữa rừng dập nát

    Mùa yêu thương cũng ngắn ngủi như thơ

    Em có thể! Em làm gì cũng được

    Nếu đó là điều mong ước của anh

    Nếu anh muốn em một mình hạnh phúc

    Xin cam lòng sương khói đổi trời xanh…

    (Thụy Anh)

    9, Để Giữ Gìn Hạnh Phúc

    9.1, Hạnh Phúc Ở Trong Em

    10, Hạnh Phúc

    Note: Những dòng stt hay về hạnh phúc

    Theo chúng tôi

    --- Bài cũ hơn ---

  • Đọc Và Cảm Nhận Bài Thơ Những Bài Thơ Ngắn Hay Về Hạnh Phúc Đáng Suy Ngẫm
  • Lời Bài Hát Mình Là Gì Của Nhau
  • Thơ Và Đặc Điểm Của Ngôn Ngữ Thơ
  • Tìm Một Định Nghĩa Cho Thơ
  • 1001 Bài Thơ Vui Vợ Chồng Hay, Hài Hước, Bá Đạo Nhất
  • Đọc Và Cảm Nhận Bài Thơ Bài Thơ Về Hạnh Phúc

    --- Bài mới hơn ---

  • Bài Thơ “bài Thơ Về Hạnh Phúc” Của Nhà Thơ Dương Hương Ly
  • Truyện: Thiếu Nữ Ngây Thơ
  • Hạnh Phúc Và Khổ Đau
  • Bài Thơ Về Hạnh Phúc
  • Mở Bài Kết Bài Hạnh Phúc Của Một Tang Gia Hay Nhất
  • II

    Hạnh phúc là gì? Bao lần ta lúng túng

    Hỏi nhau hoài mà nghĩ mãi vẫn chưa ra

    Cho đến ngày cất bước đi xa

    Miền Nam gọi, hai chúng mình có mặt.

    Nhớ chăng em, cái mùa mưa đói quay đói quắt

    Mỗi bữa chia nhau nửa bát măng rừng

    Em xanh gầy, gùi sắn nặng trên lưng

    Môi tái ngắt, mái tóc mềm đẫm ướt

    Bao giốc cao em cần cù đã vượt

    Và mỗi lần ngồi nghỉ, em nhìn anh

    Em nói tới tương lai tươi thắm ngọt lành

    Em nói tới những điều em định viết

    Giữa hai cơn đau em ngồi ghi chép

    Con sông Giàng gầm réo miên man

    Nước lũ về… Trang giấy nhỏ mưa chan

    Em vẫn viết: lòng dạt dào cảm xúc.

    Và em gọi đó là hạnh phúc…

    Nhớ chăng em, ngày mở màn chiến dịch Đông Xuân

    Em lên đường phơi phới bước chân

    B.52 bom nghìn tấn dội

    Kìa dáng em băng rừng bước vội

    Vẫn nụ cười tươi tắn ấy trên môi.

    Thôn 6 Bình Dương bãi cát sóng dồi

    Nắng long lanh trong mắt người bám biển

    Giặc mới lui càn khi em vừa đến

    Bà mẹ già kể chuyện chặn xe tăng

    Quanh những bờ dương bị giặc san bằng

    Đã lại mở những chiến hào gai góc

    Những em bé, dưới mưa bom, vẫn đi làm đi học

    Những vồng khoai ruộng lúa vẫn xanh tràn

    Trong một góc vườn cháy khét lửa Na-pan

    Em sửng sốt gặp một nhành hoa cúc.

    Và em gọi đó là hạnh phúc…

    Như chồi biếc gặp mưa xuân, như chim én say trời

    Em mải mê, đi giữa bao người

    Xuyên Thọ, Xuyên Châu, Xuyên Hòa, Xuyên Phú…

    Những mảnh đất anh hùng quyến rũ

    Phút giây đầu đã ràng buộc đời em

    Như tự lọt lòng từng biết mấy thân quen

    Em nhỏ giao liên, mẹ hiền trụ bám

    Cô du kích dịu dàng dũng cảm

    Sông Thu Bồn hằng xao động tâm tư

    Có tiếng hò như thực như hư

    Em đã đến, tắm mình trong sóng nước

    Sông kể em nghe chuyện đôi bờ thủa trước

    Em mở mắt nhìn kinh ngạc những làng thôn

    Và kêu lên khi được thấy cội nguồn

    Mỗi sự tích trên đất này thắng Mỹ.

    Em đã gặp bao anh hùng dũng sĩ

    Đã cùng họ sẻ chia

    Cọng rau lang bên miệng hố bom đìa

    Phút căng thẳng khi vòng vây giặc siết

    Nỗi thống khổ ngút ngàn không kể hết

    Của một thời nô lệ đau thương

    Em lớn lên bên họ can trường

    Giữa bom gào đạn réo

    Em đã thấy những tâm hồn tuyệt vời trong trẻo

    Những con người như ánh sáng lung linh

    Mỗi đêm ra đi giản dị hiến mình

    Để làm nên buổi mai đầy nắng

    Em bối rối, em sững sờ đứng lặng

    Vẻ đẹp này em chưa biết đặt tên

    Thức dậy bao điều mới mẻ trong em

    Nơi ngọn bút nghe cuộc đời thôi thúc.

    Và em gọi đó là hạnh phúc…

    III

    Em ra đi chẳng để lại gì

    Ngoài ánh mắt cười lấp lánh sau hàng mi

    Và anh biết khi bất thần trúng đạn

    Em đã ra đi với mắt cười thanh thản

    Bởi được góp mình làm ánh sáng ban mai

    Bởi biết mình có mặt ở tương lai.

    Anh sẽ sống đẹp những ngày em chưa kịp sống

    Sẽ yêu trọn những gì em chưa kịp yêu

    Em trong anh là mùa xuân náo động

    Từ phút này càng rực rỡ bao nhiêu.

      Đây là bài thơ tác giả Dương Hương Ly (một bút danh khác của Bùi Minh Quốc) viết về vợ ông, nhà văn – liệt sĩ Dương Thị Xuân Quý, người đã bị lính Đại Hàn bắn chết vào năm 1969 trong một trận càn tại Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. [↩]

    --- Bài cũ hơn ---

  • Chùm Thơ Lục Bát Vợ Chồng Già Thật Tình Cảm, Thủy Chung
  • Những Bài Thơ Tình Hay Về Hạnh Phúc Tuổi Già
  • Hạnh Phúc…. Là Gì Hả Mẹ?
  • +211 Bài Thơ Về Gia Đình Hay Và Ý Nghĩa Bạn Nên Đọc Thử Một Lần Trong Đời!
  • Chùm Thơ Hay Viết Về Hạnh Phúc Thật Đáng Suy Ngẫm
  • Đọc Và Cảm Nhận Bài Thơ Thử Nói Về Hạnh Phúc

    --- Bài mới hơn ---

  • Ý Nghĩa Biểu Tượng Của Con Tàu, Phân Tích Đoạn Thơ Nói Về Niềm Hạnh Phúc Khi Được Trở Về Với Nhân Dân
  • Thử Nói Về Hạnh Phúc
  • Lời Bài Thơ Thử Nói Về Hạnh Phúc (Thanh Thảo)
  • Hạnh Phúc Tại Tâm Và 9 Bài Học Để Đời Mỗi Người Cần Phải Biết
  • Bài Học Đi Tìm Hạnh Phúc: Niềm Vui Từ Chính Bản Thân
  • tôi thắp đèn

    bốn bên là đất

    mỗi lúc bom rung

    đất rơi đầy mặt

    đất rơi đầy giấc mơ

    những giấc mơ chập chờn

    bao giờ cũng có khoảng trời xanh vòi vọi

    lung linh gương mặt của người thương

    II

    có những thằng con trai mười tám tuổi

    chưa từng biết nụ hôn người con gái

    chưa từng biết những lo toan phức tạp của đời

    câu nói đượm nhiều hơi sách vở

    khi nằm xuống

    trong đáy mắt vô tư còn đọng một khoảng trời

    hạnh phúc nào cho tôi

    hạnh phúc nào cho anh

    hạnh phúc nào cho chúng ta

    hạnh phúc nào cho đất nước

    III

    Đêm nay ai dắt tay nhau vào tiệc cưới

    ai thức trắng lội sình

    ai trầm ngâm viết những câu thơ thông minh

    ai trả nghĩa đời mình bằng máu

    máu đỏ thật không ồn ào

    máu ướt đẫm thấm vào ngực áo

    những câu hỏi chưa bao giờ nguôi được

    mảnh đất hôm nay bè bạn chúng tôi nằm

    nơi máu đổ phải sống bằng thực chất

    không ai nỡ lo vun vén riêng mình

    khi mộ bạn chính bàn tay anh đắp

    nơi cao nhất thử lòng ta yêu đất nước

    thử lòng ta chung thuỷ vô tư

    nơi vỡ vụn dưới chân bao mảng đêm hèn nhát

    những gương mặt ngẩng lên lấp lánh chất người

    IV

    Cuộc chiến tranh đã đi qua một phần tư thế kỷ

    tôi nhớ người con gái xưa tìm chồng

    như cơn gió lang thang giữa trời đất mênh mông

    nỗi tuyệt vọng khiến tình yêu hoá đá

    tôi đã gặp những người con gái

    mở đường cho chúng tôi ra trận

    qua bóng hòn Vọng Phu

    nhiều em chưa tìm được người yêu

    đã giáp mặt hàng trăm lần cái chết

    hòn núi cô đơn đứng ngàn năm chất ngất

    mà hạnh phúc bình thường vẫn quá tầm tay

    các em mấy năm bám trụ nơi đây

    gánh đá phá bom tải hàng dựng lán

    đào sẵn huyệt cho mình khi ngã xuống

    mà tình yêu không hoá đá bao giờ

    V

    Cuộc chiến tranh đã đi qua một phần tư thế kỷ

    từ tiếng khóc oa oa chào đời của anh

    đến phút đầu mình thương nhau em khóc

    đến một ngày chia ly

    đến nhiều tháng năm xa cách

    anh sẽ nói với em thế nào về hạnh phúc

    mùi thuốc súng bay qua số phận chúng mình

    em nói sẽ chờ anh năm năm mười năm

    sẽ chờ anh hết cuộc chiến tranh này

    dù ngày trở về không nguyên vẹn

    buổi chiều dâng vàng rực ngọn cây

    những cánh chim mãi bay về một hướng

    góc duy nhất trong đời anh yên tĩnh

    là em

    giữa chúng mình

    nỗi nhớ nhau chưa đủ thành hạnh phúc

    cái khoảng cách bao giờ cũng thật

    nhưng anh tin em sẽ đợi anh về

    dù biết đây là những tháng năm dài nhất

    nghe gió cồn xao đảo góc rừng khuya

    nghĩ đến em đất trời lắng lại

    chúng mình sẽ thương nhau như chưa bao giờ thương vậy

    nếu bước cuối cùng này

    ta bước qua

    1972

    --- Bài cũ hơn ---

  • Những Câu Nói Hay Về Gia Đình Hạnh Phúc Đặc Sắc Nhất
  • Đôi Điều Những Vần Thơ Nói Về Hạnh Phúc Gia Đình
  • Một Bài Thơ Mang Màu Hạnh Phúc
  • Chùm Thơ Đám Cưới Hay, Lời Chúc Trăm Năm Hạnh Phúc
  • Tại Sao Tờ “người Công Giáo Việt Nam” Lại Xuyên Tạc Thơ Linh Mục Võ Thanh Tâm?
  • Thử Nói Về Hạnh Phúc

    --- Bài mới hơn ---

  • Lời Bài Thơ Thử Nói Về Hạnh Phúc (Thanh Thảo)
  • Hạnh Phúc Tại Tâm Và 9 Bài Học Để Đời Mỗi Người Cần Phải Biết
  • Bài Học Đi Tìm Hạnh Phúc: Niềm Vui Từ Chính Bản Thân
  • Viết Về Mẹ, Viết Về Người Phụ Nữ Tôi Yêu
  • Hơn 3800 Tác Phẩm Dự Thi ” Sáng Tác Các Tác Phẩm Thơ Và Ca Khúc Về Phụ Nữ Bắc Ninh”
  • I

    Nửa đêm tôi choàng dậy

    tiếng bom hú rất gần

    ba đợt B52

    Căn hầm của tôi ngày không nắng mặt trời

    đêm không ánh sao

    những mùa trăng lướt qua – xa cách

    tôi thắp đèn – bốn bên là đất

    mỗi lúc bom rung

    đất rơi đầy mặt

    đất rơi đầy giấc mơ

    những giấc mơ chập chờn

    bao giờ cũng có khoảng trời xanh vòi vọi

    lung linh gương mặt của người thương

    II

    Những tình yêu thật thường không ồn ào

    chúng tôi hiểu đất nước đang hồi khốc liệt

    chúng tôi hiểu điều ấy bằng mọi giác quan

    bằng chén cơm ăn mắm ruốc

    bằng giấc ngủ bị cắt ngang cắt dọc

    bằng những nắm đất mọc theo đường hành quân

    có những thằng con trai mười tám tuổi

    chưa từng biết nụ hôn người con gái

    chưa từng biết những lo toan phức tạp của đời

    câu nói đượm nhiều hơi sách vở

    khi nằm xuống

    trong đáy mắt vô tư còn đọng một khoảng trời

    hạnh phúc nào cho tôi

    hạnh phúc nào cho anh

    hạnh phúc nào cho chúng ta

    hạnh phúc nào cho đất nước

    có những thằng con trai mười tám tuổi

    nhiều khi cực quá, khóc ào

    nhiều lúc tức mình chửi bâng quơ

    phanh ngực áo và mở trần bản chất

    mỉm cười trước những lời lẽ quá to

    nhưng nhất định không bao giờ bỏ cuộc

    với những thằng con trai mười tám tuổi

    đất nước là nhịp tim có thể khác thường

    là một làn mây mỏng đến bâng khuâng

    là mùi mồ hôi thật thà của lính

    đôi khi là một giọng nữ cao nghe từ Hà Nội

    hay một bữa cơm rau rừng

    chúng tôi không muốn chết vì hư danh

    không thể chết vì tiền bạc

    chúng tôi lạ xa với những tin tưởng điên cuồng

    những liều thân vô ích

    đất nước đẹp mênh mang

    đất nước thấm tự nhiên đến tận cùng máu thịt

    chỉ riêng cho Người, chúng tôi dám chết

    III

    Đêm nay ai cầm tay nhau vào tiệc cưới

    ai thức trắng lội sinh

    ai trầm ngâm viết những câu thơ thông minh

    ai trả nghĩa đời mình bằng máu

    máu đỏ thật không ồn ào

    máu lặng lẽ ướt đầm ngực áo

    hạnh phúc nào cho tôi

    hạnh phúc nào cho anh

    hạnh phúc nào cho chúng ta

    hạnh phúc nào cho đất nước

    những câu hỏi chưa bao giờ nguôi được

    mảnh đất hôm nay bè bạn chúng tôi nằm

    nơi máu đổ phải sống bằng thực chất

    không ai nỡ lo vun vén riêng mình

    khi mộ bạn chính bàn tay anh đắp

    nơi cao nhất thử lòng ta yêu đất nước

    thử lòng ta chung thuỷ vô tư

    nơi vỡ vụn dưới chân bao mảng đêm hèn nhát

    những gương mặt ngẩng lên lấp lánh chất người

    IV

    Cuộc chiến tranh đã đi qua một phần tư thế kỉ

    tôi nhớ người con gái xưa tìm chồng

    như cơn gió lang thang giữa trời đất mênh mông

    nỗi tuyệt vọng khiến tình yêu hoá đá

    tôi đã gặp những người con gái

    mở đường cho chúng tôi ra trận

    qua bóng hòn Vọng Phu

    có nhiều em chưa tìm được người yêu

    đã giáp mặt hàng trăm lần cái chết

    hòn núi cô đơn đứng ngàn năm chất ngất

    mà hạnh phúc bình thường vẫn quá tầm tay

    các em mấy năm bám trụ nơi đây

    gánh đá phá bom tải hàng dựng lán

    đào sẵn huyệt cho mình khi ngã xuống

    mà tình yêu không hoá đá bao giờ

    xe chúng tôi qua các em mừng vẫy tay

    chắc sau ròn rã tiếng cười

    nước mắt sẽ thầm rơi

    trên những gương mặt lành màu nắng gió

    V

    Cuộc chiến tranh đã đi qua một phần tư thế kỉ

    từ tiếng oa oa chào đời của anh

    đến phút đầu mình thương nhau, em khóc

    đến một ngày chia li

    đến nhiều tháng năm xa cách

    anh sẽ nói với em thế nào về hạnh phúc

    mùi thuốc súng bay qua số phận chúng mình

    em nói sẽ chờ anh năm năm mười năm

    sẽ chờ anh hết cuộc chiến tranh này

    dù ngày trở về không nguyên vẹn

    buổi chiều dâng vàng rực ngọn cây

    những cánh chim mãi bay về một hướng

    góc duy nhất trong đời anh – yên tĩnh là em

    giữa chúng mình

    nỗi nhớ nhau chưa đủ thành hạnh phúc

    cái khoảng cách bao giờ cũng thực

    nhưng anh tin em sẽ đợi anh về

    dù biết đây là những tháng năm dài nhất

    nghe gió cồn xao đảo nóc rừng khuya

    nghĩ đến em – đất trời lắng lại

    mình sẽ thương nhau như chưa bao giờ thương vậy

    nếu bước cuối cùng này – ta bước qua

    và em ơi, ngày sum họp ngày mai

    giữa chúng mình

    còn tên những bạn bè ngã xuống

    những người hay mơ mộng

    tha thiết yêu và muốn làm được chút gì

    cho em, cho anh

    cho đất nước

    đôi tay họ

    đôi bàn tay trong sạch

    đã vùi sâu trong đất

    sẽ vươn giữa hai ta như những nhành cây

    những nhành cây ôm chặt cuộc đời này

    giữ cho những người yêu tròn hạnh phúc

    1972

    Thanh Thảo

    --- Bài cũ hơn ---

  • Ý Nghĩa Biểu Tượng Của Con Tàu, Phân Tích Đoạn Thơ Nói Về Niềm Hạnh Phúc Khi Được Trở Về Với Nhân Dân
  • Đọc Và Cảm Nhận Bài Thơ Thử Nói Về Hạnh Phúc
  • Những Câu Nói Hay Về Gia Đình Hạnh Phúc Đặc Sắc Nhất
  • Đôi Điều Những Vần Thơ Nói Về Hạnh Phúc Gia Đình
  • Một Bài Thơ Mang Màu Hạnh Phúc
  • Một Bài Thơ Mang Màu Hạnh Phúc

    --- Bài mới hơn ---

  • Đôi Điều Những Vần Thơ Nói Về Hạnh Phúc Gia Đình
  • Những Câu Nói Hay Về Gia Đình Hạnh Phúc Đặc Sắc Nhất
  • Đọc Và Cảm Nhận Bài Thơ Thử Nói Về Hạnh Phúc
  • Ý Nghĩa Biểu Tượng Của Con Tàu, Phân Tích Đoạn Thơ Nói Về Niềm Hạnh Phúc Khi Được Trở Về Với Nhân Dân
  • Thử Nói Về Hạnh Phúc
  • Vâng, đó là một vườn hoa. Nổi bật lên một loài cây lạ: nhạn lai hồng. Còn nắng thì vàng rực rỡ. Cây thì xanh. Nón thì trắng. Và người phụ nữ ấy với chiếc áo đỏ rực như than lửa. Đúng là một khung cảnh chan chứa màu sắc. Mà màu nào cũng lên hết tông, cũng tột cùng, cũng bừng bừng, ngùn ngụt, không kìm giữ. Như thể một bức họa lớn của một hoạ sĩ dùng cây cọ ngôn từ với những nhát cọ táo bạo, dứt khoát, khoẻ khoắn. Đây là một khu vườn đang trưa của một ngày thu muộn. Và màu chủ đạo của bức tranh này chính là màu đỏ, một màu đỏ tươi tắn, pha ánh lấp lánh, gợi lên những nét ấm, sáng. Màu đỏ được khởi lên từ cánh nhạn lai hồng. Đó cũng là cái tứ của bài thơ được khuôn vào một thi đề duyên dáng: Cuộc chia ly màu đỏ.

    Về sau, vào cái lúc xế chiều, đôi vợ chồng trẻ chia tay, khu vườn ấy cũng vẫn cứ chan hoà ánh sáng và màu sắc. Nắng vẫn còn ngời trên mắt lá si/ Cả vườn hoa đã ngập tràn nắng xế/ Những cánh hoa đỏ vẫn còn rung nhè nhẹ. Khung cảnh khuôn viên rực rỡ không chịu tắt. Những cánh hoa mẫn cảm như vẫn đang còn run rẩy. Bởi vì nó đã chứng kiến, đã hoan ca trước một tình yêu lớn và cao đẹp.

    Hiện lên giữa bức tranh tràn trề ánh sáng và rực rỡ sắc màu ấy là đôi người yêu nhau đang trong lúc chia tay. Tâm hồn của đôi chồng vợ này cũng như thể một đám cháy vậy, cũng ngùn ngụt, mãnh liệt. Nhất là người vợ, tình yêu cô rực cháy/ nước mắt cô đã chảy, những giọt nước mắt long lanh, nóng bỏng, sáng ngời. Một cuộc chia tay với nhiều nước mắt.

    Cảm xúc của đôi người yêu nhau thật mãnh liệt. Nó hoà hợp trong khung cảnh của một vườn hoa ngút ngát sắc màu như thế. Thực sự, đó là khu vườn tình yêu. Những gam màu cao độ ấy chỉ có thể là gam màu của tình yêu, của người mang lòng yêu trong lúc chia ly. Những gam màu chất chứa tình yêu đã nhất loạt rực cháy hết cỡ. Đó là một trạng thái thăng hoa tột cùng của trời đất, khung cảnh, con người. Để biểu đạt trạng thái này, nhà thơ không tiếc lời dùng những hình dung từ mạnh, biểu đạt trạng thái cao trào, bùng vỡ, xối xả, với nhịp điệu đắm đuối, mê man: chói ngời, rực rỡ, đỏ rực, than lửa, long lanh, nóng bỏng, sáng ngời, rực cháy, bừng, ngời, ngập tràn, xanh, hồng ngọc… Một ngày hội của ngôn từ chỉ sắc màu. Nhà thơ đã hoá thân vào nhân vật, hoan ca tình yêu của đôi người.

    Nếu hình dung theo diễn biến của cuộc chia tay, bài thơ triển khai trên hai bước: bước 1, trong cuộc chia ly – Chồng của cô sắp sửa đi xa; và bước 2, sau cuộc chia ly – Và người chồng ấy đã đi xa. Nếu ở bước một – nhà thơ triển khai cái màu đỏ đang là thì ở bước hai là cái màu đỏ sẽ là.

    Cái màu đỏ của thì hiện tại ấy không chỉ là màu đỏ trực diện của cánh nhạn lai hồng, của chiếc áo đỏ rực như than lửa, mà còn phối hợp với màu đỏ trong tưởng tượng, màu của của bình minh, của một rạng đông với màu hồng ngọc. Các câu thơ đã bắt đầu chuyển từ tả thực sang ẩn dụ. Nhờ thế, gương mặt đầm đìa nước mắt kia trong lúc chia tay không mảy may một sắc màu u ám, hoặc xót thương, mà ấm áp, tin cậy, hy vọng. Nhà thơ đặc biệt tinh tế ở chỗ này. Nếu nói quá lên về phía cứng cỏi, lạc quan sẽ thành giả tạo. Nếu chỉ dừng ở nước mắt không thôi, dễ chuyển sang bi luỵ. Tác giả đã làm nhoè, sử dụng thủ pháp nhoè mờ để nói được nhiều trạng thái phức tạp của cuộc chia tay, vừa không né tránh, không lên gân, mà vẫn đủ độ chân thành, vẫn ánh lên hy vọng về một ngày gặp lại. Trong những năm tháng hào hùng của đất nước đánh giặc, các chiến sĩ lên đường ra mặt trận mang trong mình đầy hào khí, mạnh mẽ và cứng cỏi lắm. E rằng những người trẻ tuổi thời nay khó lòng cảm nhận một cách thật sâu, thật chân thực cái tư thế ra trận của một thời màu đỏ này, thời mà “Khi Tổ quốc cần họ biết sống xa nhau”.

    Đến lượt, cái màu đỏ sẽ là được thể hiện về phần cuối thi phẩm. Lúc này nhà thơ mới lộ diện trực tiếp: Nhưng tôi biết cái màu đỏ ấy. Cụm từ cái màu đỏ ấy được điệp lại đến ba lần. Câu thơ “Cái màu đỏ như cái màu đỏ ấy” thoạt đọc tưởng như không có gì, ấy thế mà lại ám người đọc nhiều thế hệ. Câu thơ được xây dựng trên một tương quan so sánh. Cái màu đỏ ở vế thứ nhất đang có khuynh hướng trườn sang phía tượng trưng. Nhưng ngay lập tức cái màu đỏ ấy ở vế thứ hai lại chuyển về nghĩa biểu hiện xác thực, nghĩa là trở về cái màu đỏ của buổi chiều chia ly đó. Nên câu thơ cứ chập chờn giữa nghĩa cụ thể và khái quát, dẫn cảm xúc người đọc không dừng lại ở một tình cảm yêu thương lứa đôi đẹp đẽ và cảm động mà còn hướng về phía những tình cảm lớn đối với đất nước. Các nhà thơ cùng thời, nhiều người trầm trồ thán phục câu thơ này. Nhà thơ Trinh Đường cho biết: “Tôi mang bài thơ (Cuộc chia ly màu đỏ – VG) đi hỏi thêm nhiều bạn nữa và hầu hết là đám trẻ đã sợ hãi đường mòn đều không tiếc lời tán thưởng với tôi, hạ nổi một câu “Cái màu đỏ như cái màu đỏ ấy” là đương thời khó có ai viết được”. Câu thơ giản dị đến không ngờ. Và cái màu đỏ ấy một lần nữa lại hoá thân vào những hình ảnh ấm nồng cuộc sống khi cả nước cùng ra trận: bông hoa chuối đỏ tươi, ánh lửa hồng trên bếp… Mỗi màu đỏ hiện lên theo bước chân người ra trận như thể cái màu đỏ rực rỡ của buổi chiều chia tay âý đang nhịp bước theo cùng. Bài thơ kết thúc bằng những hình ảnh thân thuộc mà ấm áp, lại mang không khí của những cuộc hành quân trên khắp nẻo đường đất nước.

    Như thế, trên toàn thi phẩm, cái màu đỏ đã đi hết hành trình của một tứ thơ vận động từ tả thực sang ẩn dụ, rồi lại từ hiện thực sang tưởng tượng, từ cụ thể sang khái quát, từ đang là tới sẽ là… ý nghĩa của bài thơ cứ bay lượn, đập vỗ từ những đối cực ấy.

    Có ai đó cho rằng Nguyễn Mỹ là thi sĩ của sắc màu quả không sai. Bởi những bài thơ hay nhất của anh đều khởi lên từ màu sắc cả. Theo nhà thơ Trúc Cương cho biết, thời đó bạn bè của Nguyễn Mỹ thích thú đặt tên cho ba bài Cuộc chia ly màu đỏ, Hoa cúc tím, Giấc mơ xanh là “Chùm thơ màu ba khúc”. Trong những bài thơ này, các câu thơ hay nhất toàn dành để nói đến sắc màu:

    – Đâu cũng tím một trời thương nhớ/ Biết mấy màu tím ở trong hoa/ Sao anh gọi em là Hoa cúc tím/ Mà em vẫn lặng thầm sâu kín/ Ơi nỗi ưu tư của đất lành/ Anh đã đến rồi. Em hãy trả lời anh” (Hoa cúc tím).

    – Giấc mơ xanh còn xanh mãi của tôi/ Là Ô Loan đầm nước trong ngời… (Giấc mơ xanh).

    Nguyễn Mỹ bắt đầu có thơ đăng trên Văn nghệ Quân đội từ năm 1957. Anh hy sinh năm 1971, lúc mới ba nhăm tuổi. Một đời ngắn ngủi vừa làm người lính, vừa làm thi sĩ. Thơ anh để lại không nhiều. Nhưng nhắc đến Nguyễn Mỹ lập tức người ta nhớ ngay đến “Cuộc chia ly màu đỏ”… Nhờ thế, cái tên Nguyễn Mỹ đã đi vào bất tử với bài thơ mang màu hạnh phúc. Nghệ thuật đích thực là như vậy, nó làm được cái việc ghê gớm là vượt qua cả những giới hạn của thời gian…

    Trường viết văn Nguyễn Du, Hà Nội – 10/2016

    --- Bài cũ hơn ---

  • Chùm Thơ Đám Cưới Hay, Lời Chúc Trăm Năm Hạnh Phúc
  • Tại Sao Tờ “người Công Giáo Việt Nam” Lại Xuyên Tạc Thơ Linh Mục Võ Thanh Tâm?
  • Mở Bài Kết Bài Hạnh Phúc Của Một Tang Gia Hay Nhất
  • Bài Thơ Về Hạnh Phúc
  • Hạnh Phúc Và Khổ Đau
  • Hạnh Phúc Người Công Giáo

    --- Bài mới hơn ---

  • Những Lời Thơ Chúc Đám Cưới Hay Và Ý Nghĩa Nhất Dành Tặng Cô Dâu Chú Rể
  • Những Bài Thơ Chúc Đám Cưới Hài Hước Và Ý Nghĩa Nhất
  • Top 101+ Lời Chúc Đám Cưới Hài Hước Dùng Để Troll Cô Dâu Và Chú Rể
  • Những Bài Thơ Hay Nhất Của Nhà Thơ Dương Hương Ly
  • Thơ: Anh Buồn Lắm Vì Em Không Hạnh Phúc
  • Tôi sung sướng được làm người Công giáo Tiếng chuông lành đã ru ẵm hồn tôiNhư ngày xưa khi mới bước vào đời

    Khi thù ghét bốc lên cao ngùn ngụt

    Chung quanh tôi thì ý đẹp yêu thương

    Tỏa mùi thơm như vạn đóa hoa hường

    Và mát mẻ như trời sương mùa hạ.

    Lòng mến Chúa làm tan đi tất cả

    Những đau thương, tê tái, những bất công,

    Những cuồng say mê đắm, những bão dông

    Đang gầm thét trên biển trần điên đảo.

    Tôi sung sướng được làm người Công giáo

    Gặp tử sinh tôi hiểu rõ vì đâu,

    Nhìn trời xanh lồng lộng ở trên đầu

    Tôi biết có một bàn tay điều khiển.

    Nhìn nắng sớm mấy chiều biến hiện

    Đoàn cò bay ngoài mặt biển bao la

    Cánh đồng quê tươi tốt điểm ngàn hoa

    Dòng suối lượn như lụa trời mới dệt.

    Tôi biết có một Tấm Lòng tha thiết

    Yêu loài người muôn thuở muôn nơi

    Ở đâu xa không có ánh mặt trời

    Vẫn có cả Tấm Lòng kia tuyệt hảo.

    Tôi sung sướng được làm người Công giáo

    Đưa cuộc đời ra khỏi chốn bùn nhơ

    Tâm hồn tôi là một chiếc bàn thờ

    Nơi Chúa ngự giữa loài người con cái.

    Những khi lòng cực khổ, xót xa quằn quại

    Nước mắt sầu tuôn xuống tựa mưa rơi.

    Tôi vẫn nhìn thấy một nụ cười tươi

    Một khóe mắt nâng đỡ tôi đứng dậy

    Dắt tôi bước tới miền quê xa ấy

    Là Thiên đường ai cũng ước cũng mong

    Dù bàn chân rách nát máu đỏ ròng

    Tôi vẫn thấy êm như người đi dạo.

    Tôi sung sướng được làm người Công giáo

    Sống trong tàu Giáo Hội giữa đêm sâu,

    Khắp mười phương đâu cũng có bạn sầu 

    Đâu cũng có bóng thánh đường quen thuộc,

    Có lễ sáng, chầu chiều, tháng hoa, cuộc rước,

    Có đức tin ngời chói ngọc kim cương

    Có bí tích Thánh Thể suối tình thương

    Có bản nhạc Te Deum hùng dũng

    Có những khuôn mặt thoạt nhìn đã nghe ấm cúng

    Luồn qua da thịt thấu tim gan.

    Có những người tu sĩ quý hơn vàng

    Hy sinh cả cuộc đời vì nghĩa lớn

    Có những tâm hồn không vương tí bợn

    Thơm nhân đức và sáng đẹp hơn trăng

    Có những khối óc không mấy kẻ sánh bằng

    Tìm đến Chúa sau những ngày dông bão.

    Tôi sung sướng được làm người Công giáo

    Thả hồn bay theo tiếng hát lời kinh

    Nhớ những mùa thu đất nước thanh bình

    Người lớp lớp đi lễ mừng các Thánh

    Hay sột soạt giữa đêm đông sương lạnh

    Những áo quần hớn hở đón Noel

    Những bà già mang tràng chuỗi nhánh đen

    Cười nhoẻn miệng như những o con gái.

    Lá cờ vàng trắng đưa tay yêu vẫy mãi

    Trên cột cờ ngốt gió cạnh lầu chuông

    Những chiếc băng duyên dáng vắt qua đường

    Những bái hạ nến hoa lừng trước ngõ

    Mùi hương trầm bay phảng phất theo gió

    Tiếng pháo rền theo nhịp trống chiêng đưa

    Điệu kinh cầu một bên xướng, bên thưa

    Như ràng rịt những tâm hồn tham dự.

    Giọng học bổn bay khắp làng khắp xứ

    Khi Mùa Chay về ấm nắng tình thương

    Trên lưng trâu cúi liếm cỏ bên đường

    Vẫn nghe đọc Năm sự mừng kính Mẹ.

    Trong xà lim vẫn có người se sẽ

    Hát Salve Salve: Từ Salve có nghĩa là hát khen, ca ngợi. Từ bài hát Salve Regina – Ca ngợi Nữ Vương.

    [Hình Đức giáo hoàng chào thăm các tin hữu trong cuộc viếng thăm của người tại Hoa Kì]

    --- Bài cũ hơn ---

  • Phân Tích Bài Hạnh Phúc Của Một Tang Gia
  • Đề Thi Thử Kì Thi Thpt Quốc Gia Môn Văn Theo Cấu Trúc Mới, Đề Số 46
  • Đề Đọc Hiểu Văn Nghị Luận Xã Hội Bàn Về Hạnh Phúc
  • Hiểu Về Chủ Đề Hạnh Phúc
  • De Kiem Tra Hoc Ki Ii – Ngu Van 11
  • Web hay
  • Links hay
  • Push
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Chủ đề top 60
  • Chủ đề top 70
  • Chủ đề top 80
  • Chủ đề top 90
  • Chủ đề top 100
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50
  • Bài viết top 60
  • Bài viết top 70
  • Bài viết top 80
  • Bài viết top 90
  • Bài viết top 100